18
Ιολ.
22

Α’ Πανελλαδική Συνδιάσκεψη της ΕΔΑ (15-18/7/1956): το έργο της κοινοβουλευτικής ομάδος της ΕΔΑ και τα μελλοντικά της καθήκοντα

Στην Α’ Πανελλαδική Συνδιάσκεψη της ΕΔΑ (15-18/7/1956), κεντρική θέση είχε το έργο της κοινοβουλευτικής ομάδας της ΕΔΑ, μαζί με τις πολιτικές εισηγήσεις, κοινωνικό ζήτημα και το καταστατικό. Αυτό το έργο παρουσίασε με την εισήγησή του σαν βουλευτής Λάρισας ο σρατηγός Στέφανος Σαράφης, αρχηγός του ΕΛΑΣ στην περίοδο της Εθνικής Αντίστασης. Ο Σ. Σαράφης θα χάσει τη ζωή του ένα χρόνο αργότερα σε ένα πολυσυζητημένο τροχαίο που θεωρήθηκε δολοφονία, όταν το αυτοκίνητο του Αμερικανού στρατιωτικού Μάριο Μουζάλι έπεσε για ανεξήγητους λόγους πάνω στο δικό του.

Καθώς σε συνθήκες ημιπαρανομίας για το εργατικό κίνημα, η κοινοβουλευτική δράση έδινε δυνατότητα επαφής με τα λαϊκά προβλήματα και διέξοδο στον κίνδυνο της περιθωριοποίησης για την Αριστερά, δεν έπαυε να είναι και ένα μέσο για τη συνολικότερη και θεσμική νομιμοποίησή της. Είχε λοιπόν μεγάλη σημασία για την Αριστερά και το ΚΚΕ μια οργανωμένη και αξιόπιστη κοινοβουλευτική παρέμβαση. Φυσικά αυτή η επιλογή δεν θεωρούνταν πάντα και από όλους αναγκαστική ή συμπληρωματική με την εξωκοινοβουλευτική δράση και την ανάπτυξη του λαϊκού κινήματος. Ο κοινοβουλευτισμός και οι αυταπάτες γύρω από αυτόν θα είναι φαινόμενο που θα ενισχυθεί τα επόμενα χρόνια στο στελεχιακό δυναμικό της ΕΔΑ και του ΚΚΕ.

18
Ιολ.
22

Α’ Πανελλαδική Συνδιάσκεψη της ΕΔΑ (15-18.7.1956): Η δημοκρατική λειτουργία της ΕΔΑ και η καταστατική της κατοχύρωσις – Το καινούργιο καταστατικό

Στα πλαίσια της Α’ Πανελλαδική Συνδιάσκεψη της ΕΔΑ, στις 15-18 Ιούλη του 1956, συζητήθηκαν και τα οργανωτικά θέματα και η λειτουργία της ΕΔΑ, μαζί με τις πολιτικές εισηγήσεις και το κοινωνικό ζήτημα (εισηγήσεις για τα οικονομικά προβλήματα του λαού και τη μεταπολεμικής ανασυγκρότησης).

Η σχετική εισήγηση του Μανώλη Γλέζου επιχειρεί να συνδυάσει από τη μία τη λύση του οργανωτικού προβλήματος της ΕΔΑ που είχε μορφή που παρέπεμπε σε εκλογική συμμαχία και όχι αυτοτελή υπόσταση με οργανωμένη βάση και από την άλλη την απαίτηση για μια δημοκρατική δομή και λειτουργία, στον απόηχο και των προσδοκιών που γέννησε το 20ό συνέδριο του ΚΚΣΕ με την καταγγελία του συγκεντρωτισμού της σταλινικής περιόδου. Δεδομένη ήταν και η πίεση του εκλογικού νόμου που ευνοούσε τα ενιαία κόμματα σε βάρος των συνασπισμών.

Έτσι αν και ο Μ. Γλέζος στην εισήγησή του δηλώνει κατηγορηματικά ότι η ΕΔΑ ήταν και θα παραμείνει συνασπισμός κομμάτων που εκπροσωπούν διαφορετικά πολιτικά ρεύματα, το νέο καταστατικό προβλέπει τη λειτουργία ενιαίου κόμματος. Αυτή η επιλογή βοήθησε αποφασιστικά στη συγκρότηση και οργανωτική ανάπτυξη της ΕΔΑ στα επόμενα χρόνια και την πολιτική συσπείρωση της βάσης του παράνομου ΚΚΕ και της Αριστεράς.

Ο Μ. Γλέζος που το μετεμφυλιακό καθεστώς ακύρωσε την εκλογή του στην Βουλή το 1951 επειδή ήταν φυλακισμένος, θα αναδειχτεί γραμματέας της ΕΔΑ. Σε μια κίνηση που έδειχνε σε κάθε κατεύθυνση ότι για την ΕΔΑ δεν ισχύουν τα τυπικά δικαιώματα αλλά βρίσκεται σε καθεστώς παρανομίας και θα φυλακιστεί το 1958 από το καθεστώς της Δεξιάς της ΕΡΕ σαν «κατάσκοπος» μέχρι το 1962, με μια σκευωρία που προκάλεσε διεθνή σάλο, ενώ θα ακυρωθεί εκ νέου η εκλογή του σαν βουλευτή το 1961.

17
Ιολ.
22

Α’ Πανελλαδική Συνδιάσκεψη της ΕΔΑ (15-18.7.1956): Τα οικονομικά προβλήματα του Ελλ. Λαού – Τα προβλήματα ανασυγκροτήσεως της χώρας

Η Α’ Πανελλαδική Συνδιάσκεψη της ΕΔΑ που πραγματοποιήθηκε στις 15-18 Ιούλη του 1956 πέρα από τις πολιτικές εισηγήσεις, αποφάσεις και τα ψηφίσματα, ασχολήθηκε και με τις εισηγήσεις για τα οικονομικά προβλήματα του λαού, του Ηλία Ηλιού, που ήταν βουλευτής Λέσβου τότε, και για τα προβλήματα της μεταπολεμικής ανασυγκρότησης, του Νίκου Κιτσίκη, βουλευτή Αθηνών.

Η συνδιάσκεψη έγινε σε μια σκληρή εποχή του μετεμφυλιακού καθεστώτος, με το εργατικό κίνημα στο στόχαστρο του αστυνομικού αντικομμμουνιστικού κρατικού μηχανισμού, με το ΚΚΕ παράνομο και το καθεστώς διώξεων, εξοριών και διακρίσεων λόγω «κοινωνικών φρονημάτων» σε πλήρη ισχύ.

Στις εισηγήσεις αυτές που καταπιάνονται με το οξύ κοινωνικό ζήτημα στη μετεμφυλιακή περίοδο, είναι φανερή η προσπάθεια της κομματικής ηγεσίας να αποφύγει μια ταύτιση με το ΚΚΕ και την ταξική πάλη, αλλά και να ενσωματώσει στο λόγο της ΕΔΑ τους νέους προσανατολισμούς εμφανίζονται για μια αστική διαιρεμένη σε παρασιτική και υποτελή στον ιμπεριαλισμό από τη μία, η οποία είναι και το θεμέλιο του μετεμφυλιακού κράτους της Δεξιάς και σε μια παραγωγική και εθνική στο χαρακτήρα μερίδα από την άλλη, εν δυνάμει σύμμαχο της Αριστεράς, τουλάχιστον στη διεκδίκηση πραγματικής εθνικής ανεξαρτησίας και στοιχειώδους οικονομικής ανάπτυξης.

Αυτές οι αντιλήψεις δεν εμφανίζονται ξαφνικά μετά το 20ό συνέδριο του ΚΚΣΕ και την 6η Ολομέλεια της ΚΕ του ΚΚΕ, αλλά μετά από αυτά τα ορόσημα γίνονται στοιχεία στρατηγικής ρητά διατυπωμένα.

24
Απρ.
22

Α’ Πανελλαδική Συνδιάσκεψη της ΕΔΑ (15-18.7.1956) – Πολιτικές εισηγήσεις, αποφάσεις και ψηφίσματα

Στις 15-18 Ιούλη 1956 πραγματοποιήθηκε η Α’ Πανελλαδική Συνδιάσκεψη της ΕΔΑ στην Αθήνα. Ήταν το πρώτο πανελλαδικό σώμα στον χώρο της Αριστεράς μετά τον Εμφύλιο Πόλεμο με όρους νομιμότητας, καθώς είχε προηγηθεί μόνο η 3η Συνδιάσκεψη του ΚΚΕ στη Ρουμανία το 1950.

Η Α’ Πανελλαδική Συνδιάσκεψη της ΕΔΑ πραγματοποιήθηκε κάτω από την επίδραση της επανόδου στη Βουλή μετά το 1952, που επισφράγισε ένα κλίμα ανόδου της επιρροής της Αριστεράς και αντανακλούσε την ανασύνταξή της. Καθοριστική ήταν και η επίδραση των νέων κατευθύνσεων του ΚΚΕ μετά την 6η Ολομέλεια του 1956 και την καθαίρεση Ζαχαριάδη. Η ΕΔΑ δεν θεωρείται απλά σχήμα εκπροσώπησης του κόσμου ΚΚΕ και της Αριστεράς μέσα από μια περίπου αναγκαστική συνεργασία για λόγους νομιμότητας με παράγοντες και σχήματα από το εαμογενή χώρο. Συγκροτείται σαν κόμμα, έστω και αν εκπροσωπεί διαφορετικά ρεύματα πέρα από τους κομμουνιστές, διαμορφώνει πολιτικές θέσεις και πρόγραμμα, εκλέγει ηγεσία και δίνει βάρος στην ανάπτυξη οργανώσεων καλώντας σε συσπείρωση της κοινωνική της βάση.

Η μπροσούρα, το πρώτο τεύχος με τα υλικά της Α’ Πανελλαδικής Συνδιάσκεψης της ΕΔΑ, περιέχει την Πολιτική Εισήγηση του προέδρου της Γιάννη Πασαλίδη, την εισήγηση του Αντώνη Μπριλλάκη, εκφραστή της γραμμής του ΚΚΕ, για την πρόταση της «ενότητας των εθνικών δυνάμεων», την Πολιτική Απόφαση της Συνδιάσκεψης και ψηφίσματα.

Στην εισήγησή του ο πρόεδρος θα περιγράψει την πολιτική γραμμή που εκφράστηκε και στις εκλογές του 1956 στην συμμαχία των δυνάμεων της Αριστεράς με το Κέντρο και το δεξιό Λαϊκό Κόμμα στα πλαίσια της Δημοκρατικής Ένωσης με στόχο μια δημοκρατική κυβέρνηση με πολιτική ουδετερότητας στον Ψυχρό Πόλεμο, σαν εναλλακτική λύση στο μπλοκ των θεσμών που εκπροσωπούσαν τους νικητές Εμφυλίου Πολέμου και εκπροσωπούνταν από τη διευρυμένη προς το κέντρο Δεξιά της ΕΡΕ και του Συναγερμού. Θα υπερμυνθεί όμως των επιλογών στις εκλογές του 1952 όταν δεν υπήρξε συνεργασία με το Κέντρο σαν εμπόδιο στην ανάδειξη του Παπάγου και του Συναγερμού. Εξάλλου το Κέντρο δεν ευνοούσε τη συνεργασία. Παράλληλα έδινε εγγυήσεις στον αμερικανικό παράγοντα βάζοντας τη χώρα στο ΝΑΤΟ, αφού πρώτα έστειλε στρατό στην Κορέα, ενώ μοιραζόταν τις ευθύνες για την εκτέλεση του Ν. Μπελογιάννη και των συντρόφων του.

Η εισήγηση Μπριλλάκη, απηχώντας τους νέους προσανατολισμούς του ΚΚΕ, επιχειρεί να δώσει ιδεολογικό βάθος στην πρόταση για συμμαχία με το Κέντρο, αντίληψη που θα αποτυπωθεί προγραμματικά στις θέσεις του ΚΚΕ στην Προγραμματική Διακήρυξη της 7ης ολομέλεια και τις αποφάσεις του 8ου συνεδρίου.

Η πολιτική Απόφαση έχει τη σφραγίδα αυτής της γραμμής.

25
Μαρ.
22

6η Πλατιά Ολομέλεια της ΚΕ του ΚΚΕ (1956)

Στον περιθώριο του 20ού συνεδρίου του ΚΚΣΕ και σαν αποτέλεσμα των νέων προσανατολισμών της μετασταλινικής σοβιετικής ηγεσίας που επικύρωσε, συγκροτήθηκε Διεθνής Επιτροπή από εκπροσώπους των κομμάτων εξουσίας στις χώρες που φιλοξενούσαν Έλληνες πολιτικούς πρόσφυγες μετά την Εμφύλιο Πόλεμο και την ήττα του ΔΣΕ. Συγκεκριμένα συμμετείχαν το ΚΚΣΕ, το Ρουμανικό Κόμμα Εργαζομένων, το Πολωνικό Ενοποιημένο Εργατικό Κόμμα, το Ουγγρικό Κόμμα Εργαζομένω και τα ΚΚ Βουλγαρίας, Τσεχοσλοβακίας. Η συγκρότηση της Επιτροπής έγινε για να εξεταστούν οι επιστολές με καταγγελίες πολιτικών προσφύγων σε βάρος της ηγεσίας του ΚΚΕ και του γραμματέα του Ν. Ζαχαριάδη, οι οποίες αφορούσαν τα γεγονότα της Τασκένδης τον Σεπτέμβρη του 1955, αλλά όχι μόνο. Ουσιαστικά ξεκινούσε με αυτή τη διαδικασία η υλοποίηση της επιλογής για αντικατάσταση και στην περίπτωση του ΚΚΕ της ηγεσίας που ήταν ταυτισμένη με την περίοδο Στάλιν, ανεξάρτητα από τις προσπάθειες προσαρμογής στα νέα πολιτικά δεδομένα και τον αναπροσανατολισμό του ΚΚΣΕ.

Σε μια αντιστοιχία με την αποσταλινοποίηση και την καταγγελία της προσωπολατρείας στο 20ό συνέδριο ΚΚΣΕ, η Διεθνής Επιτροπή θα συνδυάσει τις καταγγελίες για υπαρκτά φαινόμενα οργανωτικής επιβολής και αυθαιρεσίας από την ηγεσία, τον εκδημοκρατισμό και την επιστροφή στις λενινιστικές αρχές για τη λειτουργία του ΚΚ, με μια ριζική στροφή στη ρητορική, αλλά και την πολιτική γραμμή, που σε διαφορετικές συνθήκες δεν θα μπορούσε να επιβληθεί. Η πολιτική της ειρηνικής συνύπαρξης και άμιλλας των κοινωνικών συστημάτων, ο κοινοβουλευτισμός και η στρατηγική για το ειρηνικό πέρασμα στο σοσιαλισμό στο όνομα της προσαρμογής στα εθνικά χαρακτηριστικά ερχόταν να επικυρώσουν στρατηγικές επιλογές που άρχισαν να υιοθετούνται μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, αφήνοντας πίσω αντιφάσεις και ταλαντεύσεις που αποτυπώνονταν σε μια ρητορική που δεν εγκατέλειπε την επαναστατική προοπτική.

Αυτοί οι προσανατολισμοί προέκριναν για τα ΚΚ του δυτικού κόσμου μιας μορφής δημοκρατικής συνεργασίας με στόχο τη διακυβέρνηση, ένα μέτωπο με σοσιαλδημοκρατικές και πολιτικά κεντρώες δυνάμεις με βασική προϋπόθεση την απαγκίστρωση από τη λογική του Ψυχρού Πολέμου και την απομόνωση της ΕΣΣΔ και των πρόσφατα συγκροτημένων λαϊκών δημοκρατιών. Στην ελληνική περίπτωση αυτό ήταν η Δημοκρατική Ένωση όπου συνεργάστηκαν η ΕΔΑ με τα κόμματα του Κέντρου και μικρές δυνάμεις της Δεξιάς που ήρθαν σε ρήξη με την ΕΡΕ του Καραμανλή.

Παρά τις μετατοπίσεις του Ν. Ζαχαριάδη και της ηγεσίας του ΚΚΕ, με την απόσυρση του Σχεδίου Προγράμματος της 4ης Ολομέλειας κατόπιν σοβιετικής υπόδειξης και τη συγκρότηση της Δημοκρατικής Ένωσης στις εκλογές του Φλεβάρη του 1956, για το ΚΚΣΕ η αλλαγή ηγεσίας ήταν επιβεβλημένη στην περίπτωση του ΚΚΕ. Γι’ αυτό και ανέχτηκαν, αν δεν ενθάρρυναν, το ξέσπασμα της εσωκομματικής κρίσης και αμφισβήτησης της ηγεσίας που πήρε διάσταση ανοιχτών συγκρούσεων στην Τασκένδη το Σεπτέμβρη του 1955.

Η Διεθνής Επιτροπή κάλεσε με ευθύνη της την 6η Ολομέλεια της ΚΕ του ΚΚΕ, στην οποία δεν δέχτηκε να παραστεί ο Ν. Ζαχαριάδης, ενώ είχαν κληθεί τα μέλη της ΚΕ που είχαν καθαιρεθεί και διαγραφεί τα προηγούμενα χρόνια, εκτός από τον Μ. Βαφειάδη. Εκεί παρουσιάστηκε σαν εισήγηση μια Ανακοίνωση της Διεθνούς Επιτροπής, ένα είδος κατηγορητηρίου που χρέωνε στον Ζαχαριάδη την επιλογή της εμφύλιας σύγκρουσης, σαν αποτέλεσμα ενός αριστερίστικου τυχοδιωκτισμού, ο οποίος συνεχίστηκε και μετά την ήττα του ΔΣΕ υπονομεύοντας το εργατικό κίνημα και τις προσπάθειες της ΕΔΑ, αντιδιεθνιστική δηλαδή αντισοβιετική στάση και εθνικισμό (δηλώσεις για αποδοχή τυχόν διεκδικήσεων στη Β. Ήπειρο και για τους δύο πόλους που επηρεάζουν την Ελλάδα, μεσογειακό/βρετανικό και ευρωπαϊκό-βαλκανικό/σοβιετικό) , ένα ανώμαλο αντιδημοκρατικό εσωκομματικό καθεστώς μέσα στο ΚΚΕ που έφτανε και στην εξόντωση εσωκομματικών αντιπάλων (Μπούλκες, εκτελέσεις στρατιωτικών του ΔΣΕ, Τασκένδη κ.ά.), τυχοδιωκτική στάση σε σχέση με τις παράνομες οργανώσεις που έβαλε σε κίνδυνο το μηχανισμό και τα στελέχη του ΚΚΕ.

Μετά την εισήγηση της Διεθνούς Επιτροπής τα μέλη της ΚΕ γενικά συντάχθηκαν με όσα πρότεινε, ακόμα και οι Μπαρτζώτας και Βλαντάς που βρέθηκαν στο στόχαστρο σαν άμεσοι συνεργάτες του Ζαχαριάδη (ο Γούσιας βρισκόταν στην Ελλάδα). Οι αποφάσεις ήταν ομόφωνες. Τα μέλη της ΚΕ είτε ακολουθούσαν απόψεις που δεν ασπάζονταν κάτω από την πίεση της παλιάς καθοδήγησης, είτε ήταν διαπαιδαγωγημένα να στηρίζουν την ηγεσία ανεξάρτητα από τις επιφυλάξεις, ειδικά στις κρίσιμες περιόδους των ένοπλων αναμετρήσεων του ΕΛΑΣ και του ΔΣΕ. Εξάλλου για ιδεολογικούς αλλά και περισσότερο πραγματιστικούς λόγους, δεν μπορούσαν να έρθουν σε σύγκρουση με το ΚΚΣΕ και τις προτάσεις του. Οι πολιτικοί πρόσφυγες βρίσκονταν σε απόλυτη εξάρτηση από τις κυβερνησεις της ΕΣΣΔ και των λαϊκών δημοκρατιών, όπως και οι ίδιοι σαν στελέχη… Έτσι όλο το δυναμικό που στήριξε τον Ν. Ζαχαριάδης και τους άμεσους συνεργάτες του στην 3η Συνδιάσκεψη του 1950 στην λογική των εσωκομματικών εκκαθαρίσεων, εμφανίστηκε να έχει στραφεί εναντίον στην 6η Ολομέλεια.

Αποφασίστηκε η καθαίρεση του Ζαχαριάδη από τη θέση του γενικού γραμματέα της ΚΕ και του Μπαρτζώτα από αυτή του γραμματέα, ενώ και οι δυο καθαιρέθηκαν και από το ΠΓ, το οποίο με άλλη απόφαση αντικαταστάθηκε με ένα νέο Γραφείο από τους Α. Γκρόζο σε ρόλο προεδρεύοντα, Κ. Κολιγιάννη (ουσιαστικά σαν γραμματέα), Στ. Κασιμάτη, Π. Υφαντή, Λ. Στρίγκο, Κ. Θέο και Π. Ρούσσο.

Ακυρώθηκε η διαγραφή από το ΚΚΕ των Μ. Βαφειάδη, Θ. Χατζή, Μ. Βατουσιανού, Θ. Μπράτσου και Δ. Παρτσαλίδης, ο οποίος αποκαταστάθηκε σαν μέλος της ΚΕ μαζί με τους Ζ. Ζωγράφο και Π. Μαυρομάτη και τους Φ. Βέττα και Μ. Τσάντη σαν αναπληρωματικά μέλη. ΤΟ νέο Γραφείο ανέλαβε να εξετάσει τους λόγους καθαίρεσης από την ΚΕ των Μ. Βαφειάδη, Θ. Χατζή, Μ. Βατουσιανού, Θ. Μπράτσου, Β. Βασβανά, Α. Μπλάνα. Παράλληλα ακυρώθηκαν οι αποφάσεις της 5ης Ολομέλειας για την Τασκένδη.

Τέλος προκηρύχτηκε το 8ο Συνέδριο με ανοιχτή ημερομηνία, το οποίο τελικά πραγματοποιήθηκε στο 1961.

Διαβάστε τα πρακτικά της 6ης Πλατιάς Ολομέλειας της ΚΕ και της ΚΕΕ του ΚΚΕ (1956) σε issuu

Διαβάστε και κατεβάστε τα πρακτικά της 6ης Πλατιάς Ολομέλειας της ΚΕ και της ΚΕΕ του ΚΚΕ (1956) σε scribd

04
Οκτ.
21

Δημοκρατική Ένωση: πρακτικό ίδρυσης και προγραμματικό πλαίσιο (εκλογές 1956)

Τον Γενάρη του 1955 η ΕΔΑ, μέσα από το σχήμα συνεργασίας Εθνική Κίνηση Αλλαγή, προχώρησε μαζί το Δημοκρατικό Κέντρο, το οποίο ενοποιούσε τα κόμματα του Κέντρου, στη συγκρότηση του εκλογικού συνασπισμού της Δημοκρατικής Ένωσης. Ο βασικός στόχος ήταν να ξεπεραστούν τα μεγάλα εμπόδια που δημιουργούσε ο καλπονοθευτικός νόμος που ψήφισε η κυβέρνηση της ΕΡΕ και του Κ. Καραμανλή, το λεγόμενο «τριφασικό» σύστημα. Αυτό προέβλεπε σχεδόν πλειοψηφικό σύστημα στις περιφέρειες που υπερίσχυε η ΕΡΕ, αναλογικότερο στις ενδιάμεσες περιοχές και σχεδόν απλή αναλογική όπου υπερίσχυε η αντιπολίτευση. Η σκοπιμότητα φάνηκε στο αποτέλεσμα που έδωσε αυτοδύναμη κυβέρνηση στην ΕΡΕ με έδρες 165, αν και ήταν δεύτερο κόμμα με 47,38%, ενώ η Δημοκρατική Ένωση που ήταν η πρώτη δύναμη στις κάλπες με 48,15%, κατέλαβε μόλις 132 έδρες.

Η ΕΔΑ για να μπορέσει να σπάσει τα νομικά τεχνάσματα που την άφηναν εκτός Βουλής παρά τη σημαντική επιρροή της, δέχτηκε το προγραμματικό πλαίσιο του Δημοκρατικού Κέντρου που είχε αντιδεξιό πρόσημο, έπαιρνε αποστάσεις από την αμερικανοκρατία και υπερασπιζόταν την κυπριακή αυτοδιάθεση. Παράλληλα η ΕΔΑ αποδέχτηκε τον περιορισμό των υποψηφιοτήτων της στα ψηφοδέλτια της Δημοκρατικής Ένωσης σε 20, ώστε να εξασφαλιστεί η αυτοδυναμία του Δημοκρατικού Κέντρου, αλλά και επειδή πίεζαν σε αυτή την κατεύθυνση αντικομμουνιστές παράγοντες του Κέντρου όπως ο Σ. Βενιζέλος.

Για την ηγεσία του ΚΚΕ υπό τον Ν. Ζαχαριάδη η συμμαχία αυτή ήταν εφαρμογή των αποφάσεων της 5ης Ολομέλειας της ΚΕ του 1955 και έβγαζε την ΕΔΑ από την απομόνωση. Η συμμαχία με το Κέντρο διαβάστηκε όμως στη συνέχεια και σαν στρατηγική επιλογή, μονόδρομο για την Αριστερά ώστε να κρατηθεί στο επίκεντρο των εξελίξεων και να επιδράσει στις λαϊκές μάζες. Η συμμετοχή της Αριστεράς στην λεγόμενη «ενότητα των δημοκρατικών δυνάμεων» υπό την ηγεμονία του Κέντρου και της Κεντροαριστεράς επανέρχεται σε κρίσιμες καμπές της κοινωνικής εξέλιξης, το 1964 με την νίκη της Ένωσης Κέντρου και την πίεση στην ΕΔΑ να τη στηρίξει, στη μεταπολίτευση με την άνοδο του ΠΑΣΟΚ και την συνεχή προσπάθεια ενσωμάτωσης της Αριστερά είτε στα πλαίσια του μπλοκ της Αλλαγής είτε του αντινεοφιλελευθερισμού, αλλά και μετά το 2012-13 με το ΣΥΡΙΖΑ που πιέζει τις αριστερές δυνάμεις καθώς παρουσιάζεται εμφανίζεται σαν προερχόμενος από την Αριστερά κορμός της αντιδεξιάς «δημοκρατικής παράταξης». Η έμπρακτη εφαρμογή αυτής της πολιτικής στρατηγικής έχει σαν βάση τον εκλογικό συνασπισμό του 1956.

Διαβάστε το πρακτικό ίδρυσης της Δημοκρατικής Ένωσης και την Προγραμματική Διακήρυξη του Δημοκρατικού Κέντρου όπως δημοσιεύτηκαν από το μπλογκ Παρά Πόδα

Συνεχίστε την ανάγνωση ‘Δημοκρατική Ένωση: πρακτικό ίδρυσης και προγραμματικό πλαίσιο (εκλογές 1956)’
30
Απρ.
21

Η 5η Ολομέλεια της ΚΕ του ΚΚΕ (1955): η τελευταία με γραμματέα τον Ν. Ζαχαριάδη

Στην 5η Ολομέλεια της ΚΕ και της ΚΕΕ του ΚΚΕ που έγινε στις 26-28 του Δεκέμβρη 1955 στη Ρουμανία συμμετείχαν 21 τακτικά και αναπληρωματικά μέλη της ΚΕ και της ΚΕ Ελέγχου του ΚΚΕ:

1) Ακριτίδης Νίκος, 2) Βαϊνάς Παντελής, 3) Βλαντάς Δημήτρης, 4) Γκρόζος Απόστολος, 5) Δανιηλίδης Πολύδωρος, 6) Ζαχαριάδης Νίκος, 7) Θέος Κώστας, 8) Ιωαννίδης Γιάννης, 9) Καρράς Ηλίας, 10) Κολιγιάννης Κώστας, 11) Μακρίδης Θόδωρος, 12) Μπαρτζιώτας Βασίλης, 13) Παπαγεωργίου Δημήτρης (Βελισσάρης), 14) Παπαδόπουλος Βαγγέλης (Φωκάς), 15) Πορφυρογένης Μιλτιάδης, 16) Ρούσος Πέτρος, 17) Σινάκος Μιχάλης, 18) Σταθάς Λευτέρης (Κασιμάτης), 19) Στρίγκος Λεωνίδας, 20) Τρικαλινός Γιώργης, 21) Υφαντής Τάκης. Δεν πήραν μέρος ο Ζάχος Βασίλης που τον είχαν αποκλείσει και ο Ζυγούρας Μήτσος (Παλαιολόγου) που βρισκόταν για κομματική δουλειά στην Τασκένδη. Στη συζήτηση του πρώτου θέματος πήρε μέρος και ο Γιώργης, μέλος του ΠΓ του ΑΚΕΛ.

Όπως καταγράφεται στην έκδοση «Η 5η Ολομέλεια του ΚΚΕ» (Εκδόσεις της ΚΕ του ΚΚΕ, Δεκέμβρης 1955), η διαδικασία ασχολήθηκε με α) την κατάσταση στην Ελλάδα με εισηγητή τον Βασίλη Μπαρτζιώτα, β) το Σχέδιο Προγράμματος του ΚΚΕ και γ) οργανωτικά ζητήματα.

Ψηφίστηκαν πέρα από την πολιτική απόφαση και αποφάσεις για επιμέρους θέματα, α) τις ελληνοτουρκικές σχέσεις και την ελληνική εξωτερική πολιτική, β) τη συνδικαλιστική δουλειά, γ) τη νεολαία, δ) το Κυπριακό, ε) μια δήλωση για το Γιουγκοσλαβικό, στ) απόφαση για τη σημασία και το ρόλο τον στρατού στο κίνημα και ζ) για τον «Ριζοσπάστη» και την έντυπη προπαγάνδα στην Ελλάδα. Εγκρίθηκαν χαιρετιστήρια στον Κυπριακό λαό και το ΑΚΕΛ και στον ηγέτη της ΛΔ Γερμανίας Βίλχελμ Πικ για τα 80χρονά του.

Οι πολιτικές αποφάσεις βρισκόταν στο ίδιο μήκος κύματος με τους νέους προσανατολισμούς του ΚΚΣΕ και εκφράζανε μια νέα λογική απέναντι στο Κέντρο. Σε αυτά τα πλαίσια το ΚΚΕ θα εγκρίνει την εκλογική συνεργασία το Φλεβάρη του 1956 της ΕΔΑ με τα κόμματα του Κέντρου, αλλά και το δεξιό Λαϊκό Κόμμα που αντιπολιτευόταν την ΕΡΕ του Καραμανλή. Έτσι συγκροτήθηκε ο συνασπισμός της της Δημοκρατικής Ένωσης που απέσπασε το 48,15% και βγήκε πρώτη δύναμη, αλλά χάρη στο καλπονοθευτικό «τριφασικό» εκλογικό σύστημα, η δεύτερη ΕΡΕ με 47,38% εξασφάλισε 165 και αυτοδύναμη κυβέρνηση. Σε συμβολικό επίπεδο την προσαρμογή του ΚΚΕ και του Ζαχαριάδη στη γραμμή του ΚΚΣΕ εκφράζει και η απόφαση για το γιουγκοσλαβικό που χαιρετίζει την αποκατάσταση των σχέσεων του Τίτο και της ΕΣΣΔ, αφήνοντας πίσω την πολεμική για το «πισώπλατο χτύπημα» του Τίτου στον ΔΣΕ που παρουσιάστηκε σαν βασική αιτία της ήττας στον Εμφύλιο.

Εγκρίθηκε επίσης καταρχήν το Σχέδιο Προγράμματος του ΚΚΕ, ενώ ανατέθηκε σε επιτροπή για παραπέρα επεξεργασία.

Αποφασίστηκε επίσης ο αποκλεισμός του Κώστα Κολιγιάννη από το ΠΓ και την ΚΕ του ΚΚΕ το ζήτημα του παραπέμφθηκε σε επόμενο αντιπροσωπευτικό σώμα. Ο Κολιγιάννης που είχε βρεθεί σε δυσμένεια και του είχε χρεωθεί η ευθύνη για τα πλήγματα στον παράνομο μηχανισμό στην Ελλάδα, είχε κάνει δυναμική εμφάνιση στην Ολομέλεια ενάντια στον Ν. Ζαχαριάδη με ενθάρρυνση των σοβιετικών, φτιάχνοντας το κλίμα αμφισβήτησης που θα επικαλεστεί στη συνέχεια το ΚΚΣΕ.

Ο Ν. Ζαχαριάδης θεωρώντας ότι μπορεί προσπεράσει και πάλι τις πιέσεις, προώθησε την απόφαση από την Ολομέλεια για τη σύγκληση της 4ης Συνδιάσκεψης ώστε να επαναλάβει μια νίκη σε βάρος της εσωκομματικής αμφισβήτησης όπως 5 χρόνια πριν με την 3η συνδιάσκεψη του ΚΚΕ. Αυτή απόφαση όμως δε θα υλοποιηθεί ποτέ. Η 5η Ολομέλεια ήταν η τελευταία με τον Ν. Ζαχαριάδη γραμματέα του ΚΚΕ.

Κεντρικής σημασίας για την 5η Ολομέλεια ήταν η απόφαση για τα γεγονότα του Σεπτέμβρη 1955 στην Τασκένδη. Η σύγκρουση για τον έλεγχο της οργάνωσης του ΚΚΕ στην Τασκένδη δεν είχε μεγάλη σημασία μόνο λόγω του μεγάλου της μεγέθους, καθώς ήταν ουσιαστικά η μαζικότερη. Θα έκρινε την εξέλιξη της προσπάθειας να αμφισβητηθεί η ηγεσία του ΚΚΕ και ο Ν. Ζαχαριάδης από ένα ετερόκλητο μάλλον φάσμα διαφωνούντων ή απλά δυσαρεστημένων στελεχών, που είχαν όμως την υποστήριξη του ΚΚΣΕ. Η απόφαση θίγει με ήπιους τόνους αλλά με σαφήνεια την εμπλοκή των σοβιετικών αρχών στις εσωκομματικές συγκρούσεις που πήραν τη διάσταση βίαιης αντιπαράθεσης, καθώς αναφέρει ότι οι διαφωνούντες που χαρακτηρίζονται σαν μια φράξια που «δε θα μπορούσε να πετύχει τίποτα αν δεν είχε την υποστήριξη ορισμένων τοπικών Σοβιετικών συντρόφων, που ένα μέρος τους είχε πειστεί ότι η φράξια είναι το πιο γερό και φιλοσοβιετικό κομμάτι της ΚΟΤ που πρέπει να το υποστηρίξουν και να το βοηθήσουν». Η υποστήριξη των σοβιετικών επέτρεψε τη συσπείρωση όσων διαφωνούσαν και ήταν δυσαρεστημένοι, όσων δεν πήραν απαντήσεις για την ήττα του ΔΣΕ αλλά και για το καθεστώς της πολιτικής εξορίας πολύ μακριά από την Ελλάδα. Η σοβιετική βοήθεια επέτρεψε επίσης να εκφραστεί η δυσαρέσκεια με τη μορφή μιας πολιτικής πλατφόρμα, η οποία προσαρμοσμένη στους νέους προσανατολισμούς του ΚΚΣΕ στη μετασταλινική περίοδο, τοποθετούνταν απέναντι στη γραμμή Ζαχαριάδη που τον κατηγορούσε για αριστερισμό και τυχοδιωκτισμό, με κορυφαίο το δεύτερο αντάρτικο και τον αγώνα του ΔΣΕ. Ήταν μια επικαιροποιημένη και συγκροτημένη μορφή των διαφωνιών που είχαν εκφράσει στελέχη όπως ο Βαφειάδης, ο Παρτσαλίδης, ο Καραγιώργης κ.ά. που βρέθηκαν μετά στο περιθώριο, ενώ ο Καραγιώργης εξοντώθηκε με άθλιο τρόπο. Αυτή η αντίληψη μπόρεσε να κερδίσει και εκείνο το δυναμικό του ΚΚΕ που στοχοποιήθηκε ή απλά ασφυκτιούσε από το εσωκομματικό καθεστώς και την οργανωτική επίλυση των πολιτικών διαφορών που είχε υποβαθμίσει τη δημοκρατία και την πολιτική συζήτηση. Η 5η Ολομέλεια αντιμετώπισε τους διαφωνούντες όπως και τις προηγούμενες αντίστοιχες περιπτώσεις σαν ανήθικα και διαλυτικά στοιχεία που είχαν συνθηκολογήσει πολιτικά, ενώ θα τους συνδέσει και τον Μπέρια και τα στελέχη της ηγεσίας που έχασαν τη μάχη για την ηγεσία του ΚΚΣΕ μετά το θάνατο του Στάλιν. Λίγες βδομάδες μετά την 5η Ολομέλεια θα συνέλθει τον Φλεβάρη του 1956 το 20ο συνέδριο του ΚΚΣΕ όπου θα επικυρωθεί ο νέος προσανατολισμός της «ειρηνικής συνύπαρξης» και η εγκατάλειψη του επαναστατικού δρόμου για χάρη μιας γραμμής εθνικών δρόμων για το σοσιαλισμό που παραπέμπουν σε έναν κοινοβουλευτικό αγώνα, ο οποίος σε μεγάλο βαθμό ήταν ήδη η στρατηγική των μεγαλύτερων ΚΚ στη Δύση. Από αυτό το συνέδριο και τις συζητήσεις που έγιναν στο περιθώριό του με την αντιπροσωπεία του ΚΚΕ και τον ίδιο τον Ν. Ζαχαριάδη θα προέλθει η επέμβαση στα εσωτερικά του ΚΚΕ από τα 6 κόμματα εξουσίας της ΕΣΣΔ και των Λαϊκών Δημοκρατιών που φιλοξενούσαν τους πολιτικούς πρόσφυγες από την Ελλάδα. Η επέμβαση θα πάρει τη μορφή της 6ης Ολομέλειας της ΚΕ του ΚΚΕ που έγινε τον Μάρτη του 1956 με αφορμή γράμματα προς το ΚΚΣΕ από μέλη του ΚΚΕ που καταγγέλλανε τη στάση της ηγεσίας στα γεγονότα της Τασκένδης. Στην 6η ολομέλεια, απόντος του Ζαχαριάδη, το ίδιο σώμα που ψήφισε την απόφαση για την Τασκένδη το Δεκέμβρη του 1955, θα δικαιώσει την άλλη πλευρά, θα καθαιρέσει τον Ν. Ζαχαριάδη και τον κύκλο στελεχών γύρω του και θα επιβάλλει αλλαγή πλεύσης στη γραμμή του ΚΚΕ. Για τον Ν. Ζαχαριάδη άρχιζε μια μοναχική πορεία υπεράσπισης της δράσης που είχε σαν τραγικό επίλογο την αυτοκτονία του 1.8.1973.

Διαβάστε τα υλικά της 5ης Ολομέλειας της ΚΕ και της ΚΕΕ του ΚΚΕ (Δεκέμβρης 1955):

Συνεχίστε την ανάγνωση ‘Η 5η Ολομέλεια της ΚΕ του ΚΚΕ (1955): η τελευταία με γραμματέα τον Ν. Ζαχαριάδη’
31
Οκτ.
20

Σχέδιο Προγράμματος του Κομμουνιστικού Κόμματος της Ελλάδας (1953)

Με απόφαση της η 4η Πλατιάς Ολομέλειας της ΚΕ του ΚΚΕ στις 12-14 Δεκέμβρη του 1953 να δώσει στη δημοσιότητα το Σχέδιο Προγράμματος του ΚΚΕ προκειμένου να συζητηθεί σε μια διαδικασία διαλόγου που θα ολοκληρωνόταν στο 8ο Συνέδριο του κόμματος όταν αυτό θα γινόταν.

Ήταν μια προσπάθεια να δοθεί μια συγκεκριμένη κατεύθυνση με στρατηγικά χαρακτηριστικά στην δράση του ΚΚΕ μετά την ήττα του ΔΣΕ. Κάτι που ήταν και το μεγάλο έλλειμμα της 3ης Συνδιάσκεψης του ΚΚΕ το 1950 που ουσιαστικά ήταν προσανατολισμένη στις εσωκομματικές αμφισβητήσεις της ηγεσίας και των επιλογών μετά το τέλος της Κατoχής και την Απελευθέρωση το 1944.

Η επεξεργασία του σχεδίου προγράμματος συμπίπτει με τη ρευστή περίοδο μετά το θάνατο του Στάλιν (Μάρτης 1953) και τις τάσεις αναπροσανατολισμού στο κομμουνιστικό κίνημα. Με αντιφατικό τρόπο και με πνεύμα αναζήτησης, ο γραμματέας του ΚΚΕ Ν. Ζαχαριάδης και η ηγεσία του κόμματος περιγράφουν με νέο τρόπο το χαρακτήρα της μελλοντικής επανάστασης στην Ελλάδα: όταν το εργατικό κίνημα θα οδηγήσει την κοινωνική σε επαναστατική ανατροπή, αυτή θα είναι «λαϊκοδημοκρατική-σοσιαλιστική» και όχι αστικοδημοκρατική σύμφωνα με το ξεπερασμένο ισχύον τότε πρόγραμμα του ΚΚΕ. Τονιζόταν μάλιστα πως η «εξουσία που θα δημιουργήσει θα είναι η Λαϊκή Δημοκρατία, που θα εκτελεί λειτουργίες της δικτατορίας του προλεταριάτου». Άρα δεν έμπαινε θέμα τακτικής συμμαχίας με αστικές «προοδευτικές» δυνάμεις και το ΚΚΕ επιχειρούσε να συνεχίσει στην αντίληψη για τις συμμαχίες που είχε στον Εμφύλιο Πόλεμο.

Αυτές οι επιλογές συνάντησαν την αντίδραση των σοβιετικών. Έτσι περίπου ένα χρόνο μετά η ΚΕ του ΚΚΕ ανακοίνωσε πως αποσύρει το Σχέδιο Προγράμματος από τη συζήτηση, καθώς η σχετική θέση για το χαρακτήρα της επανάστασης «μπορεί να σταθεί εμπόδιο στην παραπέρα συσπείρωση και πάλη των πατριωτικών-δημοκρατικών δυνάμεων» (Απόφαση της ΚΕ του ΚΚΕ, 22.11.1954). Έτσι ματαιώθηκε η διαδικασία επεξεργασίας προγράμματος καθώς το σκέλος της Απόφασης για την διαμόρφωση νέου σχεδίου δεν υλοποιήθηκε.

Το Φλεβάρη του 1956 μάλιστα το ΚΚΕ στήριξε τη συγκρότηση Δημοκρατικής Ένωσης και την εκλογική συνεργασία της ΕΔΑ με τα κόμματα του Κέντρου, αλλά και το δεξιό Λαϊκό Κόμμα που αντιπολιτευόταν την ΕΡΕ του Καραμανλή. Η Δημοκρατική Ένωση αν και έλαβε 48,1% έναντι 47,3% της ΕΡΕ, βρέθηκε πίσω σε έδρες χάρη στο καλπονοθευτικό εκλογικό σύστημα που εφαρμόστηκε, το λεγόμενο «τριφασικό». Ένα μήνα μετά με πρωτοβουλία των σοβιετικών, που δεν αρκούνταν στην αλλαγή πολιτικής, ο Ζαχαριάδης καθαιρείται στην 6η Ολομέλεια της ΚΕ του ΚΚΕ που έγινε ευθύνη της επιτροπής των κομμάτων εξουσίας από την ΕΣΣΔ και τις Λαϊκές Δημοκρατίες και την ΕΣΣΔ.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΤΟ ΠΛΗΡΕΣ ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΠΟ ΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΚΚΕ (1953):

4η ΠΛΑΤΙΑ ΟΛΟΜΕΛΕΙΑ ΤΗΣ ΚΕ ΤΟΥ ΚΚΕ

12-14 ΔΕΚΕΜΒΡΗ 1953

Σχέδιο Προγράμματος του Κομμουνιστικού Κόμματος της Ελλάδας

Ανακοίνωση της Επιτροπής Προγράμματος του ΚΚΕ

Η Επιτροπή Προγράμματος του ΚΚΕ που έβγαλε η 4η Πλατιά Ολομέλεια της ΚΕ και της ΚΕΕ του ΚΚΕ, δούλεψε παραπέρα το Σχέδιο Προγράμματος, που ψήφισε κατ’ αρχήν η Ολομέλεια και σύμφωνα με τις υποδείξεις και παρατηρήσεις της.

Στην 4η Πλατιά Ολομέλεια της ΚΕ του ΚΚΕ το Δεκέμβρη του 1953 εγκρίθηκε το Σχέδιο Προγράμματος για να αποσυρθεί με νέα απόφαση της ΚΕ το Νοέμβρη του 1954 κατόπιν υπόδειξης του ΚΚΣΕ (στη φωτογραφία το εξωφύλλο με τα υλικά για την πολιτική απόφαση της 4ης Πλατιάς Ολομέλειας)

Η Επιτροπή δίνει στη δημοσιότητα το Σχέδιο Προγράμματος του ΚΚΕ για να συζητηθεί απ’ όλο το κόμμα, τους λαϊκούς αγωνιστές, τη διανόησή μας και το λαό για την παραπέρα επεξεργασία του. Το Σχέδιο Προγράμματος του ΚΚΕ θα ’ρθει στο 8ο Συνέδριο του ΚΚΕ για τελική ψήφισή του.

Σύμφωνα με την απόφαση της 4ης Πλατιάς Ολομέλειας η συζήτηση θα γίνει σε όλα τα κομματικά όργανα και οργανώσεις, από τους αγωνιστές που βρίσκονται στις φυλακές και εξορίες, από τον κομματικό τύπο και από κάθε άλλο όργανο μαζικής διαφώτισης.

Στη συζήτηση καλούνται να πάρουν μέρος όλα τα μέλη και στελέχη του κόμματος, λέγοντας τη γνώμη τους με προτάσεις μέσω των οργανώσεων των, με γράμματα στο κόμμα, με άρθρα στον τύπο κλπ., πάνω στο σύνολο του Σχεδίου Προγράμματος και σ’ οποιοδήποτε μερικότερο ζήτημά του.

Οι εφημερίδες και τα περιοδικά του ΚΚΕ θα διαθέσουν τον αναγκαίο χώρο για τη συζήτηση του Σχεδίου Προγράμματος του ΚΚΕ.

Οι Κομματικές Επιτροπές και οι συντακτικές επιτροπές των δημοσιογραφικών οργάνων του ΚΚΕ να οργανώσουν έτσι τη δουλειά, ώστε η συζήτηση να πάρει τον πιο μαζικό χαρακτήρα, να στερεώσει ακόμα πιο πολύ τους δεσμούς του κόμματος με το λαό, να ανεβάσει ακόμα πιο ψηλά το ιδεολογικό επίπεδο και το αγωνιστικό πνεύμα των μελών του ΚΚΕ,

Η Επιτροπή Προγράμματος θα θέσει υπόψη της 5ης Ολομέλειας της ΚΕ του ΚΚΕ την πορεία της συζήτησης πάνω στο Σχέδιο Προγράμματος του ΚΚΕ.

Εισαγωγικό σημείωμα στο Σχέδιο Προγράμματος του ΚΚΕ

Συνεχίστε την ανάγνωση ‘Σχέδιο Προγράμματος του Κομμουνιστικού Κόμματος της Ελλάδας (1953)’
20
Οκτ.
20

3η Συνδιάσκεψη του ΚΚΕ (1950): τα πρακτικά

Η 3η Συνδιάσκεψη του ΚΚΕ έγινε στις 10-14 Οκτώβρη του 1950. Το πρώτο αφορούσε τη συζήτηση πάνω στο εισήγηση του Ν. Ζαχαριάδη με τίτλο «Δέκα χρόνια πάλης. Συμπεράσματα-διδάγματα-καθήκοντα» με θέμα την αποτίμηση της δεκαετίας 1940-50. Είχε ήδη δημοσιευτεί το άρθρο του Ζαχαριάδης με τον ίδιο τίτλο σαν βασικό υλικό για τη Συνδιάσκεψη.

Το σώμα απασχόλησε σαν δεύτερο θέμα η οργάνωση της ζωής των πολιτικών προσφύγων, μαχητών του ΔΣΕ, αλλά και αμάχων, που αντιμετώπιζαν μια σειρά από επείγοντα προβλήματα για τα οποία το ΚΚΕ προσπαθούσε να μεριμνήσει από κοινού με τις λαϊκές δημοκρατίες που ανέλαβαν να τους φιλοξενήσουν. Τρίτο θέμα ήταν τα οργανωτικά ζητήματα με βασικό τη λήψη μέτρων κατά στελεχών που κατηγορήθηκαν για αντικομματική στάση και τη συμπλήρωση της ΚΕ που είχε αδυνατήσει μετά τις απώλειες στις μάχες, αλλά και τα πειθαρχικά μέτρα.

Η 3η Συνδιάσκεψη κινήθηκε στη γραμμή του άρθρου του Ν. Ζαχαριάδη «Δέκα χρόνια πάλης. Συμπεράσματα-διδάγματα-καθήκοντα» κλείνοντας τη συζήτηση της αποτίμησης με ένα τρόπο που άφηνε έξω από τις επιλογές της ηγεσίας του ΚΚΕ τις ευθύνες για τη διπλή ήττα της Αντίστασης και του ΔΣΕ, επικεντρώνοντας στην ηγεσία υπό τον Γ. Σιάντο στη διάρκεια της Κατοχής, ο οποίος και χαρακτηρίστηκε χαφιές και στον Τίτο, που είχε έρθει σε ρήξη με τον Στάλιν και την ΕΣΣΔ. Παράλληλα υπερασπίστηκε όλες τις βασικές επιλογές του ΚΚΕ από το τέλος της Κατοχής που τέθηκε το θέμα της εξουσίας μετά την απελευθέρωση και κυρίως την επιλογή να υπογραφεί η Συμφωνία της Βάρκιζας. Κατηγορήθηκαν με πρωτοφανείς χαρακτηρισμούς μια σειρά από άλλα στελέχη, με πρώτο τον καπετάνιο του ΕΛΑΣ Α. Βελουχιώτη, για τον οποίο δεκαετίες αργότερα το ΚΚΕ δέχτηκε ότι είχε δίκιο όταν απέρριψε τη Συμφωνία της Βάρκιζας. Παράλληλα δεν δόθηκαν απαντήσεις για τα ακραία φαινόμενα αυθαιρεσίας από στελέχη του ΚΚΕ τα οποία κόστισαν και ζωές, όπως για παράδειγμα στο στρατόπεδο του Μπούλκες.

Η υπεράσπιση του επαναστατικού δρόμου και της ένοπλης πάλης απέναντι σε γραμμές συμβιβασμού που διακριτικά υποστήριζαν σοβιετικοί παράγοντες ενθαρρύνοντας τη σχετική κριτική στελεχών, συνοδεύτηκε από την απαίτηση να μείνουν στο απυρόβλητο όλες οι κρίσιμες επιλογές της ηγεσίας, αλλά και από ανεδαφικές εκτιμήσεις για τη δυνατότητα σύντομα να ανακάμψει το επαναστατικό κίνημα στην Ελλάδα.

Οι αποφάσεις προσανατολισμένες, καθώς ήταν στο εσωτερικό του ΚΚΕ δεν έδωσαν ένα πλαίσιο πάλης, για το λαϊκό κίνημα μετά την ήττα του ΔΣΕ στις δύσκολες συνθήκες του μετεμφυλιακού καθεστώτος. Το γεγονός αυτό δημιουργούσε πρόσθετες δυσκολίες σε ένα κλίμα κρατικής τρομοκρατίας, εξοριών, φυλακίσεων και εκτελέσεων. Μέσα από δύσκολη διαδρομή και εσωτερικές κρίσεις η Αριστερά θα ανοίξει το δρόμο για την ανάταση των λαϊκών και εργατικών αγώνων τη δεκαετία του 1960, με πρωταγωνιστή τη νεολαία που δεν είχε την εμπειρία της ήττας.

22
Αυγ.
20

Όταν η Ελευθεροτυπία έβλεπε «Ρήγμα στην ΚΝΕ», Ανδρουλάκη για γραμματέα στο ΚΚΕ και προγραμματική «ωρίμανση» ΚΚΕ-ΣΥΝ (16-17.9.1989)

Στα ρεπορτάζ της "Ελευθεροτυπίας" το σαββατοκύριακο 16-17 Σεπτέμβρη 1989 η εφημερίδα είναι άμεσα ενημερωμένη από το γραφείο τύπου του κόμματος, δηλαδή όπως διευκρινίζεται, από το ΠΓ της ΚΕ του ΚΚΕ: πρόκειται για διαφωνούντες για τους οποίους θα παρθούν άμεσα μέτραΕνώ με τη δημόσια διαφοροποίηση της μειοψηφίας του Γραφείου του ΚΣ της ΚΝΕ ξεκινά η ανοιχτή σύγκρουση της ηγεσίας του ΚΚΕ με την ΚΝΕ, τη ίδια στιγμή με διοχετευμένα ρεπορτάζ διαμορφώνεται κλίμα για τα οργανωτικά μέτρα που έρχονται. Αλλά και για τα «πολιτικά κέρδη» που έφερνε η απαλλαγή από την «ενοχλητική» ΚΝΕ και τις διαφωνίες στο ΚΚΕ και την Αριστερά για το Συνασπισμό, την κυβέρνηση Τζαννετάκη, την πολιτική Γκορμπατσόφ και την Περεστρόικα κ.ά.

Στα ρεπορτάζ της «Ελευθεροτυπίας» το σαββατοκύριακο 16-17 Σεπτέμβρη 1989 η εφημερίδα είναι άμεσα ενημερωμένη από το γραφείο τύπου του κόμματος, δηλαδή όπως διευκρινίζεται, από το ΠΓ της ΚΕ του ΚΚΕ: πρόκειται για διαφωνούντες για τους οποίους θα παρθούν άμεσα μέτρα, ενώ η ΚΕ του ΚΚΕ που συνεδρίασαν χαράματα, πριν την προγραμματισμένη διαδικασία του ΣΥΝ στις 10πμ, συζήτησε ιδέες για όπως η απαγόρευση στο Γιώργο Γράψα να μιλήσει στο Φεστιβάλ και η διαγραφή του.

Σε άρθρο-ανάλυση ο Θοδωρής Ρουσόπουλος, μετέπειτα βουλευτής, υπουργός και κυβερνητικός εκπρόσωπος των κυβερνήσεων της ΝΔ επί Κ. Καραμανλή, έχει πληροφορίες από την «πηγή» που δεν είναι άλλη από το ΠΓ του ΚΚΕ. Η κυβέρνηση Τζαννετάκη οδηγεί σε «προσγειωμένο» πολιτικά πρόγραμμα την Αριστερά, δηλαδή καπιταλιστικής διαχείρισης, με υποτίθεται ρεαλιστικές προτάσεις για την ανάπτυξη, την «αποσυμφόρηση» και «απογραφειοκρατικοποίηση» του Δημοσίου και καινοτομίες, όπως ο διορισμός διοικητών τραπεζών και ΔΕΚΟ από τη Βουλή, που φυσικά δεν άνοιξε κάποια εποχή διαφάνειας και λειτουργίας υπέρ της κοινωνίας, αλλά την εποχή των ιδιωτικοποιήσεων, αλλά και την αξιοποίηση των κονδυλίων της τότε ΕΟΚ, της σημερινής ΕΕ και των αντίστοιχων ΕΣΠΑ. Για την ηγεσία του ΚΚΕ η αντίθεση στην ΕΕ έγινε τότε απλό σύνθημα.

Παράλληλα προετοιμάζεται οργανωτικά το ΚΚΕ για την ωρίμανση αυτή καθώς το άρθρο «ενημερώνει» ότι ο Μ. Ανδρουλάκης προετοιμάζεται για γραμματέας του ΚΚΕ στη θέση του Γρ. Φαράκου, ενώ προετοιμάζεται σύγκρουση με την ΚΝΕ και οργανωτικά μέτρα στην επόμενη συνεδρίαση της ΚΕ.

Το άρθρο συμπληρώνει τις πληροφορίες με την προσπάθεια Ανδρουλάκη και Κ. Λαλιώτη να κρατηθεί ανοιχτό δίαυλος ΣΥΝ-ΚΚΕ και ΠΑΣΟΚ, αλλά και για την απόφαση του ΣΥΝ να ψηφίσει την κατάργηση του «συν 1» στον εκλογικό νόμο, δηλαδή τη θέσπιση της απλής αναλογικής που πρότεινε κατόπιν εορτής το ΠΑΣΟΚ, κάτι τελικά ο ΣΥΝ δεν έκανε ποτέ λόγω των δεσμεύσεων απέναντι στον κυβερνητικό εταίρο του, τη ΝΔ.

Στις υπόλοιπες σχετικές ειδήσεις ο γραμματέας του ΣΥΝ και της ΕΑΡ Λεωνίδας Κύρκος, εκθειάζει το έργο της κυβέρνησης Τζαννετάκη και ζητάει να προχωρήσουν οι μεταρρυθμίσεις που τόσο έχουν αργήσει στην Ελλάδα, ενώ ο κυβερνητικός εκπρόσωπος απαντώντας σε δημοσιεύματα, δήλωνε ότι δεν απασχολούν την κυβέρνηση οι βάσεις ΗΠΑ και ΝΑΤΟ. Αυτά δημόσια, γιατί σιωπηρά παρατάθηκε η συμφωνία παραμονής των βάσεων που έληγε, καθεστώς που διαιωνίζουν όλες οι ελληνικές κυβερνήσεις.

Τελικά ο Γ. Γράψας μίλησε το Σάββατο 16.9.1989 στο Φεστιβάλ ΚΝΕ-Οδηγητή, την επόμενη μέρα στην ομιλία του ο Γρ. Φαράκος του απαντούσε και στη συνέχεια μετά την εισήγηση του ΠΓ η Ολομέλεια της ΚΕ αποφάσισε τα οργανωτικά μέτρα που ισοδυναμούσαν με τη διάσπαση της ΚΝΕ, κάνοντας έτσι παρελθόν τη μαζικότερη οργάνωση νεολαίας μετά τη Χούντα, που σφραγίστηκε από το ριζοσπαστισμό του αντιδικτατορικού αγώνα και της μεταπολίτευσης.

Διαβάστε την αρθρογραφία της Ελευθεροτυπίας για την «ανταρσία» στην ΚΝΕ το σαββατοκύριακο 16-17.9.1989

Της ΑΛΙΚΗΣ ΜΑΤΣΗ

Ρήγμα παρουσιάστηκε χθες στο γραφείο του Κεντρικού Συμβουλίου της ΚΝΕ. Ενώ κατά πλειοψηφία (έξι στα 11 μέλη) αποφάσισε να αναλάβει το ίδιο τη διοργάνωση των εκδηλώσεων, σε συνεργα­σία με το συμβούλιο των σπου­δαστών της σπουδάζουσας Θεσσαλονίκης, με αφορμή τις οποίες σημειώθηκε η ανοιχτή διάσταση με το γραμματέα του ΚΚΕ Γ. Φαράκο προχθές, τα πέντε μέλη της μειοψηφίας εξέ­δωσαν ανακοίνωση μέσω του γραφείου Τύπου του κόμματος, σύμφωνα με την οποία «οι σχε­τικές ανακοινώσεις του γρα­φείου του Κ.Σ. που καλύπτουν τη στάση του συμβουλίου σπουδάζουσας βρίσκονται σε πλήρη αντίθεση με το καταστα­τικό της ΚΝΕ».

Τα πέντε μέλη που υπογρά­ψουν την ανακοίνωση αυτή είναι εκείνα που συμφωνούν με την πολιτική του Συνασπισμού και του ΚΚΕ, ενώ οι έξι της πλειοψηφίας διαφωνούν. Πλήρης διά­σταση σημειώθηκε χθες και με­ταξύ της Επιτροπής Πόλης του ΚΚΕ στη Θεσσαλονίκη και του γραφείου του Κ.Σ. της ΚΝΕ, α­φού η επιτροπή χαρακτήρισε χθες τις εκδηλώσεις της σπουδάζουσας ως «αντιφεσπβάλ» και τόνισε ότι «τα στελέχη του συμ­βουλίου σπουδάζουσας θα κλη­θούν να δώσουν λόγο». Συνεχίστε την ανάγνωση ‘Όταν η Ελευθεροτυπία έβλεπε «Ρήγμα στην ΚΝΕ», Ανδρουλάκη για γραμματέα στο ΚΚΕ και προγραμματική «ωρίμανση» ΚΚΕ-ΣΥΝ (16-17.9.1989)’




2ο συνέδριο ΚΝΕ 3η Συνδιάσκεψη ΚΚΕ 5ο συνέδριο ΚΝΕ 9ο συνέδριο ΚΚΕ 10ο συνέδριο ΚΚΕ 12ο συνέδριο ΚΚΕ 15ο συνέδριο ΚΚΕ Άρης Βελουχιώτης Α΄ Συνδιάσκεψη ΕΔΑ Αλλαγή Αριστερό Ριζοσπαστικό Μέτωπο Γ. Πασαλίδης Γκορμπατσόφ Γράψας ΔΑΠ-ΟΝΝΕΔ ΔΣΕ Δεκεμβριανά Δημοκρατική Ένωση ΕΑΜ ΕΑΡ ΕΔΑ ΕΕ ΕΚΟΝ ΡΦ ΕΛΑΣ ΕΟΚ ΕΣΣΔ Εθνική Αντίσταση Εμφύλιος Πόλεμος Ενιαίο Μέτωπο Πάλης Κ. Καραγιώργης ΚΓΑΝΕ ΚΚΕ ΚΚΕ εσ.-ΑΑ ΚΚΕ εσωτ. ΚΝΕ ΚΝΕ-ΝΑΡ Κοινό Πόρισμα Κύρκος Μ. Βαφειάδης Ν. Ζαχαριάδης ΝΑΡ ΝΑΤΟ ΝΔ Νέα Δημοκρατία ΟΚΝΕ Οικουμενική Οκτωβριανή Επανάσταση ΠΑΣΟΚ Πανσπουδαστική σ.κ. Περεστρόικα Πολυτεχνείο Πραγματική Αλλαγή Ρήγας Φεραίος Στάλιν Συμφωνία της Βάρκιζας Συνασπισμός Τίτο Τζανετάκης Φαράκος Φλωράκης Χούντα αντιπολεμικό κίνημα αντιφασιστική πάλη διάσπαση '89 εκλογές 1946 εξωκοινοβουλευτική αριστερά εργατικό κίνημα εσωκομματική δημοκρατία ευρωκομμουνισμός θεωρία των σταδίων ιμπεριαλισμός μορατόριουμ νεολαιίστικο κίνημα συνέδρια ΚΚΕ φοιτητικό κίνημα

Blog Stats

  • 48.291 hits

Γράψτε το e-mail σας για παίρνετε μήνυμα για τα νέα κείμενα που αναρτηθούν στο 21aristera.

Μαζί με 20 ακόμα followers

Αρέσει σε %d bloggers: