23
Ιολ.
14

Η εισήγηση του ΠΓ στην ΚΕ για την κατάσταση στην ΚΝΕ (Σεπτέμβρης 1989)

Η κρίση στην ΚΝΕ μετά την πραγματοποιήση του 15ου Φεστιβάλ ΚΝΕ-Οδηγητή πήρε περισσότερο συγκεκριμένη μορφή, καθώς στο επίκεντρο δεν ήταν πλέον τα οργανωτικά ζητήματα, αλλά η ουσία των πολιτικών διαφωνιών, όπως καταγράφονται και στις ομιλίες του Γ. Γράψα, γραμματέα του ΚΣ της ΚΝΕ και του Γ. Φαράκου, γραμματέα της ΚΕ του ΚΚΕ στο φεστιβάλ.

Η ΚΕ του ΚΚΕ στην Ολομέλειά της το Σεπτέβρη του 1989 συζήτησε για την ΚΝΕ με βάση την εισήγηση του Πολιτικού Γραφείου. Στην εισήγηση εντοπίζεται προσκόληση της ΚΝΕ στο αγωνιστικό κλίμα της Μεταπολίτευσης και το Πολυτεχνείο, στην αντιπαράθεση με το ΚΚΕ εσωτ. και τον ευρωκομουνισμό που δεν επιτρέπουν να παρακολουθήσει την πολιτική του ΚΚΕ στις νέες συνθήκες με τη συγκρότηση του Συναπισμού της Αριστεράς και της Προόδου και την δικδίκηση κυβερνητικου ρόλου. Οι επιφυλάξεις και οι διαφωνίες για το Συνασπισμό και την πολιτική του, τον κυβερτνητισμό και την Περεστρόικα θεωρούνται αριστερίστικη απόκλιση. Εμπόδιο θεωρήθηκε και η καταστατικά προβλεπόμενη οργανωτική αυτοτέλεια της ΚΝΕ που την καθιστά «κόμμα νεολαίας».

Το γεγονός ότι επικρίνεται η ΚΝΕ γιατί συνεδρίασε το ΚΣ της οργάνωσης αποφασίζοντας έκτακτο συνέδριο και μάλιστα παρά την αντίθετη απόφαση της ΚΕ έδειχνε, πέρα από όλα τα άλλα, ότι θα αποφασίζονταν οργανωτικά μέτρα που έγιναν συγκεκριμένα στην απόφαση της Ολομέλειας και την καθαίρεση του ΚΣ και την προκήρυξη συνεδρίου «συμφωνούντων» με αποτέλεσμα τη διάσπαση της ΚΝΕ.

Το κείμενο της εισήγηση του ΠΓ είναι το εξής:

Ν’ αναλάβουμε την ευθύνη μας

Η ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΙΚΟΥ ΓΡΑΦΕΙΟΥ

ΣΤΗΝ ΚΕ ΤΟΥ ΚΚΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΚΝΕ

Βρισκόμαστε μπροστά σε μια νέα κρίσιμη εκλογική αναμέτρηση, γενικότερα σε μια αποφασιστική στιγμή στην πάλη του Κόμματος για θετικές πολιτικές εξελίξεις στη ζωή της χώρας.

Η προσέλκυση της νεολαίας σ’ αυτόν τον αγώνα, η μαχητική στράτευση των δυνάμεων της με το Συνασπισμό της Αριστεράς και της Προόδου θα βαρύνει, χωρίς αμφιβολία, σημαντικά στην πραγματοποίηση αυτών των επιδιώξεων.

Οι δυνατότητες είναι αξιόλογες, όπως έδειξε και η εκλογική αναμέτρηση του Ιούνη. Και μπορούν να γίνουν ακόμα μεγαλύτερες αν σωστά δουλέψουμε και. ειδικότερα, αν αξιοποιήσουμε κατάλληλα τις δυνατότητες που δημιούργησε η υπεύθυνη και τολμηρή πολιτική του Κόμματος και του Συνασπισμού μετεκλογικά. Το μεγάλο όμως πρόβλημα είναι ότι αυτές οι δυνατότητες, όπως ήδη έχουμε εκτιμήσει σε προηγούμενη Ολομέλεια, αδύνατα αξιοποιήθηκαν, συνεχίζεται η μη αξιοποίηση τους και σήμερα, εξαιτίας της αντίθεσης σ’ αυτήν την πολιτική από τα ηγετικά κλιμάκια της ΚΝΕ και διαγράφεται σοβαρός κίνδυνος να περιοριστούν στο ελάχιστο, αν δεν πάρουμε άμεσα και συγκεκριμένα μέτρα.

Τα προβλήματα που έχουμε να αντιμετωπίσουμε σ’ αυτή την κατεύθυνση είναι αρκετά.

Το πιο καθοριστικό, το πιο κρίσιμο πρόβλημα, το οποίο η ΚΕ πρέπει στη σημερινή της συνεδρίαση να εξετάσει και να δώσει λύση, είναι το πώς θα εξασφαλιστεί η εφαρμογή της γενικής πολιτικής του Κόμματος στη νεολαία από το ΚΣ της ΚΝΕ. Αυτό είναι το πιο επείγον.

Είναι γνωστό στην ΚΕ ότι, παρά τις συνεχείς και επίμονες προσπάθειες του Κόμματος, η πλειοψηφία των μελών του ΚΣ, με επικεφαλής τον σ. Γ. Γράψα, εξακολουθεί να διατηρεί και να εδραιώνει τις διαφωνίες της στην πολιτική και τακτική του Κόμματος και, το χειρότερο, να περνάει σε μια ανοιχτή αντιπαράθεση με το Κόμμα, όπως καθαρά φάνηκε αυτές τις ημέρες με τη διοργάνωση του 15ου Φεστιβάλ ΚΝΕ-Οδηγητή και ειδικά με τη στάση του σ. Γράψα και της πλειοψηφίας του Γραφείου του ΚΣ. Αυτό αποτελεί σήμερα και το κύριο εμπόδιο στην ανάπτυξη της πολιτικής του Κόμματος στη νεολαία.

Χρειάζεται να υπογραμμίσουμε από την αρχή κιόλας, αν και είναι ολοφάνερο, ότι η κατάσταση αυτή δεν μπορεί να συνεχιστεί άλλο. Έρχεται σε πλήρη αντίθεση με το καταστατικό του Κόμματος και της ΚΝΕ. Έχει προκαλέσει σοβαρή ζημιά στην ίδια την ΚΝΕ, επιδρά στην τρέχουσα δουλειά του Κόμματος, αλλά και στη γενικότερη πορεία του, αφορά σε τελευταία ανάλυση την τήρηση και υπεράσπιση θεμελιακών καταστατικών (φχώ\’.

Γι’ αυτό και στη σημερινή συνεδρίαση της, η ΚΕ πρέπει να συγκεντρώσει την κύρια προσοχή της στην οριστική λύση αυτού του προβλήματος.

1. Πώς έχει η κατάσταση σήμερα

Πέρασε ένας χρόνος από το 4ο Συνέδριο της ΚΝΕ και την Ολομέλεια της ΚΕ που έβγαλε ορισμένα γενικότερα συμπεράσματα για τη δουλειά της ΚΝΕ. με αφορμή τα προβλήματα που είχαν εκδηλωθεί πριν και κατά τη διάρκεια του 4ου Συνεδρίου της; Σήμερα, ένα χρόνο από τότε, η κατάσταση όχι μόνο δεν έχει βελτιωθεί, αλλά έχει πολύ χειροτερεύσει. Τι έχουμε συγκεκριμένα:

α) Οι διαφωνίες που είχαν επισημανθεί τότε όχι μόνο δεν περιορίστηκαν, αλλά αντίθετα επεκτάθηκαν και εδραιώθηκαν στην πλειοψηφία των μελών του ΚΣ. Αφορούν όχι επιμέρους πλευρές της πολιτικής και τακτικής του Κόμματος, αλλά το σύνολο της (Συνασπισμός, εκλογική τακτική, μετεκλογική τακτική κλπ.). Όπως έδειξε και η τελευταία Σύνοδος του ΚΣ, μετά τις εκλογές, αλλά και οι συνεδριάσεις μερικών Συμβουλίων Περιοχής, οι διαφωνίες των στελεχών αυτών παίρνουν πια κυρίαρχη θέση στις συζητήσεις, στην όλη λειτουργία των οργάνων. Ο όλος προσανατολισμός τελικά των συζητήσεων, αντί να συκεντρώνεται στο πώς η πολιτική του Κόμματος θα εφαρμοστεί και θα αναπτυχθεί στη νεολαία — διατυπώνοντας στα πλαίσια αυτά και όποιες διαφορετικές γνώμες — εξελίσσεται και εξαντλείται, στο μεγαλύτερο βαθμό, σε πολεμική ενάντια στην πολιτική του Κόμματος, σε ανοιχτή αντιπαράθεση με βαρείς σε αρκετές περιπτώσεις χαρακτηρισμούς. Και όπως είναι φυσικό, αυτό προκαλεί τον αντίλογο απ’ άλλα μέλη των Συμβουλίων αυτών που είναι σύμφωνα με την πολιτική του Κόμματος, οδηγεί αναπόφευκτα σε ομαδοποιήσεις.

Δεν χρειάζεται, νομίζουμε, πολλή σκέψη να καταλάβει κανείς ποιο είναι το αποτέλεσμα.

Αποπροσανατολισμός αυτών των οργάνων και κατ’ επέκταση των οργανώσεων της ΚΝΕ από την κύρια αποστολή. Δυσκολία να καταπιαστούν με τα προβλήματα της νεολαίας, του κινήματος της, να επεξεργαστούν και να οργανώσουν την ιδεολογική και πολιτική διαπαιδαγωγική της δουλειά. Μετατρέπονται τελικά σε όργανα αντιπολίτευσης προς το Κόμμα.

Οι όποιες αποφάσεις παίρνονται στα πλαίσια αυτών των συζητήσεων, είναι πολύ βασανιστικές, κατά κανόνα ξοδεύονται ώρες συζητήσεΐϋν για το αν θα μπει η μια ή άλλη λέξη, διατυπώνονται με τέτοιο τρόπο ο’)στε να. προκαλούν συγχύσεις και πολλά ερωτηματικά, τουλάχιστον, σε σχέση με τις αποφάσεις της ΚΕ στα κεντρικά ζητήματα. Και τελικά στην πράξη και αυτές οι αποφάσεις δεν εφαρμόζονται, αλλά εφαρμόζεται αυτό που η πλειοψηφία του ΚΣ πιστεύει. Έχουμε δηλαδή φτάσει σε τέτοιο σημείο, ώστε το ΚΣ της ΚΝΕ να παραβιάζει και τις βασικές αποφάσεις του 4ου Συνεδρίου και του ίδιου του ΚΣ που κατά καιρούς παίρνει.

β) Στην πράξη αναπτύσσεται και προωθείται σταθερά, πολιτική αντίθετη μ’ αυτή του Κόμματος. Κρίσιμα ζητήματα στα οποία υπάρχουν διαφωνίες αποσιωπούνται, δεν προωθούνται ή προωθούνται μισά και άλλοτε με άλλο νόημα και σε αντίθετη κατεύθυνση. Μια ματιά να. ρίξει κανείς μόνον στον «Οδηγητή» μετά τις εκλογές, χωρίς να αναφερθούμε σε προηγούμενα φύλλα, θα διαπιστώσει όλα τα παραπάνω. Στο χρόνο που πέρασε, μετά το κοινό πόρισμα ΚΚΕ-ΕΑΡ, έχουμε μια κλιμάκωση των διαφωνιών, αλλά και μια συστηματική, μεθοδική, ανοιχτή αντιπαράθεση και προβολή διαφορετικής πολιτικής. Δεν έχουμε απλά ζύμωση διαφορετικών απόψεων, αλλά ανοιχτή πάλη ενάντια στην πολιτική του Κόμματος, ιδιαίτερα μετά τις εκλογές. Ταυτόχρονα πληθαίνουν η μια μετά την άλλη οι παραβιάσεις αποφάσεων του ΠΓ και της γραμματείας από το Γραφείο του ΚΣ και προσωπικά από τον σ. Γράψα.

Αναφέρουμε χαρακτηριστικά τις πιο πρόσφατες:

Καμιά αλλαγή, παρά τις συνεχείς αποφάσεις της ΚΕ, του ΠΓ, στον προσανατολισμό του «Οδηγητή». Ο «Οδηγητής», σταθερά, επίμονα δεν προβάλλει την πολιτική του Κόμματος, κινείται σε άλλη κατεύθυνση παρά και την ειδική προσωπική δέσμευση του σ. Γράψα. Ο «Οδηγητής» που κυκλοφόρησε στο Φεστιβάλ προβάλλει μια εντελώς άλλη πολιτική.

Η προετοιμασία και διεξαγωγή του 15ου Φεστιβάλ ΚΝΕ-ΟΔΗ-ΓΗΤΗ δεν έγινε σύμφωνα με την απόφαση του ΠΓ και της Γραμματείας να έχει σαν κύριο περιεχόμενο την προβολή του Συνασπισμού, το ρόλο του αυτή την περίοδο, την ανάγκη της ενίσχυσης του μπροστά στις εκλογές. Οι αποφάσεις αυτές αν και στα λόγια έγιναν δεκτές από το Γραφείο του ΚΣ παραβιάστηκαν συνειδητά.

Δεν εφαρμόστηκαν, επίσης, οι αποφάσεις να μην γίνει το αντιφεστιβάλ Σπουδάζουσας Θεσσαλονίκης. Αντίθετα, το Γραφείο του ΚΣ κάλυψε. με ανακοίνωση του και με τον «Οδηγητή», τις ενέργειες της Σπουδάζουσας παρά τη δημόσια κριτική του ΓΓ της ΚΕ σ. Φαράκου.

Απαράδεκτη από κάθε άποψη είναι η στάση του σ. Γράψα σχετικά με την ομιλία του στο Φεστιβάλ. Δεν τήρησε την υπόσχεση του προς την ΚΕ ότι θα κινηθεί στις κατευθύνσεις της. Αντίθετα, κάλυψε και τροφοδότησε παραπέρα αντικαταστατικές ενέργειες και διαφωνίες. Ήταν μια ανοιχτή αντιπαράθεση στο Κόμμα. Πέρα απ’ αυτό ενώ δεν πήρε υπόψη του καμιά από τις παρατηρήσεις που έγιναν στο σχέδιο ομιλίας που έδωσε, άλλαξε ή πρόσθεσε κατόπιν τα πιο κρίσιμα σημεία.

— Ακόμη ο σ. Γράψας συγκάλεσε, με ευθύνη του, συνεδρίαση του ΚΣ την Παρασκευή το βράδυ, χωρίς να ειδοποιήσει όλα τα μέλη του ΚΣ που ήταν στην Αθήνα. Και το χειρότερο, δεν είπε τίποτε στην ΚΕ, που ως γνωστόν πήρε απόφαση το Σάββατο το πρωί να μη συγκληθεί το ΚΣ.

Όλα τα παραπάνω αποδείχνουν μια συνειδητή απόφαση για ανοιχτή αντιπαράθεση με το Κόμμα και μάλιστα σε μια κρίσιμη πολιτική φάση. Συνειδητή προσπάθεια να παρασυρθεί η ΚΝΕ σε άλλο δρόμο. Ενώ όλα αυτά συμβαίνουν και συνιστούν παραβιάσεις του Καταστατικού, καταπάτηση της εσωκομματικής δημοκρατίας, αντιστρέφονται τα πράγματα και κατηγορείται το Κόμμα για επεμβάσεις στην ΚΝΕ, κλπ.

γ) Το καινούργιο σ’ αυτό το χρόνο είναι ότι και μέσα στις γραμμές της ΚΝΕ, αρχίζοντας από το Γραφείο του ΚΣ ως κάτω, οξύνεται η αντιπαράθεση. Η αντιπαράθεση αυτή δεν περιορίζεται μόνο στα γενικά πολιτικά ζητήματα, αλλά επεκτείνεται πολλές φορές και σε τρέχοντα ζητήματα, σε ζητήματα τακτικής, σε θέματα νεολαίας κλπ., αφού αυτό που όλο και περισσότερο κυριαρχεί στην πράξη είναι η προσπάθεια επιβολής με κάθε τρόπο της διαφορετικής άποψης. Εμφανίζονται έντονα διαλυτικά φαινόμενα και πρακτικές που παραλύουν μέρα με τη μέρα την οργάνωση και είναι δύσκολο πια να ελεγχθούν φαινόμενα που έχουν την αφετηρία τους στις μέθοδες και πρακτικές που εφαρμόζει η πλειοψηφία του Γραφείου του ΚΣ, προκειμένου να επιβάλει διαφορετική πολιτική απ’ αυτή του Κόμματος και του 4ου Συνεδρίου. Το ΚΣ αμφισβητείται από μερίδα στελεχών και ολόκληρες οργανώσεις περιοχών, Συμβούλια Περιοχής, από Νομαρχιακά και Τομεακά Συμβούλια. Ο «Οδηγητής» δεν διακινείται, χάνει το κύρος του.

δ) Συνεχίζεται η συρρίκνωση των γραμμών της ΚΝΕ, η απόσπαση της από τις μάζες της νεολαίας, ιδιαίτερα της εργαζόμενης και μαθητικής. Ο «Οδηγητής» έχει πέσει πολύ χαμηλά. Από την άποψη των οικονομικών, η οργάνωση βρίσκεται σε πλήρες αδιέξοδο. Τα μέλη της ΚΝΕ μειώνονται.

ε) Σε οξύτατο σημείο αντιπαράθεσης βρίσκονται οι σχέσεις μερικών κνίτικων οργανώσεων με τις κομματικές και δημιουργούνται καθημερινά προβλήματα, που ορθώνουν όλο και πιο πολλές δυσκολίες στην κοινή δουλειά.

Τα παραπάνω δεν αποτελούν εκτιμήσεις ή συμπεράσματα, αλλά συγκεκριμένα στοιχεία και γεγονότα. Μπορεί ενδεχομένως να υπάρχουν διαφορές στην έκταση τους, στις αιτίες τους, αλλά στην ύπαρξη τους δεν υπάρχει αμφισβήτηση.

Είναι ολοφάνερο ότι η κατάσταση σήμερα έχει φτάσει σ’ ένα πολύ κρίσιμο και οριακό σημείο. Σε σύγκριση με ένα χρόνο πριν, παρουσιάζεται με διαφορετική ποιότητα. Δηλαδή δεν έχουμε να κάνουμε απλά με διαφωνίες και επιφυλάξεις σε επιμέρους ή και σε βασικά ζητήματα της πολιτικής του Κόμματος ή ορισμένες παραβιάσεις στο ένα ή το άλλο ζήτημα. Η πλειοψηφία του ΚΣ της ΚΝΕ, που είναι επιφορτισμένο με την ευθύνη να προωθήσει την πολιτική του Κόμματος στη νεολαία, διαφωνεί ριζικά, σταθερά, ακολουθεί διαφορετική πολιτική, οδηγεί την ΚΝΕ σε επικίνδυνο δρόμο.

Σε τελευταία ανάλυση δεν έχουμε να κάνουμε μόνο με την άρνηση του καθοδηγητικού ρόλου του Κόμματος στο κίνημα της νεολαίας, που αποτελεί και τον πυρήνα του ιδεολογικοπολιτικού προβλήματος, αλλά και με μια γενικότερη αμφισβήτηση του Κόμματος.

1 Ποιο είναι το γενικό συμπέρασμα

Η ΚΝΕ αφοπλίζεται κάθε μέρα που περνάει, όλο και περισσότερο, πολιτικά και ιδεολογικά. Τα όργανα της γίνονται ανίσχυρα να χαράξουν μια σταθερή πορεία δράσης στο κίνημα της νεολαίας ή να εφαρμόσουν, έστω, αυτές τις αποφάσεις που παίρνουν. Βυθίζεται σε μια ιδεολογική σύγχυση, χάνει τον κύριο προσανατολισμό της, την αποστολή της και την ήδη λειψή επαφή της με τη νεολαία και τα προβλήματα της. Από οργάνωση για τη διαπαιδαγώγηση νέων κομμουνιστών μετατρέπεται σε οργάνωση που σπέρνει συγχύσεις και αμφιβολίες στα μέλη της για το Κόμμα.

Αν συνεχιστεί αυτή η κατάσταση είναι πια καθαρό πως η ΚΝΕ οδηγείται σε πλήρες αδιέξοδο. Είναι μεγάλη η ευθύνη του ΚΣ και του Γραφείου του για τη ζημιά που έχει γίνει στην ΚΝΕ, για τη μείωση του κύρους της μέσα στη νεολαία, της επιρροής της σε μια στιγμή μάλιστα που ο Συνασπισμός της Αριστεράς αναδείχνεται σε δυναμική και ανερχόμενη δύναμη.

2. Ορισμένα γενικότερα συμπεράσματα

Προκύπτουν σοβαρά ερωτηματικά που απαιτούν απαντήσεις. Γιατί φτάσαμε ως εδώ, ποιες είναι οι βαθύτερες αιτίες, οι παραλείψεις του Κόμματος. Ποιος ευθύνεται.

Στη σημερινή συνεδρίαση της ΚΕ, δίνοντας συνέχεια στα συμπεράσματα της ΚΕ του Ιούνη 1988, πρέπει να ερευνήσουμε — όσο είναι σήμερα δυνατό — σε μεγαλύτερο βάθος αυτά τα ερωτήματα.

Το ζήτημα δεν είναι εύκολο, για αρκετούς λόγους, να ολοκληρωθεί στη σημερινή συνεδρίαση και θα χρειασθεί να επανέλθουμε.

Θυμίζουμε σύντομα ορισμένα από τα συμπεράσματα που κατέληξε η ΚΕ τον Ιούνη του 1988, για να παρακολουθήσουμε καλύτερα τη συνέχεια τους σήμερα.

Σχετικά με την έκταση και τη φύση των προβλημάτων που είχαν τότε εμφανιστεί στην ΚΝΕ, το ντοκουμέντο της ΚΕ, σημείωνε:

«Τα προβλήματα αυτά έχουν να κάνουν με διαφορές, επιφυλάξεις και συγχύσεις στην πολιτική του Κόμματος» και υπογράμμιζε ότι αυτά δεν εμφανίστηκαν ξαφνικά, αλλά ξεκινούσαν από το 11ο ακόμα Συνέδριο του ΚΚΕ. Λέγεται χαρακτηριστικά: «Από το 11ο ακόμα Συνέδριο, η γραμμή του ΚΚΕ βρίσκεται, ως ένα βαθμό, υπό αμφισβήτηση και κριτική, από στελέχη του Κόμματος που δουλεύουν στην ΚΝΕ» και παρακάτω ότι «πρόκειται για προβλήματα με βαθιές ιδεολογικές ρίζες».

Ειδικότερα προσδιορίζοντας την ακριβή τους διάσταση σημείωνε: «Σήμερα, δεν περιορίζονται απλά σ’ ένα επίπεδο συζητήσεων ανάμεσα στα στελέχη, αλλά έχουν ένα κάπως διαμορφωμένο χαρακτήρα αντιλήψεων που οδηγούν την ΚΝΕ σε διαφορετική κατεύθυνση, σε ιδεολογική πολιτική απόκλιση. Η απόκλιση αυτή δεν είναι απλά μια πιο «αριστερή» αντίληψη στην πολιτική, που θα μπορούσε σε ένα σημείο κανείς να την εξηγήσει, για τη νεολαία. Πρόκειται για απόκλιση που πάει να θεωρήσει την ΚΝΕ σαν μια στενή οργάνωση υπερπρωτοπόρων επαναστατών, που θ’ απευθύνεται στις «πρωτοπορίες» των νέων και όχι στο σύνολο της νέας γενιάς. Αυτή είναι, σε τελευταία ανάλυση, η αντίληψη».

Και στη συνέχεια διαπίστωνε και προειδοποιούσε ότι τα προβλήματα αυτά «έχουν προκαλέσει σοβαρότατες συγχύσεις στις γραμμές της ΚΝΕ και απειλούν τη συνοχή της, την παραπέρα πορεία της, αν δεν αντιμετωπιστούν αποφασιστικά».

Η απόρριψη από την πλειοψηφία του ΚΣ των συμπερασμάτων και διαπιστώσεων της ΚΕ, η έλλειψη αυτοκριτικής και υπεύθυνης στάσης και κυρίως, η άρνηση να παρθούν μέτρα σύμφωνα με τις κατευθύνσεις, περιέπλεξαν ακόμα περισσότερο την κατάσταση και την οδήγησαν στο σημείο που σήμερα βρίσκεται. Η αρνητική αυτή στάση της πλειοψηφίας του ΚΣ και του Γραφείου και προσωπικά του σ. Γράψα, παρά τη διαβεβαίωση που έδωσε στην ΚΕ, τον Φλεβάρη του ’89, ότι θα καταβάλλει προσπάθειες να ξεπεραστούν τα προβλήματα, είναι και ο κυριότερος λόγος για το ότι δεν είχαμε βελτίωση της κατάστασης, και δεν μπόρεσαν να υλοποιηθούν ή να αποδώσουν μια σειρά μέτρα που η ΚΕ και το ΠΓ είχαν αποφασίσει. Το γεγονός αυτό αποδείχνει και το βάθος του ιδεολογικού και πολιτικού προβλήματος.

Σχετικά με τις βαθύτερες αιτίες και τις ρίζες του προβλήματος. Ορισμένες σκέψεις

α) Αρκετά από τα σημερινά προβλήματα έχουν τη ρίζα τους στις συνθήκες, μέσα στις οποίες γεννήθηκε, αναπτύχθηκε και ανδρώθηκε η ΚΝΕ. Συνθήκες αρκετά ιδιόμορφες και πολύπλοκες.

Χαρακτηρίζονται από αρκετά γρήγορες, απότομες και αντιφατικές αλλαγές στην οικονομική, κοινωνική και πολιτική ζωή και στη χώρα μας και διεθνώς.

Η αντιδικτατορική πάλη, η πτώση της χούντας, η νομιμοποίηση του Κόμματος, η μεταπολίτευση, οι νίκες των λαών (Βιετνάμ, Νικαράγουα, Πορτογαλία, Ισπανία κλπ.) τροφοδοτούν το κίνημα της νεολαίας με αγωνιστική έξαρση και αισιοδοξία.

Πάνω σ’ αυτό το έδαφος η ΚΝΕ και γενικότερα το κίνημα της νεολαίας, αναπτύσσεται και μαζικοποιείται πολύ γρήγορα.

Οι αναμφισβήτητες επιτυχίες αυτής της περιόδου έκρυβαν τις δυσκολίες της ταξικής πάλης, γεννούσαν ορισμένες αυταπάτες για τη μελλοντική πορεία των εξελίξεων γενικά και ειδικά της ΚΝΕ και του κινήματος της νεολαίας.

Τέλη της δεκαετίας ‘70, αρχές δεκαετίας ’80 η κατάσταση αλλάζει τόσο στην Ελλάδα όσο και διεθνώς. Αναφέρουμε πολύ συνοπτικά ένα περίγραμμα αυτών των αλλαγών.

Η ανάπτυξη, όποια και όπως γινόταν, της Ελλάδας — πριν απ’ όλα οικονομική — εξαντλεί εξαιτίας και της κρίσης στα μέσα του 70, τα περιθώρια της. Η όλη ανάπτυξη της χώρας (όχι μόνο οικονομική) και το μοντέλο της χρεοκοπούν, με συνέπεια την όξυνση όλων των προβλημάτων της ελληνικής κοινωνίας. Η ένταξη στην ΕΟΚ το ’81 επιδεινώνει αυτή την κατάσταση, προσθέτει καινούργια προβλήματα. Η αλλαγή του πολιτικού σκηνικού το ’81 φέρνει καινούργια σοβαρά στοιχεία στην πολιτική και ιδεολογία, αναπτύσσεται ο ρεφορμισμός και οι αυταπάτες που σπέρνει. Όλα αυτά προκαλούν σοβαρές κοινωνικές ανακατατάξεις και αλλαγές, γενικότερη ηθική κρίση.

Ο καπιταλιστικός κόσμος, παρά τη βαθιά του κρίση, αποκαλύπτει νέες εφεδρείες και δυνατότητες ανάπτυξης του — κυρίως με την έκρηξη των νέων τεχνολογιών — γεγονός που επιτείνει τους προβληματισμούς, αλλά και τις συγχύσεις ως προς τον προσανατολισμό και τις αξίες στη νέα γενιά.

Ταυτόχρονα η κατάσταση στο σοσιαλιστικό κόσμο παρουσιάζει συμπτώματα στασιμότητας και μείωσης της ελκτικής του δύναμης. Οι διεθνείς εξελίξεις περιπλέκονται εξαιτίας της ολόπλευρης επίθεσης του ιμπεριαλισμού. Επιτείνουν τις ανησυχίες, την αβεβαιότητα για το μέλλον. Η περεστρόικα γεννάει νέες ελπίδες, αλλά και αρκετές συγχύσεις.

Με βάση τα επιγραμματικά αυτά στοιχεία είναι φανερό ότι πρόκειται για μια κατάσταση ποιοτικά εντελώς διαφορετική, σε σύγκριση με αυτήν της περιόδου αμέσως μετά τη δικτατορία. Οι νέες γενιές, μετά το «Πολυτεχνείο», που μεγαλώνουν σ’ αυτές τις νέες συνθήκες, χωρίς την άμεση πείρα και έξαρση της αντιδικτατορικής γενιάς, βρίσκονται αντιμέτωπες με καινούργια προβλήματα και καινούργιες ανάγκες. Η προσέγγιση των νέων αυτών γενιών και η ένταξη τους στο οργανωμένο κίνημα απαιτούσε και ανάλογη προσαρμογή και νέες επεξεργασίες στα προβλήματα και ενδιαφέροντα τους, στα συνθήματα, στις μέθοδες δουλειάς.

Το μεγάλο πρόβλημα εδώ, από υποκειμενική άποψη, είναι ότι δεν μπορέσαμε και το Κόμμα και η ΚΝΕ — κυρίως το Κόμμα — να δούμε έγκαιρα και σε βάθος αυτές τις αντικειμενικές αλλαγές και να πάρουμε τα αναγκαία μέτρα προσαρμογής. Η καθυστέρηση αυτή είχε οπωσδήποτε συνέπειες. Η ανοδική πορεία της ΚΝΕ ανακόπτεται και η σύνδεση της με τις μάζες της νεολαίας παρουσιάζει σοβαρά κενά και δυσκολίες, ιδιαίτερα με τις νέες ηλικίες. Ο κίνδυνος από το ρεφορμισμό του ΠΑΣΟΚ αντιμετωπίζεται, σε μεγάλο βαθμό, επιφανειακά, αποσπασματικά, αμυντικά, χωρίς βαθύτερη μελέτη και αναπροσαρμογές που επιβάλλονται απ’ όλη την εξέλιξη και όχι μόνο από την άνοδο του ΠΑΣΟΚ. Με δυσκολία κατανοούνται και αφομοιώνονται οι προσαρμογές του Κόμματος και η πολιτική του από τα στελέχη της ΚΝΕ. Αρχίζουν εδώ να εμφανίζονται τα πρώτα σημάδια αντιδράσεων στην πολιτική του Κόμματος. Όλα αυτά συνέβαλαν στο αδυνάτισμα των δεσμών της ΚΝΕ με τη νεολαία, στην εμφάνιση και ανάπτυξη σεχταριστικών αντιλήψεων και αποκλίσεων από την αποστολή της ΚΝΕ ως νεολαιίστικης κομμουνιστικής οργάνωσης νεολαίας.

β) Η ΚΝΕ, είναι γνωστό, ξεκίνησε μέσα από τα πανεπιστήμια, αναπτύχθηκε αντλώντας δυνάμεις και στελέχη κυρίως μέσα από τα πανεπιστήμια. Παραπέρα, για μεγάλο χρονικό διάστημα, καλύπτει ανάγκες του Κόμματος, που ανασυγκροτείται, στην πρακτική πολιτική δράση, ειδικά στα πανεπιστήμια όπου η κομματική οργάνωση είναι υποτυπώδης. Η ΚΝΕ ουσιαστικά αναλαμβάνει ευθύνες πέρα από τις δυνάμεις και την αποστολή της. Αντιστρέφονται τα πράγματα. Η κομματική οργάνωση στην πραγματικότητα γίνεται βοηθός της κνίτικης οργάνωσης.

Όλα τα παραπάνω στοιχεία ήταν έδαφος πρόσφορο για την ανάπτυξη τάσεων αβανγκαρντισμού, κάτι που δεν επισημάναμε έγκαιρα, με αποτέλεσμα να φουντώσει μέσα στις γραμμές της ΚΝΕ.

γ) Στα χρόνια αυτά η ιδεολογική πάλη με το τότε ΚΚΕ εσώτ. είναι πολύ σκληρή, ιδιαίτερα μέσα στα πανεπιστήμια όπου είχε συγκεντρωμένες τις κύριες δυνάμεις του. Γενικότερα ήταν έντονη η πάλη για την αντιμετώπιση των διαστρεβλώσεων της πολιτικής του Κόμματος, της φυσιογνωμίας του, της ιστορίας του, καθώς και του αντισοβιετισμού.

Η πάλη αυτή, που ήταν απόλυτα αναγκαία, δεν ήταν απαλλαγμένη από υπερβολές, από λάθη, απολυτότητες και οδηγούσε σε αρκετές περιπτώσεις σε άρνηση ή σε δυσκολία συνειδητοποίησης των αναγκαίων αναπροσαρμογών και αλλαγών στην τακτική μας κλπ.

δ) Οι παράγοντες που παραπάνω αναφέρθηκαν δεν ήταν υποχρεωτικό, από μόνοι τους, να οδηγήσουν την ΚΝΕ σε αντίθεση με το Κόμμα. Αποτέλεσαν όμως ευνοϊκό έδαφος που βοήθησε να φουντώσουν φαινόμενα αμφισβήτησης και αντιστάσεων στην πολιτική του Κόμματος και τελικά να εξελιχθούν σε ανοιχτή αντιπαράθεση με τη ζύμωση των διαφορετικών απόψεων, που άρχισε να γίνεται στις γραμμές της ΚΝΕ από στελέχη της. Στην προετοιμασία και διεξαγωγή του 11ου Συνεδρίου έχουμε τις πρώτες ανοιχτές εκδηλώσεις, που συνεχίστηκαν στα κατοπινά χρόνια με μεγαλύτερη ένταση και σε μεγαλύτερη έκταση.

Με επιμονή καλλιεργείται η αντίληψη ότι το Κόμμα ακολουθεί «δεξιά» γραμμή, μεταφράζοντας έτσι κάθε προσπάθεια του Κόμματος να αναπτύξει την πολιτική του. Δεν είναι τυχαίο ότι τα πρώτα αυτά συμπτώματα ξεκινούν από τις οργανώσεις της Σπουδάζουσας.

Η ζύμωση που άρχισε μέσα στις γραμμές της ΚΝΕ, ενισχύθηκε και από τις διαφωνίες, που με τον έναν ή τον άλλο τρόπο γίνονταν γνωστές στο στελεχικό δυναμικό της ΚΝΕ, κομματικών στελεχών, που βγήκαν μέσα από την ΚΝΕ και είχαν δεσμούς μ’ αυτή. Το γεγονός αυτό επιτείνει τις τάσεις αμφισβήτησης, τα φαινόμενα αβανγκαρντισμού, το πνεύμα αντίστασης στις κομματικές αποφάσεις, μειώνεται βαθμιαία η κομματική διαπαιδαγωγική δουλειά στις γραμμές της ΚΝΕ, αναπτύσσεται ο φιλελευθερισμός.

ε) Άλλος παράγοντας που επέδρασε στο να φουντώσουν αυτά τα φαινόμενα, είναι η γρήγορη ανάδειξη νέων στελεχών σε υπεύθυνες κομματικές θέσεις, χωρίς την απαιτούμενη προετοιμασία και ιδεολογικό τους εξοπλισμό. Η ανάδειξη αυτή ήταν ως ένα βαθμό αναγκαστική, λόγω του κενού μιας γενιάς στο στελεχικό δυναμικό του Κόμματος.

στ) Το επίπεδο καθοδήγησης και βοήθειας από τις κομματικές οργανώσεις έπεσε και ποσοτικά και ποιοτικά σ’ όλα τα επίπεδα, από τα Γραφεία Περιοχών ως τις ΚΟΒ, με αποτέλεσμα τη μείωση της ιδεολογικής και πολιτικής διαπαιδαγωγικής δουλειάς στην ΚΝΕ, το αδυνάτισμα των δεσμών των κομματικών οργανώσεων με τις κνίτικες σε μια περίοδο που χρειάζονταν πολλαπλάσια, σε σύγκριση με πριν, βοήθεια. Ο παράγοντας αυτός έπαιξε, χωρίς αμφιβολία, σοβαρό ρόλο στο φούντωμα των σημερινών προβλημάτων και πρέπει αυτή η αρνητική πείρα πολύ να μελετηθεί για την από δω και πέρα δουλειά των κομματικών οργανώσεων.

ζ) Η ΚΕ, το ΠΓ, παρ’ ότι έβλεπαν αρκετά απ’ αυτά τα ζητήματα, δεν πήραν αποφασιστικά μέτρα, τόσο στον τομέα της ιδεολογικής δουλειάς, όσο και στην πολιτική στελεχών, στην ενίσχυση της ευθύνης των κομματικών οργανώσεων που είχαν σε μεγάλο βαθμό χαλαρώσει την παρακολούθηση και βοήθεια στις οργανώσεις της ΚΝΕ. Ειδικά στο ζήτημα των στελεχών χρειαζόταν πιο συχνή ανανέωση, καλύτερη μελέτη στην ανάδειξη, στον έλεγχο κλπ.

Από τα παραπάνω, που χρειάζονται οπωσδήποτε παραπέρα διερεύνηση, προκύπτουν δυο βασικά ζητήματα.

Το πρώτο. Η ΚΝΕ βαθμιαία, κάτω από την επίδραση όλων αυτών των παραγόντων που περιγράψαμε, ωθείται σε παρέκκλιση από την κύρια αποστολή της. Μετατρέπεται σε μια οργάνωση, που όλο και περισσότερο ασχολείται μόνο με τα ζητήματα της γενικής πολιτικής και ιδεολογίας, αποσπασμένα, σε μεγάλο βαθμό, από τα σύγχρονα προβλήματα της νεολαίας. Αυτό την οδηγεί σε μια απόσπαση από τις μάζες της νεολαίας, τα προβλήματα της, την ψυχολογία της, σε μείωση του δυναμισμού της και της ικανότητας της να απευθύνεται και να επιδρά πλατιά μέσα στη νεολαία.

Η παρέκκλιση αυτή πρέπει να διορθωθεί με βαθιές τομές στον προσανατολισμό της ΚΝΕ. Το κύριο, από την άποψη αυτή, είναι: Η δουλειά της στη νεολαία ν’ αρχίζει με τα προβλήματα και τα δικαιώματα της σημερινής νεολαίας, χωρίς σχηματικότητα και απλουστεύσεις. Ταυτόχρονα, συνδυασμένα πρέπει να προβάλλει η προοπτική για το μέλλον της, το όραμα μιας καινούργιας κοινωνίας με την ανάλογη ιδεολογική και πολιτική δουλειά.

Το δεύτερο. Το κίνημα της νεολαίας δεν μπορεί να αποτελέσει δύναμη κοινωνικής προόδου, να προσανατολιστεί στο δρόμο αυτό από μόνο του. Αυτό μπορεί να γίνει μέσα στα πλαίσια του εργατικού και λαϊκού κινήματος. Από την άποψη αυτή η Κομμουνιστική Νεολαία δεν μπορεί να έχει δική της, ξεχωριστή πολιτική γραμμή. Δεν μπορεί να εκπληρώσει την αποστολή της έξω από τα πλαίσια της πολιτικής του Κόμματος, έξω από την καθοδήγηση του. Η αυτοτέλεια της ΚΝΕ στο ζήτημα αυτό δεν μπορεί να υπάρχει. Στο βαθμό που κάτι τέτοιο επιχειρείται, οδηγεί αναπόφευκτα σε σύγκρουση με το Κόμμα, πράγμα που συμβαίνει αυτή τη στιγμή. Η αυτοτέλεια της ΚΝΕ είναι προσδιορισμένη και θεωρητικά και καταστατικά.

Προκύπτει ένα ακόμα ζήτημα. Ήταν υποχρεωτικό να φτάσουμε σήμερα σ’ αυτό το σημείο, δεν θα μπορούσαμε να είχαμε αποφύγει όλη αυτή τη ζημιά που έγινε; Δεν χωράει αμφιβολία πως θα μπορούσαμε να είχαμε αποφύγει αυτή την εξέλιξη. Γι’ αυτό και υπάρχουν ευθύνες τόσο συλλογικές, όσο και ατομικές. Οι ευθύνες αυτές βρίσκονται στα εξής:

α) Ενώ σημειώνονταν εκδηλώσεις που ήταν αντίθετες με την πολιτική του Κόμματος και την αποστολή της ΚΝΕ, δεν αντιμετωπίστηκαν αποφασιστικά, έγκαιρα.

β) Έγιναν λάθη στην ανάδειξη στελεχών.

Τέλος, πρέπει ιδιαίτερα να σημειώσουμε την ιδιαίτερη ευθύνη του σ. Γράψα, που σαν μέλος της ΚΕ και σαν Γραμματέας της ΚΝΕ όχι μόνο δεν αντιμετώπισε τις λαθεμένες αυτές αντιλήψεις και ενέργειες, αλλά αντίθετα τις κάλυψε, τις ενίσχυσε και τέθηκε επικεφαλής.

3. Τι πρέπει να γίνει

Ανεξάρτητα από τις διαφορετικές γνώμες που μπορεί να υπάρχουν για το χαρακτήρα και την έκταση των διαφωνιών που κυριαρχούν σήμερα στο ΚΣ της ΚΝΕ, τις αιτίες αυτών των διαφωνιών, τις ευθύνες που υπάρχουν, πιστεύουμε ότι δεν πρέπει να υπάρχει δεύτερη γνώμη, ότι αυτή η κατάσταση έχει ζημιώσει το Κόμμα, το κίνημα και ιδιαίτερα την ΚΝΕ, στην οποία έχει προκαλέσει βαθιά τραύματα. Πιστεύουμε ακόμα ότι δεν θα υπάρχει άλλη γνώμη στην Κ Ε από το ότι δεν μπορεί να αφήσουμε την κατάσταση όπως έχει σήμερα.

Τα κύρια ζητήματα στα οποία πρέπει να απαντήσουμε είναι τα εξής:

Ποια πολιτική θα προωθείται στο χώρο της νεολαίας; Στα πλαίσια ποιας πολιτικής θα εκπληρώνει το ΚΣ της ΚΝΕ τον καθοδηγητικό του ρόλο και γενικότερα θα ξετυλίγει η ΚΝΕ τις πρωτοβουλίες της και τον πρωτοπόρο ρόλο της στο κίνημα της νεολαίας; θα είναι η πολιτική του Κόμματος ή όχι;

Αυτό είναι το κρίσιμο ζήτημα. Στα ερωτήματα αυτά πρέπει να δώσουμε σαφή απάντηση. Για την ΚΕ δεν μπορεί να υπάρχει άλλη θέση απ’ αυτή που ορίζει το Καταστατικό του Κόμματος.

Η ΚΝΕ δεν μπορεί να δρα και να αναπτύσσεται έξω από την πολιτική του Κόμματος, έξω από τα κομματικά πλαίσια, έξω από την αποστολή για την οποία ιδρύθηκε.

Πιο κρίσιμα όμως ερωτήματα είναι τούτα: Πώς θα εξασφαλίζεται ο καθοδηγητικός ρόλος του Κόμματος; Είναι αυτό δυνατό να γίνει όταν η πλειοψηφία των μελών του ΚΣ διαφωνεί σταθερά, συστηματικά και δεν εφαρμόζει την πολιτική του; Η ίδια η ζωή έδειξε ότι αυτά τα πράγματα δεν συμβιβάζονται.

Εδώ που έχουν φτάσει τα πράγματα η ίδια η ΚΝΕ, το ΚΣ της, δεν μπορούν να δώσουν λύση. Η ΚΕ πρέπει, με το κύρος και την ευθύνη που έχει για την καθοδήγηση της ΚΝΕ, να αναλάβει το βάρος της ευθύνης να βγάλει την ΚΝΕ από την άσχημη αυτή κατάσταση.

Σεπτέμβρης 1989

Advertisements

0 Responses to “Η εισήγηση του ΠΓ στην ΚΕ για την κατάσταση στην ΚΝΕ (Σεπτέμβρης 1989)”



  1. Σχολιάστε

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s


2ο συνέδριο ΚΝΕ 3η Διεθνής 3ο συνέδριο ΚΝΕ 5ο συνέδριο ΚΝΕ 9ο συνέδριο ΚΚΕ 10ο συνέδριο ΚΚΕ 12ο συνέδριο ΚΚΕ 15ο συνέδριο ΚΚΕ Άρης Βελουχιώτης Αλλαγή Αριστερό Ριζοσπαστικό Μέτωπο Β' Πανελλαδική Βαλκανική Κομμουνιστική Ομοσπονδία Γκορμπατσόφ Γράψας ΔΑΠ-ΟΝΝΕΔ Δεκεμβριανά ΕΑΜ ΕΑΡ ΕΔΑ ΕΕ ΕΚΟΝ ΡΦ ΕΛΑΣ ΕΟΚ ΕΣΣΔ Εθνική Αντίσταση Ενιαίο Μέτωπο Πάλης ΚΚΕ ΚΚΕ εσ.-ΑΑ ΚΚΕ εσωτ. ΚΝΕ ΚΝΕ-ΝΑΡ Κοινό Πόρισμα Κομμουνιστική Διεθνής Κύρκος Κώστας Κάππος Μικρασιατική Καταστροφή Ν. Ζαχαριάδης ΝΑΡ ΝΑΤΟ ΝΔ Νέα Δημοκρατία Οικουμενική Οκτωβριανή Επανάσταση ΠΑΣΟΚ Πανσπουδαστική σ.κ. Περεστρόικα Πολυτεχνείο Πραγματική Αλλαγή Πόλεμος στον Κόλπο Ρήγας Φεραίος Σπύρος Χαλβατζής Στόχοι του Έθνους Συνασπισμός Τζανετάκης Φαράκος Φλωράκης Χούντα αντιδικτατορικός αγώνας αντιπολεμικό κίνημα αντισυναίνεση αντιφασιστική πάλη διάσπαση '89 εξωκοινοβουλευτική αριστερά εργατικό κίνημα ευρωκομμουνισμός θεωρία των σταδίων ιμπεριαλισμός καταλήψεις '90-'91 μ-λ ρεύμα μορατόριουμ νεολαιίστικο κίνημα νεοφιλελευθερισμός συνέδρια ΚΚΕ φοιτητικό κίνημα

Blog Stats

  • 31,311 hits

Γράψτε το e-mail σας για παίρνετε μήνυμα για τα νέα κείμενα που αναρτηθούν στο 21aristera.

Μαζί με 16 ακόμα followers


Αρέσει σε %d bloggers: