02
Οκτ.
18

Γράμμα Βαφειάδη στο ΠΓ (Πλατφόρμα Βαφειάδη)

Το γράμμα που έδωσε ο Μάρκος Βαφειάδης στο ΠΓ της ΚΕ του ΚΚΕ, στη συνεδρίασή του στις 15.11.1948 αποτελεί μια συγκροτημένη κριτική για την τακτική του ΚΚΕ στην περίοδο μετά τη Βάρκιζα, το δεύτερο αντάρτικο και τον τρόπο που πορεύτηκε στον Εμφύλιο Πόλεμο τον πρώτο χρόνο μετά τη συγκρότηση του ΔΣΕ. Ο Βαφειάδης μόλις είχε επιστρέψει από την ΕΣΣΔ μετά την «αναρρωτική» άδεια που του δόθηκε υποχρεωτικά, ύστερα από την καθαίρεσή του από επικεφαλής του ΔΣΕ αμέσως μετά τη μάχη του Γράμμου.

Είναι ίσως η πρώτη αμφισβήτηση της γραμμής της ηγεσίας του ΚΚΕ υπό Ν. Ζαχαριάδη από κορυφαίο στέλεχος, μετά από την επιλογή του Άρη Βελουχιώτη να μην αποδεχτεί τη συμφωνία της Βάρκιζας. Στο γράμμα του θέτει μια σειρά από θέματα πολιτικής τακτικής, αλλά και κριτικής στο τρόπο διεξαγωγής του αγώνα του ΔΣΕ, καταθέτει πολιτικές εκτιμήσεις και προτάσεις. Η γενική λογική του είναι ότι η ηγεσία του ΚΚΕ δεν έδειξε αποφασισμένη και δεν προετοίμασε σωστά στο δεύτερο αντάρτικο, παρόλο που θεωρούσε ότι δεν υπάρχουν περιθώρια για ομαλές εξελίξεις και συμμετοχή του ΕΑΜ στις εκλογές του 1946. Στη συνέχεια ο Βαφειάδης θεωρεί ότι η ηγεσία του ΚΚΕ δεν κάνει μια ρεαλιστική εκτίμηση των δυνατοτήτων και καθώς η γραμμή συναντά προβλήματα στην εφαρμογή της, επιλέγει την πλειδοσία αντί της επανεξέτασης. Ακόμα χρεώνει, όχι με οξύ, αλλά με σαφή τρόπο, αυταρχισμό και διοικητική λογική στην ηγεσία υπό τον Ν. Ζαχαριάδη σε βάρος της δημοκρατικής λειτουργίας του ΚΚΕ.

Δε λείπουν οι αντιφάσεις και όπως συχνά συνέβη στην ιστορία του ΚΚΕ, ειδικά εκείνη τη σκληρή περίοδο, γίνεται μια κριτική εκ των υστέρων για επιλογές που φαινομενικά τουλάχιστον υπήρχε συμφωνία, ενώ η κριτική στα πρόσωπα μοιάζει ισοπεδωτική.

Το ΠΓ της ΚΕ του ΚΚΕ θεώρησε το γράμμα του Βαφειάδη «πλατφόρμα» και προϊόν φραξιονισμού και το χαρακτήρισε με οξύτητα σαν «ένα οπορτουνιστικό συνονθύλευμα γεμάτο από ανακρίβειες, ψευτιές και συκοφα­ντίες». Στην 5η Ολομέλεια της ΚΕ που ακολούθησε ο Βαφειάδης διαγράφτηκε

Η πλατφόρμα είχε δημοσιευτεί στο θεωρητικό περιοδικό του ΚΚΕ Νέος Κόσμος (8/26, Αύγουστος 1950) μαζί με άλλα υλικά για την 3η Συνδιάσκεψη που έγινε το 1950 για αποτιμήσει τους αγώνες και τη δράση του ΚΚΕ την προηγούμενη δεκαετία. Περιέχεται επίσης στα Επίσημα Κείμενα του ΚΚΕ (6ο τόμος) και στο βιβλίο των Π. Ροδάκη-Μπ. Γραμμένου, «Η τρίτη Συνδιάσκεψη του ΚΚΕ 10-14/10/1950. Τα άγνωστα πρακτικά μιας σκηνοθετημένης δίκης εναντίον των πρώτων κομμουνιστών της αμφισβήτησης» (εκδ. Γλάρος).

Το κείμενο του γράμματος είναι το εξής:

Απτό Κόμμα μας λείπουν, σχεδόν από παράδοση, η εσωκομματική δημοκρατία και οι εκάστοτε καθοδηγήσεις δεν έκαναν ποτές σοβαρή αυτοκριτική των λαθών τους. Κάθε αντίθετη απόπειρα που γίνεται πνί­γεται με τρόπο αντικομματικό. Οι καθοδηγήσεις του Κόμματος αντί να σου ανοίγουν το δρόμο για θαρρετή σκέψη, σου σκοτώνουν τη σκέψη. Έτσι τα στελέχη μας δεν εκφράζουν καθαρά τη γνώμη τους. Δεν τολ­μούν να μιλήσουν για βασικά ζητήματα, αντίθετα απ’ ό,τι βάζει η κα­θοδήγηση. Αυτό το καθεστώς δημιουργεί ένα είδος εκφυλισμού των στελεχών και της κομματικής νοοτροπίας. Ανώτερα στελέχη μας εξαρ­τούν την ανάδειξη τους απτήν ανοχή και τη σιωπή. Δημιουργείται το καθεστώς της κολακείας, ποιος περισσότερο θα λιβανίσει αυτό που λέει η καθοδήγηση, και το Κόμμα οδηγιέται σε σοβαρά λάθη. Χαρακτηρι­στική είναι η περίπτωση της 3ης και της 4ης Ολομέλειας που συνήλθαν το 1947 και 1948. Από το 7ο συνέδριο και εδώ είχαν μεσολαβήσει σοβα­ρά γεγονότα. Η πολιτική του κόμματος μας είχε περάσει από εξαιρετι­κές δοκιμασίες. Δικαιολογημένα περίμεναν τα μέλη και τα στελέχη του Κόμματος, οι εκατοντάδες χιλιάδες οπαδοί του Κόμματος, μια σαφή απάντηση στα γεγονότα αυτά. Μα αυτό δεν έγινε. Ούτε στην 3η ούτε στην 4η Ολομέλεια η καθοδήγηση δεν έθιξε τα λάθη της, μα ούτε έριξε μια ματιά να δει αν υπάρχουν τέτοια ή όχι.

1.Η 2η Ολομέλεια και οι εκλογές. Η λαθεμένη τοποθέτηση των λαθών της ηγεσίας του Κόμματός μας στη γερμανοφασιστική κατοχή και το Δεκέμβρη, ότι δηλαδή πάθαμε στρατιωτική ήττα όχι και πολιτική, οδή­γησε το κόμμα μας σε περιττούς παληκαρισμούς και σε μια άσκοπη κα­τανάλωση της μεγάλης επιρροής του Κόμματος που είχε κερδίσει στην κατοχή. Η 2η Ολομέλεια του Κόμματος μας συνήλθε προ των εκλογών. Σ’ αυτή σχεδόν δε συζητήθηκε το ζήτημα των εκλογών. Έμεινε ανοιχτό αν θα πάρουμε μέρος ή όχι. Αντίθετα, στη στρατιωτική σύσκεψη πούγινε στο τέλος της Ολομέλειας φάνηκε ότι η καθοδήγηση του Κόμματος προσανατολίζεται μάλλον για ένοπλη εξέγερση, για ανατροπή της αντί­δρασης. Σαν συνέπεια είχε να οδηγηθεί το Κόμμα στην επίσης λαθεμένη θέση άρνησης, στην απόφαση αποχής απτίς εκλογές της 31 του Μάρτη.

Μπορούμε να πούμε ότι αυτή ήταν και η επιδίωξη των αγγλοαμερικάνων και της αντίδρασης, με κεντρική επιδίωξη να χτυπήσουν αποφασι­στικά το επαναστατικό κίνημα, πέτυχαν με την απόφαση μας της αποχής να δημιουργήσουν το κατάλληλο κλίμα για τους σκοπούς τους. Πέτυχαν να μας απομονώσουν, αφαιρώντας από μας κάθε δυνατότητα νόμιμης δράσης, που δίνονταν απτό γεγονός, ότι η αντίδραση ήταν υποχρεωμέ­νη να κρατάει τα δημοκρατικά προσχήματα, παρά την επιδίωξή της να θέσει εκτός μάχης τις δυνάμεις του Κόμματος μας με φασιστική βία. Η συμμετοχή μας στις εκλογές δε θα μας εμπόδιζε να δράσουμε και ένοπλα σαν απάντηση στις δολοφονίες και τους τραμπουκισμούς της αντίδρα­σης μετεκλογικά. Η απόφαση της αποχής πάρθηκε απτό ΠΓ και μπήκε σαν τέτοια στο Κόμμα. Μα, αντίθετα, πήραμε μέρος στο δημοψήφισμα που έγινε ύστερα από 6 μήνες, που η κατάσταση στη χώρα ήταν ασύ­γκριτα χειρότερη, γιατί η εξουσία της αντίδρασης είχε νομιμοποιηθεί και οι πιθανότητες επιτυχίας ήταν πολύ λιγότερες. Λογική συνέπεια της αποχής απτίς εκλογές, που απέβλεπε στο ν’ αφήσει ανοιχτό το πρόβλη­μα της εξουσίας, έπρεπε να είναι και αποχή απτό δημοψήφισμα που ήταν καθεστωτικό ζήτημα. Η νίκη της αντίδρασης στις εκλογές δυνάμωσε σε αφάνταστο βαθμό την επίθεση της αντίδρασης ενάντια στο λαϊκοδημοκρατικό κίνημα, έδωσε τη δυνατότητα ακόμα πιο άμεσης επέμβα­σης των άγγλων και αμερικάνων.

Η μετεκλογική κατάσταση δημιούργησε ένα είδος κάλμας του λαϊκού κινήματος. Χαραχτηριστικό είναι, ότι σχεδόν καμιά απτίς απεργίες που οργανώθηκαν στο διάστημα αυτό δεν πέτυχε. Οι οργανώσεις μας άρχι­σαν να χάνουν το σφρίγος και τη δραστηριότητας τους.

2.Η περίοδος του ένοπλου αγώνα. Το Κόμμα δεν ξεκίνησε με πίστη και απόφαση να επικρατήσει το ένοπλο λαϊκό κίνημα. Θέλησε να το χρησιμοποιήσει σα μέσον εκβιασμού για την αντιμετώπιση της κατάστα­σης που προέκυψε απτή Βάρκιζα και μετεκλογικά. Αντί να επιστρατεύ­σει όλες του τις δυνάμεις και να τραβήξει αποφασιστικά προς ένοπλο αγώνα (πολλές θα ήταν οι πιθανότητες να ξεσηκωθεί και ένα πλατύ κίνημα μέσα στις πόλεις με αποφασιστικά χτυπήματα), μετά τις εκλογές, καθιέρωσε μια μεσοβέζικη πολιτική. Υπερεχτίμησε τις νόμιμες δυνατό­τητες που απόμειναν, δημιούργησε αυταπάτες μέσα στο Κόμμα και το λαό για ειρηνική λύση του ελληνικού προβλήματος. Καμιά απτίς οργάνώσεις του Κόμματος δεν είχε ξεκαθαρισμένη θέση για το πού τραβάμε. Αναφέρομαι σε μερικά χαραχτηριστικά γεγονότα. Όλο το χρόνο του 1946 και τις αρχές του 1947 είχαμε πολύ γερές βάσεις μέσα στο μοναρχοφασιστικό στρατό. Πολλές μονάδες στην πλειοψηφία τους αποτελού­νταν από επονίτες, εργάτες μέλη του Κόμματος, αγρότες του ΑΚΕ κλπ. Δεν είχε προλάβει ακόμα η αντίδραση να δημιουργήσει τον αναγκαίο μηχανισμό για να ξεκαθαρίσει το στρατό που είχε βιαστικά δημιουργή­σει. Το Κόμμα έβαλε τη θέση να μη θέσουμε ζήτημα να περάσουν οργα­νωμένα στρατιωτικά τμήματα στο αντάρτικο, αλλά μεμονωμένοι και με εντολή.

Μέχρι τον Οχτώβρη και σε συνέχεια, ελάχιστα κομματικά στελέχη στάλθηκαν στο αντάρτικο και 150-200 μαχητές απτίς πόλεις, τη στιγμή που κατά χιλιάδες συλλαμβάνονταν τα στελέχη και τα μέλη του Κόμμα­τος για το εκτελεστικό απόσπασμα, τις φυλακές και τις εξορίες. Όταν στα τέλη του Σεπτέμβρη βγήκα στο βουνό, έθεσα το ζήτημα αυτό στις οργανώσεις της Μακεδονίας και της Θεσσαλίας, όπως και στις καθοδη­γήσεις. Η απάντηση που έδωσε η Μακεδονία στο σύντροφο που έστειλα το Νοέμβρη του 1946, ήταν ότι δεν πρέπει να ξεχνούμε ότι παλαίβουμε για συμφιλίωση και οι αξιώσεις μας να είναι περιορισμένες, ότι πρωτεύ­ει η ανάπτυξη του μαζικού κινήματος κλπ. Σωστά, ότι ούτε στιγμή δεν έπρεπε το Κόμμα να σταματήσει την οργάνωση του μαζικού κινήματος στις πόλεις. Εδώ όμως έμπαινε ζήτημα κατ’ αρχήν για πόλεις μικρές, κοντά στο βουνό και με αγροτική σύνθεση, αλλά με συνειδητοποιημένο επαναστατικό κίνημα. Πόλεις που ήταν ανταρτομάνες του ΕΛΑΣ και είχαν χιλιάδες μαχητές του ΕΛΑΣ. Οι καθοδηγήσεις των οργανώσεων σ’ αυτές τις πόλεις δεν πήραν καμιά εντολή να βγάλουν έξω μαχητές και ήταν επόμενο, λόγω της ιδιόμορφης θέσης τους, να χτυπηθούν απτήν αντίδραση. Αλλά και απτίς μεγάλες πόλεις δεν έγινε σχεδόν καμιά προσπάθεια μέχρι τον Ιούνη του 1947 να βγουν στελέχη και μαχητές στο βουνό. Όταν αυτά τα ζητήματα τα έθεσα υπόψη του Ιωαννίδη το Νοέμ­βρη του 1946 με γράμμα μου, η απάντηση ήταν, να βγουν στελέχη κλπ. στο βουνό είναι δουλειά της Αθήνας και ότι δεν είναι σωστό να εκτε­θούν στις ταλαιπωρίες του χειμώνα και άλλα στελέχη. Φανερό είναι ότι το Κόμμα δεν είχε ξεκαθαρισμένη θέση για το πού τραβάμε. Η περίοδος απτίς εκλογές του 1946 μέχρι το Μάρτη του 1947 ήταν η περίοδος που δίνονταν οι μεγαλύτερες δυνατότητες για μια αποφασιστική επικράτηση μας σε ορισμένες βασικές περιοχές. Δεν μπορούσαν τα περισσότερα α­πτά χιλιάδες στελέχη και μέλη του Κόμματος να περάσουν στις λαϊκές δημοκρατίες που ήταν τόσο εύκολο απ’ τη Μακεδονία και στη Θεσσα­λία; Αυτή η δουλειά δεν έγινε έγκαιρα ούτε για μέλη της Κεντρικής Επιτροπής, που ήταν απαραίτητα στο βουνό. Γεγονός είναι ότι χάσαμε τη μοναδική σχεδόν ευκαιρία που μας δίνονταν αυτή την περίοδο, γιατί ο μοναρχοφασισμός ήταν απροετοίμαστος και με αποφασιστική προώ­θηση του ένοπλου αγώνα θα ήταν δυνατό να δημιουργήσουμε σοβαρές προϋποθέσεις για αποφασιστικό χτύπημα και ανατροπή του μοναρχοφασισμού σε ορισμένες περιοχές.

3. 3η Ολομέλεια. Στο διάστημα του 1947 είχαν γίνει σοβαρές αλλαγές στη χώρα. Η αγγλική κατοχή αντικαταστάθηκε απτήν αμερικάνικη. Η ενίσχυση του μοναρχοφασισμού δυνάμωσε. Ο μοναρχοφασιστικός στρα­τός αρκετά ξεκαθαρίστηκε και αναδημιουργήθηκε. Στις πόλεις οι οργα­νώσεις μας διαλύθηκαν με εκτελέσεις και χιλιάδες συλλήψεις. Τα χωριά, ιδιαίτερα στη Μακεδονία, αλλά και σε άλλες περιοχές, άδειασαν με βία απτούς κατοίκους. Τον Απρίλη άρχισε ο μοναρχοφασισμός τις επιχειρή­σεις ενάντια μας. Παρά τις πολλές δυσκολίες, το αντάρτικο αντιμετώπι­σε με επιτυχία τον εχθρό αρχικά στην Κεντρική Πίνδο και όλο το 1947 σ’ όλες σχεδόν τις περιοχές. Αλλά ο μοναρχοφασισμός είχε κατορθώσει να δημιουργήσει στις πόλεις και στην ύπαιθρο μια κατάσταση απομόνωσης μας. Χωρίς να παρθεί υπόψη η κατάσταση αυτή, τα τέλη του Ιούνη το Γενικό Αρχηγείο περιεβλήθη και με κυβερνητική δικαιοδοσία. Άρχισαν να εκδίδονται σειρά από βασικά διατάγματα που απασχολούν τη χώρα και το λαό μας. Όταν το Σεπτέμβρη συνήλθε η 3η Ολομέλεια (6 μέλη της ΚΕ και 4 στελέχη του στρατού) πάρθηκαν αποφάσεις πέρα για πέρα ανεδαφικές. Αυτές εκφράζανε τις επιθυμίες μας, όχι όμως και την πραγ­ματικότητα. Η ζωή απέδειξε ότι εμείς σαν καθοδηγητές του αντάρτικου δεν κατορθώσαμε να εκτιμήσουμε όσο έπρεπε σωστά την κατάσταση της χώρας, παρ’ όλο που με τηλεγράφημα μου, τον Αύγουστο, κατατόπιζα την καθοδήγηση του Κόμματος, ότι μέσα στο Λαό υπάρχει ένα μούδια­σμα, ένα είδος μη πεποίθησης για τη νίκη και έλεγα και τη γνώμη μου, ότι μπορούμε να ενεργήσουμε σοβαρά την άνοιξη, αν το Κόμμα είναι σε θέση να σπάσει την κατάσταση αυτή, να επιστρατεύσει όλες του τις δυ­νάμεις και να εξασφαλίσει ανεφοδιασμό του ΔΣΕ με πολεμικό υλικό σ’ όλες τις περιοχές. Το κομμάτι του ΠΓ (Ζαχαριάδης, Ιωαννίδης, Ρούσος) (δεύτερο κλιμάκιο) δεν είχε σαφή αντίληψη του τι γίνεται στις πόλεις και στις περιοχές της υπαίθρου, που είχε άμεση επαφή. Οι αποφάσεις της 3ης Ολομέλειας πάρθηκαν κάτω από μια ατμόσφαιρα πανηγυρι­σμού. Συμφωνήσαμε πέρα για πέρα με τις θέσεις που έβαλε το ΠΓ. Αμέσως μετά την 3η Ολομέλεια, τους μήνες Οχτώβρη, Νοέμβρη και Δεκέμ­βρη η ζωή απόδειξε ότι: 1) δεν είχαμε στρατολογική βάση αρκετή για να είμαστε σε θέση να φτάσουμε τον αριθμό των 50-60 χιλιάδων ανδρών που καθόρισε η Ολομέλεια. 2) Δεν είμαστε σε θέση να καταλάβουμε αστικά κέντρα μέχρι την άνοιξη σύμφωνα με την Ολομέλεια. Συνεπώς τα δυο βασικά προβλήματα, δηλαδή η συγκρότηση των στρατηγικών εφε­δρειών και η ενέργεια επιθέσεων κατά αστικών κέντρων, κατάληψη και κράτημά τους, δεν μπορούσαν να πραγματοποιηθούν. Τον Οχτώβρη η επίθεση μας κατά του Μετσόβου απότυχε. Όταν ύστερα από ένα μήνα μπήκε στο ΠΓ ζήτημα να επιτεθούμε κατά της Κόνιτσας, εκφράστηκα ότι δεν θα μπορέσουμε να καταλάβουμε την πόλη με κατά μέτωπο επίθε­ση, ότι βιαζόμαστε, γιατί ούτε τα υλικά μέσα που είχαμε, ούτε οι δυνά­μεις μας είναι αρκετές για τέτοια ενέργεια, ότι ο εχθρός έχει τη δυνατό­τητα μετακίνησης πολλαπλάσιων δυνάμεων και ασύγκριτα μεγαλύτερα μέσα. Μα οι σύντροφοι επέμεναν διαρκώς στο χτύπημα των πόλεων. Ύστερα απτά πιο πάνω, ρωτήθηκε το αρχηγείο Μακεδονίας και βεβαί­ωσε ότι μπορούμε να καταλάβουμε την Κόνιτσα. Στην Κόνιτσα τα τμή­ματα μας πολέμησαν με ηρωισμό επί 7 μέρες και δώσαμε 650 νεκρούς και τραυματίες. Η πόλη δεν καταλήφθηκε. Όταν στην κομματική σύσκεψη στις 15 του Γενάρη που πήραν μέρος πολιτικά και στρατιωτικά στελέχη (ανώτερα και κατώτερα) στο συμπληρωματικό μου λόγο -παρ’ όλο που τον είχα γραμμένο με άλλο πνεύμα- είπα ότι ένας απτούς λόγους -μαζί με τα λάθη μας- που δεν πήραμε την Κόνιτσα είναι ότι είμαστε ακόμα από άποψη οργάνωσης, μέσων και δυνατοτήτων περισσότερο αντάρτες παρά ταχτικός στρατός και ότι δεν είμαστε ακόμη σε θέση να ενεργήσου­με σοβαρές επιθέσεις σε κέντρα, ο σ. Ζαχαριάδης σηκώθηκε όρθιος θυ­μωμένος και με συνεχείς έντονες διακοπές αναγκάστηκα να μην προχω­ρήσω. Το ίδιο βράδυ κάλεσε σε συνεδρίαση τα μέλη της Κεντρικής Επι­τροπής του Κόμματος, χωρίς να παρθεί απόφαση του ΠΓ (εγώ τουλάχι­στον δεν ήξερα. Είμαι μέλος της Γραμματείας του ΠΓ), και έθεσε το ερώτημα, αν είναι σωστές οι αποφάσεις της 3ης Ολομέλειας. Μόλις μί­λησαν 3-4 σύντροφοι με ρώτησε: Τι λέει ο Μάρκος; Είναι σωστές οι αποφάσεις; Είπα ναι και αμέσως διέλυσε τη συνεδρίαση.

4. Η συγκρότηση των εφεδρειών. Το Νοέμβρη, μόλις είχε έρθει ο Ζα­χαριάδης στο βουνό, το ΠΓ συζήτησε αυτό το ζήτημα. Υποστήριξα ότι είναι ασύμφορο να αδυνατίσουμε αυτή τη στιγμή τα αρχηγεία παίρνο­ντας για εφεδρεία μας μέρος απτίς δυνάμεις που διαθέτουν. Γιατί αυτό το αδυνάτισμα θα είχε για συνέπεια και το αδυνάτισμα της δράσης τους, κατά συνέπεια και μικρότερη στρατολογία. Πρέπει να σημειωθεί ότι α­κόμα από τα μέσα του 1947, η στρατολογία στο ΔΣΕ είχε πάρει σχεδόν ολότελα βίαιο χαραχτήρα. Η εθελοντική κατάταξη δεν έφτανε ούτε τα 10%. Για να μπορείς να κάνεις στρατολογία επιβάλλονταν, όχι συγκέ­ντρωση, αλλά άπλωμα των δυνάμεων διείσδυσης σε χώρους που υπήρχε στρατεύσιμο υλικό. Συνεπώς η πορεία της συγκρότησης της εφεδρείας μας έπρεπε να ήταν ανάλογη.

Να παρθούν για εφεδρεία, όχι από τα υπάρχοντα τμήματα, αλλά ανά­λογα με την αύξηση της δύναμης που θα γίνονταν κατά αρχηγεία. Επι­κράτησε όμως η άλλη θέση για άμεση συγκέντρωση τμημάτων και απο­φασίστηκε μέχρι το Μάρτη να φτάσει η εφεδρική αυτή δύναμη τους 14 χιλιάδες άντρες. Αυτή η απόφαση δεν πραγματοποιήθηκε. Μέχρι τον Ιούνη η συνολική δύναμη της εφεδρικής μονάδας ήταν 5.500. Πρέπει να πω ότι για το ζήτημα αυτό αναγκάστηκα να μη μιλήσω περισσότερο, γιατί ο Ζαχαριάδης αντί άλλο επιχείρημα είπε: Ο Μ. ξέρει να πολεμάει και αντιμετωπίζει από άποψη ταχτικής καλά τα ζητήματα. Αλλά δεν καταλαβαίνει, δεν μπορεί να συλλάβει τα στρατηγικά προβλήματα, ό­πως είναι το ζήτημα της εφεδρείας.

5. Η δημιουργία της ΠΔΚ. Αυτή ήταν πρόωρη. Όταν μπήκε το πρό­βλημα σε συζήτηση στο ΠΓ είπα ότι κάπως βιαζόμαστε. Ρώτησα αν υ­πάρχουν πιθανότητες αναγνώρισης και πρότεινα πρόεδρο της τον Ιωαννίδη. Ήταν μερικές μέρες πριν από τη μάχη της Κόνιτσας. Ο Ζαχαριά­δης είπε ότι θα πάρουμε την Κόνιτσα, θα φτιάξουμε την Κυβέρνηση και πιθανόν ν’ αναγνωριστούμε. Στις 24 Δεκέμβρη, μια μέρα πριν τη μάχη της Κόνιτσας, είχε δοθεί απτό ραδιοσταθμό μας η συγκρότηση της. Η αλήθεια είναι ότι το γεγονός αυτό προκάλεσε μεγάλο ενθουσιασμό μέσα στο ΔΣΕ, αλλά δημιουργήθηκε χωρίς τις αναγκαίες προϋποθέσεις και σήμερα δεν εκφράζεται, δεν υπάρχει παρά μονάχα στα Διατάγματα και τους νόμους που φτιάχνει.

6. 4η Ολομέλεια. Έγινε τα τέλη του Ιούλη 1948. Πήραν μέρος 10 σύ­ντροφοι. Την εισήγηση έκανα εγώ με πρόταση του Ζαχαριάδη, που μου είπε ότι θα μιλήσεις για τις μάχες του Γράμμου και τη δράση του ΔΣΕ στις άλλες περιοχές, και θα βάλεις τα καθήκοντα. Προηγήθηκαν δυο συνεργασίες. Τα ίδια τα γεγονότα έδειχναν ότι πρέπει να γίνει μια κριτική ανασκόπηση, τουλάχιστον της περιόδου που μεσολάβησε απτήν 3η Ολομέλεια και δω. Γιατί μόνον έτσι μπορούσε σωστά να προσανατολι­στεί η 4η Ολομέλεια. Έκανα ένα σχέδιο και το πήγα στο Ζαχαριάδη. Είπε πως αν δεν πραγματοποιήθηκαν οι αποφάσεις της 3ης Ολομέλειας, αυτό οφείλεται στο ότι δεν κάναν το καθήκον τους οι κομμουνιστές κλπ. Έτσι οδηγηθήκαμε ακόμα μια φορά σε αποφάσεις που δεν ανταποκρί­νονται στην πραγματικότητα περισσότερο από κείνες της 3ης Ολομέ­λειας. Αντί να βγούμε καθαρά και τίμια να πούμε στην Ολομέλεια τους πραγματικούς λόγους, που δεν πραγματοποιήθηκαν οι αποφάσεις της 3ης Ολομέλειας, προσπαθήσαμε με μπαλώματα να δικαιολογήσουμε τα λάθη μας. Η απόφαση γράφτηκε ολόκληρη απτό Ζαχαριάδη. Κανένας απτούς παρόντες συντρόφους, ούτε στην εισήγηση, ούτε στην απόφαση δεν έφερε σοβαρές αντιρρήσεις. Είναι γεγονός ότι ο μοναρχοφασισμός έχει τα χάλια του. Αλλά να λέμε ότι είναι με ξύλινα πόδια και ότι από κάθε άλλη φορά είναι πιο κοντά η ανατροπή του είναι κάτι που χάνει τη σοβαρότητα του και εκθέτει το Κόμμα και το κίνημα σε κινδύνους.

7. Σημερινή κατάσταση στη χώρα. α) Ο μοναρχοφασισμός: Με κύριο στήριγμα τον αμερικάνικο ιμπεριαλισμό που ολοκληρώνει την κατοχή και κυριαρχεί στη χώρα μας, παρά τα οικονομικά χάλια του και τις φαγωμάρες, που υπάρχουν ανάμεσα στις διάφορες κλίκες, ο μοναρχοφασισμός κατόρθωσε να πετύχει μια σχετική πολιτικοστρατιωτική στα­θεροποίηση που εκφράζεται: α) με την εκκαθάριση του κρατικού μηχα­νισμού και τη δημιουργία ενός καθεστώτος φασιστικής βίας, β) με τη διατήρηση της κυβέρνησης Τσαλδάρη-Σοφούλη επί ένα χρόνο με κύρια επιδίωξη την εξουδετέρωση και υποταγή του λαϊκοδημοκρατικού κινή­ματος, γ) με το ότι ο μοναρχοφασιστικός στρατός που, παρά την αποτυ­χία του να δώσει σοβαρά χτυπήματα ενάντια στο ΔΣΕ, εξακολουθεί να πολεμάει επί δυο χρόνια χωρίς υπολογίσιμα κρούσματα στάσεων, προ­σχώρησης στο ΔΣΕ, λιποταξίες κλπ. Ο μοναρχοφασισμός έχει όχι μόνο τη δυνατότητα της αναπλήρωσης των απωλειών του στρατού του, αλλά και της κανονικής του αύξησης αριθμητικά, αρκεί να δώσουν τα μέσα οι αμερικάνοι, δ) ο μοναρχοφασισμός κρατάει όλα τα μεγάλα και μικρά κέντρα, όλες σχεδόν τις οδικές αρτηρίες και σοβαρά στηρίγματα στην ύπαιθρο, ε) πήρε με τη βία όλες τις διοικήσεις των συνδικαλιστικών οργανώσεων και κάθε απεργιακή εκδήλωση, ή διαμαρτυρία των εργαζο­μένων για την άθλια οικονομική τους κατάσταση πνίγεται. Έθεσε εκτός νόμου όλες τις μαζικές πολιτικές οργανώσεις και τα δημοκρατικά κόμ­ματα (ΕΓΙΟΝ, Δημοκρατικοί Σύλλογοι, Κομμουνιστικό Κόμμα κλπ) και κατόρθωσε με εκτελέσεις κλπ, να εξαναγκάσει τους οπαδούς του λαϊκο­δημοκρατικού κινήματος στις πόλεις και στους χώρους της υπαίθρου που ελέγχει, σε σιωπή και ανοχή.

Β) Το λαϊκοδημοκρατικό κίνημα, που εκφράζεται σήμερα σχεδόν ολο­κληρωτικά με τον ένοπλο αγώνα, πέτυχε επίσης μια σχετική σταθεροποί­ηση, που οφείλεται στην πετυχημένη άμυνα του Γράμμου, στην έντονη δράση, που ανέπτυξε ο ΔΣΕ στις άλλες περιοχές, στο δίκαιο του αγώνα που κάνει, στην πίστη και αυτοθυσία, που διακρίνει τα στελέχη και τα μέλη του Κόμματος. Στην ανικανότητα του μοναρχοφασισμού να λύσει τα οικονομικά και πολιτικά προβλήματα του ελληνικού λαού, που, παρά την τρομοκρατία και την καταπίεση, παραμένει πιστός στα ιδανικά του αντιφασισμού και της ανεξάρτητης Ελλάδας. Μα αυτή η σταθερότητα, λόγω των συνθηκών που υπάρχουν στη χώρα, είναι δυσανάλογη σε σχέ­ση με κείνη που πέτυχε ο μοναρχοφασισμός και δεν περιέχει δυνατότη­τες ανατροπής του μοναρχοφασισμού στο άμεσο μέλλον. Σήμερα ο ΔΣΕ έχει χιλιάδες περίπου μαχητές που αντιπαρατάσσονται στις 300 περίπου χιλιάδες συνολικής ένοπλης δύναμης που διαθέτει ο μοναρχοφασισμός. Για να μπορεί ο ΔΣΕ να ενεργήσει επιθετικά για την απελευθέρωση σοβαρών περιοχών σαν στήριγμα για ολοκληρωτική ανατροπή του μοναρχοφασισμού πρέπει τους μήνες Οχτώβρη – Νοέμβρη – Δεκέμβρη -Γενάρη – Φλεβάρη – Μάρτη να φτάσει τον αριθμό των 65-70 χιλιάδων ανδρών. Αν πάρουμε σα βάση το διάστημα που μεσολάβησε απτήν 3η μέχρι την 4η Ολομέλεια, θα δούμε πως με καλύτερες συνθήκες που είχα­με από άποψη υποκειμενικού παράγοντα κατορθώσαμε να στρατολογή­σουμε μόνο 15 χιλιάδες, περίπου σε ένα χρόνο. Συνεπώς είναι αδύνατο να φτάσουμε σε μια στρατολογική επίδοση τέτοια που απορρέει απτίς αποφάσεις της 4ης Ολομέλειας. Εδώ δεν παίρνω υπόψη μου ούτε τον παράγοντα μιας πιο έντονης αμερικάνικης επέμβασης, ούτε την αύξηση των 70 χιλιάδων στρατού, που ζητάει ο μοναρχοφασισμός απτούς αμε­ρικάνους. Εξ άλλου, όπως σήμερα είναι η κατάσταση των οργανώσεων μας στις πόλεις, δεν μπορεί κανείς να περιμένει έναν αποφασιστικό συν­δυασμό της επιθετικής προσπάθειας του ΔΣΕ με απεργίες μέχρι εξέγερ­ση. Αλλά ούτε ο ΔΣΕ έχει τη δυνατότητα να χτυπήσει τις πόρτες των πόλεων με σοβαρές επιθετικές του ενέργειες για δημιουργία τέτοιων συνθηκών. Απτό συσχετισμό των δυνάμεων, μέσων και δυνατοτήτων, προκύπτει το συμπέρασμα, ότι δεν μπορεί ο ΔΣΕ να ανατρέψει ένοπλα το μοναρχοφασισμό με δικές του δυνάμεις στο άμεσο μέλλον, αλλά με άμεση στρατιωτική βοήθεια που θα προέλθει απτήν αναγνώριση της ΠΔΚ απτίς φιλικές χώρες. Όμως αυτή δε φαίνεται πιθανή, γιατί ο ΔΣΕ δεν μπόρεσε να δημιουργήσει τις κατάλληλες συνθήκες και η διεθνής κατάσταση δε φαίνεται να επιτρέπει τέτοια ενέργεια, τουλάχιστο αυτή τη στιγμή.

8. Δυο δρόμοι υπάρχουν για ν’ ακολουθήσουμε. Α) Η δημοκρατική συνεννόηση που ζητάει το Κόμμα μας για ειρηνική λύση του ελληνικού προβλήματος, αλλά τέτοια πιθανότητα δεν υπάρχει αυτή τη στιγμή. Β) Συνέχιση του ενόπλου αγώνα με έντονη παρτιζάνικη δράση σ’ ολόκληρη τη χώρα. Ο ΔΣΕ με τη δράση του μπορεί σε υπολογίσιμο βαθμό να φέρει εμπόδια στις επιδιώξεις των αμερικάνων στην Ελλάδα, εμποδίζο­ντας τους να ανοικοδομήσουν τη χώρα για πολεμικό προγεφύρωμα ενά­ντια στη Σοβ. Ένωση και τις Λαϊκές Δημοκρατίες. Και εφόσον άλλος δρόμος για μας δεν υπάρχει, ο δρόμος της συνέχισης του ένοπλου αγώ­να είναι ο μοναδικός. Έτσι με μια εντατική παρτιζάνικη δράση, που θα προκαλέσει στους αμερικάνους και το μοναρχοφασισμό, μια συνεχή αι­μορραγία στρατιωτική-οικονομική, θα δημιουργήσει όλο και περισσότε­ρη πολιτική αστάθεια και λόγω της άθλιας οικονομικής κατάστασης των Ελλήνων εργαζομένων θα μας είναι δυνατή η δημιουργία κατάλληλων συνθηκών για δυνάμωμα του κινήματος και μέσα στις πόλεις, με αποτέ­λεσμα να ενισχυθεί ο ΔΣΕ για πιο δυνατά και συνδυασμένα χτυπήματα.

9. Η διατήρηση των σχηματισμών του ταχτικού στρατού που δημιουρ­γήσαμε με σκοπό να ανατρέψουμε το μοναρχοφασισμό, όπως καθόρισαν οι αποφάσεις μας, θα μας κρατήσουν, θέλουμε είτε όχι, στο πνεύμα της άμυνας και κόλλημα σε ορισμένες εχθρικές θέσεις που θα εμποδίσουν την έντονη παρτιζάνικη δράση με όλες τις συνέπειες. Από την άποψη αυτή ήταν βιαστική η ονομασία των αρχηγείων σε μεραρχίες. Διατηρώ­ντας ελάχιστα τμήματα με βαρύ εξοπλισμό (μέχρι πυροβολικό που δια­θέτουμε) όλα τα υπόλοιπα τμήματα μας πρέπει να απαλλαχτούν από περιττά βάρη που έχουν, να είναι ευκίνητα με ελαφρό οπλισμό και να δίνουν μάχες με τον εχθρό εκεί που προσφέρεται σε μας και όχι εκεί που θέλει ο εχθρός. Και δεύτερο να οργανωθούν περισσότερα τμήματα σαμποτέρ και ελεύθερων σκοπευτών.

ΜΑΡΚΟΣ ΒΑΦΕΙΑΔΗΣ

(Δόθηκε στη Συνεδρίαση του ΠΓ της ΚΕ του ΚΚΕ στις 15 του Νοέμβρη 1948)

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Google photo

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s


2ο συνέδριο ΚΝΕ 3ο συνέδριο ΚΝΕ 5ο συνέδριο ΚΝΕ 9ο συνέδριο ΚΚΕ 10ο συνέδριο ΚΚΕ 12ο συνέδριο ΚΚΕ 15ο συνέδριο ΚΚΕ Άρης Βελουχιώτης Αλλαγή Αριστερό Ριζοσπαστικό Μέτωπο Β' Πανελλαδική Γκορμπατσόφ Γράψας ΔΑΠ-ΟΝΝΕΔ ΔΣΕ Δεκεμβριανά ΕΑΜ ΕΑΡ ΕΔΑ ΕΕ ΕΚΟΝ ΡΦ ΕΛΑΣ ΕΟΚ ΕΣΣΔ Εθνική Αντίσταση Εμφύλιος Πόλεμος Ενιαίο Μέτωπο Πάλης ΚΚΕ ΚΚΕ εσ.-ΑΑ ΚΚΕ εσωτ. ΚΝΕ ΚΝΕ-ΝΑΡ Κοινό Πόρισμα Κύρκος Κώστας Κάππος Μ. Βαφειάδης Ν. Ζαχαριάδης ΝΑΡ ΝΑΤΟ ΝΔ Νέα Δημοκρατία Οικουμενική Οκτωβριανή Επανάσταση ΠΑΣΟΚ Πανσπουδαστική σ.κ. Περεστρόικα Πολυτεχνείο Πραγματική Αλλαγή Ρήγας Φεραίος Σπύρος Χαλβατζής Στόχοι του Έθνους Συμφωνία της Βάρκιζας Συνασπισμός Τζανετάκης Φαράκος Φλωράκης Χούντα αντιδικτατορικός αγώνας αντιπολεμικό κίνημα αντισυναίνεση αντιφασιστική πάλη διάσπαση '89 εξωκοινοβουλευτική αριστερά εργατικό κίνημα ευρωκομμουνισμός θεωρία των σταδίων ιμπεριαλισμός καταλήψεις '90-'91 μ-λ ρεύμα μορατόριουμ νεολαιίστικο κίνημα νεοφιλελευθερισμός συνέδρια ΚΚΕ τροτσκιστές φοιτητικό κίνημα

Blog Stats

  • 36.567 hits

Γράψτε το e-mail σας για παίρνετε μήνυμα για τα νέα κείμενα που αναρτηθούν στο 21aristera.

Μαζί με 16 ακόμα followers

Advertisements

Αρέσει σε %d bloggers: