Posts Tagged ‘ΕΣΣΔ

03
Ιαν.
17

Τα πρακτικά της συνάντησης ΚΚΕ-Τίτο πριν τον Δεκέμβρη του ’44

Τα πρακτικά της συνάντησης ΚΚΕ-Τίτο στις 15.11.1944, λίγο πριν τα Δεκεμβριανά έφερε στο φως η εφημερίδα ΠΡΙΝ σε άρθρο του ιστορικού Γιώργου Μιχαηλίδη. Διαβάστε το άρθρο και τα πρακτικά στο πρωτότυπο και σε μετάφραση.

Η συνάντηση ΚΚΕ-Τίτο πριν τον Δεκέμβρη του ’44Του Γιώργου Μιχαηλίδη 

Ένα σημαντικό -πλην παραγνωρισμένο- ντοκουμέντο που βρίσκεται στο προσωπικό αρχείο του Γιόζιπ Μπροζ Τίτο μας προσφέρει μία πολύτιμη πηγή κατανόησης των πολιτικών ερωτημάτων στα οποία καλούνταν να απαντήσει η πλευρά του ΚΚΕ λίγο πριν το ξέσπασμα των συγκρούσεων του Δεκέμβρη του ‘44. Πρόκειται για το εξασέλιδο πρακτικό της συνάντησης της τριμελούς αντιπροσωπείας του ΚΚΕ με τον Τίτο, το οποίο βεβαίως έχει συνταχθεί απ’ τη γιουγκοσλαβική πλευρά.

Η συνάντηση έλαβε χώρα στις 15 Νοέμβρη 1944, ένα μήνα δηλαδή μετά την απελευθέρωση της Αθήνας και ενώ το ΚΚΕ, μέσω του ΕΑΜ, συμμετείχε στην κυβέρνηση εθνικής ενότητας, τα κρισιακά σημάδια της οποίας ήταν πλέον έκδηλα. Διαβάζοντας τα πρακτικά της συνάντησης μπορούμε να διακρίνουμε την ανάπτυξη δύο διαφορετικών λογικών αντιμετώπισης της τότε κατάστασης. Από τη μία, η “λογική Τίτο” βλέπει την κατάσταση εντελώς ρευστή και τη χρονική συγκυρία κατάλληλη ώστε να κατοχυρώσει το κομμουνιστικό κίνημα τις καλύτερες δυνατές θέσεις για την επαύριο του πολέμου. Η προσέγγιση αυτή δίνει τον τόνο στο ρίσκο και την αποφασιστικότητα υποτιμώντας (ή τουλάχιστον μη υπερτιμώντας) τις βρετανικές δυνατότητες στρατιωτικής επέμβασης. Έτσι, αυτό που διαπνέει τις τοποθετήσεις του στη συνάντηση είναι η τόλμη απέναντι σε συμμάχους κι αντιπάλους κι η έμφαση στον στρατιωτικό συσχετισμό ως τον πιο καθοριστικό παράγοντα για τη διαμόρφωση του πολιτικού συσχετισμού.

Από τις τοποθετήσεις της ελληνικής αντιπροσωπείας είναι έκδηλη η έλλειψη αυτοπεποίθησης πως μπορεί δίχως έξωθεν βοήθεια να τα καταφέρει απέναντι στη βρετανική αυτοκρατορία. Παρ’ όλα αυτά είναι εξαιρετικής σημασίας το γεγονός ότι ήδη απ’ τις 15 Νοέμβρη γίνεται φανερό ότι η πλευρά του ΚΚΕ αξιολογεί την κλιμάκωση των πιέσεων απ’ τη βρετανική κι ελληνική-αστική πλευρά ως ιδιαίτερα ανησυχητική έχοντας καταλήξει πως μια ένοπλη σύγκρουση πάνω στο ζήτημα της σύστασης του νέου εθνικού στρατού είναι το πιο πιθανό σενάριο. Παρ’ όλα αυτά, στη συνάντηση δεν κατατίθεται κάποιο “σχέδιο ανταρσίας” ή μια λογική παρατεταμμένου αγώνα. Αυτό που μπορεί ενδεχομένως να συναχθεί απ’ τις τοποθετήσεις της αντιπροσωπείας του ΚΚΕ είναι μία λογική “ένοπλης διαπραγμάτευσης”. Το δεύτερο μεγάλο ζήτημα που θα συζητηθεί είναι αυτό της τύχης της Μακεδονίας. Και εδώ κατατίθενται δύο διαφορετικές λογικές. Ο Τίτο αν και διαβεβαιώνει πολλάκις πως δεν υπάρχουν γιουγκοσλαβικές βλέψεις στην ελληνική Μακεδονία αναπτύσσει εν τέλει μία συλλογιστική σύμφωνα με την οποία, η τύχη της ελληνικής Μακεδονίας θα πρέπει να συσχετιστεί με την έκβαση του αγώνα στην Ελλάδα και το γενικό συμφέρον του μεταπολεμικού συσχετισμού δυνάμεων ανάμεσα στο κομμουνιστικό και το αστικό μπλοκ, σκεπτικό το οποίο η πλευρά του ΚΚΕ δε φαίνεται να συμμερίζεται.

tito

«Καλύτερα να έχετε ένα σίγουρο τάγμα, παρά έξι υπουργούς στην κυβέρνηση»

Στη συνάντηση από την πλευρά του ΚΚΕ συμμετέχουν οι Ανδρέας Τζήμας (Σαμαρινιώτης), μέλος της Κεντρικής Επιτροπής του ΚΚΕ και της ΠΕΕΑ (Εθνοσύμβουλος του νομού Φλωρίνης) κι απεσταλμένος εκ μέρους του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ στο στρατηγείο του Τίτο, στο νησί Βις από τον Ιούνιο του ‘44. Επίσης, ο Στέργιος Αναστασιάδης, μέλος του Πολιτικού Γραφείου του ΚΚΕ και καθοδηγητής της αθηναϊκής ΟΠΛΑ απ’ τις αρχές του ‘44 καθώς και ο Λευτέρης Ματσούκας (Μπαρμπαλέξης), γραμματέας της νομαρχιακής επιτροπής Σερρών του ΚΚΕ.

Η συνάντηση των δύο πλευρών ξεκινάει με την παρουσίαση της στρατιωτικής κατάστασης στην Ελλάδα όπου παρουσιάζεται μία εικόνα στρατιωτικής υπεροχής του ΚΚΕ, τόσο κατά της αντίδρασης, όσο και στο εσωτερικό του νεοσχηματισμένου εθνικού στρατού, στον οποίο το ΚΚΕ εμφανίζεται να ελέγχει το 50% του δυναμικού του και το 75% των αξιωματικών. Ως βάση του ΕΑΜικού αγώνα παρουσιάζονται, η πάλη εναντίον του κατακτητή, η διατήρηση της ελευθερίας και της εδαφικής ακεραιότητας της Ελλάδας και ακολούθως η επίλυση των εσωτερικών ζητημάτων, “ιδιαίτερα όσον αφορά στη μοναρχία”. Στη συνέχεια η ελληνική αντιπροσωπεία παρουσιάζει το σκεπτικό γύρω από την κυβέρνηση εθνικής ενότητας με τον Γεώργιο Παπανδρέου: “Εμείς ήρθαμε σε συμφωνία με τον Παπανδρέου, πρώτον επειδή μπορούσαμε καθώς όλη η δύναμη είναι στα δικά μας χέρια. Δεύτερον, οι Άγγλοι ξεκίνησαν πάρα πολύ να ασκούν πίεση στην Ελλάδα … Μας απείλησαν ακόμη ότι αν δεν δημιουργήσουμε κυβέρνηση ενότητας θα μας επιτεθούν με στρατό. Εμείς συνεχίζουμε αυτή τη συνεργασία με τον αντιδραστικό Παπανδρέου καθότι είμαστε μόνοι, επειδή οι Άγγλοι στ’ αλήθεια θα μας επιτίθονταν.” ενώ παρακάτω προσθέτουν: “Οι Άγγλοι ήθελαν την Ελλάδα χωρίς τάξη και με αμοιβαίες συγκρούσεις για να μπορούν ευκολότερα να επέμβουν. Και έκαναν τα πάντα ώστε να σιγουρέψουν ότι η επέμβαση θα λάβει χώρα. / Γι’ αυτό πιστεύουμε ότι η συνεργασία μας με τον Παπανδρέου είναι σωστή”
Όταν η αντιπροσωπεία του ΚΚΕ υπογραμμίζει ότι οι Άγγλοι δεν επιτρέπουν τη σύλληψη των περισσοτέρων προδοτών, οι οποίοι ζουν οπλισμένοι γύρω απ’ την Αττική, ο Τίτο παρεμβαίνει:

– Γιατί ακούτε τους Άγγλους;

– Για να αποφευχθεί η επέμβασή τους εναντίον μας.

– Αυτή είναι η πιο συνηθισμένη τους απάτη και απειλή. Αυτοί δεν θα έρθουν αυτό είναι σίγουρο επειδή και να θέλουν δεν μπορούν. Κι εμάς μας απείλησαν παρομοίως, αλλά βλέπετε ότι δεν μπόρεσαν μες σ’ αυτή την κατάσταση να κάνουν κάτι με τη βία. Και τους συμμορίτες πρέπει να τους τιμωρήσετε κι ας απειλούν 100 αγγλικές αυτοκρατορίες με επέμβαση. Ποια είναι η δύναμή σας, αν δεν μπορείτε ούτε αυτό;

Τότε η αντιπροσωπεία του ΚΚΕ υποστηρίζει πως στερείται μέσων και δυνατοτήτων για να βγάλει προς τα έξω την πραγματικότητα που επικρατεί στην Ελλάδα, επισήμανση στην οποία ο Τίτο απαντάει με ένα νέο ερώτημα: “Και πώς θα φέρονται οι Άγγλοι όταν γίνουν ανεξέλεγκτοι μετά τον πόλεμο; Θέλετε να καταστείτε πλήρως αγγλική αποικία;”. Σε αυτό το σημείο, η συζήτηση γίνεται εξαιρετικά ενδιαφέρουσα καθώς αναδεικνύονται τα κεντρικά επίδικα για την πλευρά του ΚΚΕ τα οποία καθορίζουν την τακτική του στην περίοδο. Μπροστά στην αυξανόμενη επιθετικότητα του αστικού κόσμου και των Βρετανών, με τη συνεργασία της ακροδεξιάς/φασιστικής πτέρυγας, η ηγεσία του ΚΚΕ αντιλαμβάνεται ότι η κατάσταση οδηγείται στη σύγκρουση. Δύο είναι τα κυρίαρχα ζητήματα που την απασχολούν σε περίπτωση ένοπλης ρήξης με τους Βρετανούς: οι προθέσεις της Σοβιετικής Ένωσης και η επίλυση του επισιτιστικού ζητήματος για τα μεγάλα αστικά κέντρα.
–  Γι’ αυτό ήρθαμε σ’ εσάς. Αυτοί ενισχύουν όλο και περισσότερο τις προβοκάτσιές τους. Εμείς θα θέλαμε να γνωρίζουμε αν η πατρίδα μας έχει προδοθεί από την άλλη πλευρά.
– Πώς μπορείτε καν να το σκέφτεστε αυτό; Από σας εξαρτώνται τα πάντα. Εσείς νομίζετε ότι σ’ εμάς δεν έχουν επιχειρήσει προβοκάτσιες; Αλλά εμείς έχουμε θέσει τις προϋποθέσεις και αν δεν τηρούνταν εμείς θα απορρίπταμε τα πάντα από την πλευρά τους.
– Ναι αλλά μετά την απελευθέρωση σ’ εμάς οι Άγγλοι ενίσχυσαν ακόμα παραπάνω την πίεσή τους, ιδιαίτερα από οικονομική άποψη.

– Κι εμάς ήθελαν να μας εκβιάσουν με την πείνα. Όμως εμείς θα πεινάσουμε ακόμα τρία χρόνια και δεν θα δεχτούμε σ’ αυτό το θέμα οποιαδήποτε ανάμειξη στα δικά μας ζητήματα. Έχετε ακούσει για την απόρριψη εκ μέρους μας της βοήθειας της UNRRA. Αυτοί ήθελαν να μας κατακτήσουν με τους υπαλλήλους τους. Όμως εγώ πιστεύω ότι σ’ εσάς (η κατάσταση) είναι πιο βαριά, αλλά πρέπει παρ’ όλα αυτά να κρατήσετε γερά τα επιτεύγματά σας στα χέρια σας.

– Η δυσκολία βρίσκεται στο ότι είμαστε μακριά από την ΕΣΣΔ και δεν μπορούμε να υπολογίζουμε στη βοήθειά της.

– Αυτό μένει να το δούμε. Αλλά ένα είναι το κύριο. Πρέπει να έχετε στρατό. Πρέπει να εφαρμόσετε μέχρι το τέλος την πολιτική για την οποία αγωνίστηκε ο ελληνικός λαός και τρίτον, στην κυβέρνηση δεν πρέπει να επιτρέψετε να έχουν εκείνοι μεγαλύτερη επιρροή.
– Εμείς στο τέλος ακούσαμε και εσάς όσον αφορά στην κυβέρνηση, ακούσαμε και τη σοβιετική αποστολή στο Κάιρο η οποία συμβούλευσε να μπούμε στην κυβέρνηση μ’ αυτούς. Κατά τ’ άλλα ο στρατός είναι στα χέρια μας. Περαιτέρω, εμείς διοικούμε στην πραγματικότητα όλη την Ελλάδα εκτός απ’ τις περιοχές που είναι ο Ζέρβας και στη Βόρεια Μακεδονία.

Κατόπιν, η ελληνική πλευρά υπογραμμίζει στον Τίτο ότι οι δύο βασικές προτεραιότητες του ΚΚΕ στην περίοδο είναι να διαλυθούν οι δυνάμεις που συνεργάστηκαν με τους Γερμανούς (και πλέον με τους Άγγλους) και να συλληφθούν και να δικαστούν όλοι οι προδότες. Υπογραμμίζουν επίσης ότι “κόκκινη γραμμή” στις συνεννοήσεις τους με τον Παπανδρέου είναι η συμπερίληψη όλων των ΕΑΜικών αξιωματικών στο νέο εθνικό στρατό. Όπως χαρακτηριστικά λένε: “Αν αυτό δεν εκπληρωθεί, δεν θα παραδώσουμε τα όπλα […] εμείς δεν θα διαλύσουμε τις μονάδες μας. Εμείς θεωρούμε ότι αυτό θα μας φέρει σε διαφωνία με τους Άγγλους, όμως θα παρεκκλίνουμε τόσο ώστε και σε περίπτωση που δεν πάρουμε τις θέσεις που θέλουμε, να μην τις απωλέσουμε κιόλας. Αντιθέτως θα παλέψουμε μαζί τους”. Ο Τίτο τους επισημαίνει: “…ο Παπανδρέου θα προσπαθήσει, αν εσείς δεν προλάβετε, με τη βοήθεια των Άγγλων, οι οποίοι θα τον οργανώσουν, να δημιουργήσει τον δικό του στρατό” ενώ η ελληνική αντιπροσωπεία απαντά: “Όχι, εμείς θα εργαστούμε ώστε αυτό να είναι λαϊκή πολιτοφυλακή”. Στη συνέχεια ο Τίτο ενημερώνεται ότι η υποτιθέμενη αγγλική επισιτιστική βοήθεια είναι απλά ένα όπλο εκβιασμού: “Αυτά τα πλοία δεν έρχονται στα λιμάνια μας, αλλά κάθονται με το ψωμί στην ανοιχτή θάλασσα. Αυτοί λένε το εξής: όσο δε συμφωνείτε να έρθει ο βασιλιάς στην Ελλάδα, δεν θα έχετε ψωμί. Κι αυτό είναι το μεγαλύτερο ζήτημα απ’ όλα. Μόνο η Αθήνα κι ο Πειραιάς έχουν περίπου 1.200.000 κατοίκους. Πώς θα τους ταϊσουμε;”
Η αντιπροσωπεία του ΚΚΕ αναφέρεται στα επιτεύγματα του ΕΛΑΣ και τη δημοτικότητα που απολαμβάνει όμως για άλλη μια φορά περιγράφεται το βασικό εμπόδιο κατά την άποψη του ΚΚΕ, το οποίο είναι η απουσία πολιτικής, υλικής και διπλωματικής βοήθειας απ’ το εξωτερικό.

Τότε ο Τίτο υπόσχεται ότι σύντομα θα εκκαθαριστεί το γιουγκοσλαβικό τμήμα της Μακεδονίας από τους Γερμανούς και το ΕΑΜικό κίνημα θα μπορεί να υπολογίζει σε βοήθεια: “Εμείς θα σας βοηθήσουμε από κάθε άποψη επειδή αυτό θα είναι και για μας καλύτερο. Πρέπει να απομακρύνουμε το συντομότερο ο,τιδήποτε μπορεί να οδηγήσει σε συγκρούσεις στα Βαλκάνια. Εμάς είναι προς το συμφέρον μας το Κόμμα σας να κρατάει τα πάντα. Θα σας το ξαναπώ: Κρατήστε καλά τον στρατό στα χέρια σας. Όταν άκουσα για τη διάλυση των μονάδων σας θύμωσα. Ένα θα σας πω: καλύτερα να έχετε ένα σίγουρο τάγμα, παρά έξι υπουργούς στην κυβέρνηση. Οι στρατιώτες εύκολα θα διώξουν κάποιον που σας ενοχλεί απ’ την κυβέρνηση. Ενώ άμα δεν έχετε στρατό δεν θα κάνετε τίποτα.”

22

Η Μακεδονία η στάση του Τίτο και η προοπτική της Βαλκανικής Ομοσπονδίας

Το δεύτερο ζήτημα που θα συζητηθεί στη συνάντηση είναι το μακεδονικό. Έχουν προηγηθεί λίγες ημέρες πριν, οι δηλώσεις του υπεύθυνου του γιουγκοσλαβικού ΚΚ για τη Μακεδονία, Σβέτοζαρ Βουκμάνοβιτς “Τέμπο”, περί ανάγκης προσάρτησης της ελληνικής και βουλγαρικής Μακεδονίας και η οργισμένη αντίδραση των Βουλγάρων όπως καταδεικνύεται γλαφυρά απ’ το τηλεγράφημα του Κόστοφ προς τον Δημητρόφ όπου ο πρώτος αναφέρει για τους Μακεδόνες της Γιουγκοσλαβίας: “Τους φαίνεται ότι το μακεδονικό ζήτημα είναι το κέντρο του κόσμου. Εκτός απ’ την Μακεδονία και την ένωσή της γι’ αυτούς δεν υπάρχει ούτε Βουλγαρία, ούτε Ελλάδα, ούτε Αγγλία, ούτε ΕΣΣΔ.” Τα μέλη της αντιπροσωπείας του ΚΚΕ ενημερώνουν τον Τίτο για την προπαγάνδα της αντίδρασης περί τιτοϊκών βλέψεων στο ελληνικό τμήμα της Μακεδονίας ρωτώντας τον Γιουγκοσλάβο ηγέτη ευθέως: “Ζητάτε την ανεξαρτησία όλης της Μακεδονίας;”.

Τίτο: “Πουθενά δεν έχω θέσει ζήτημα να αλλάξουν τα σύνορα της Ελλάδας προς όφελος της Γιουγκοσλαβίας. Αλλά δε συμφωνώ μαζί σας στο ότι δεν έχετε δώσει στους Μακεδόνες τα εθνικά τους δικαιώματα, να μιλούν στη γλώσσα τους, να έχουν πλήρη αυτονομία να να αισθάνονται ελεύθεροι. Από δικές σας παρανοήσεις στο μακεδονικό ζήτημα φτάσαμε σε όλα αυτά, και δεν αποκλείεται κι οι Άγγλοι να ‘χουν βάλει το χεράκι τους σ’ αυτό το ζήτημα. Αυτοί θέλουν να ενισχύσουν αυτό το γεγονός για να διαλύσουν τις σωστές σχέσεις μας και να σας απομονώσουν απ’ τον λαό σας. Εσείς έπρεπε να κρατήσετε γερά μία σωστή γραμμή σε αυτό το ζήτημα και να πάτε ως το τέλος.”

Η ελληνική αντιπροσωπεία αφού αναφέρεται στον βλαπτικό αντίκτυπο των δηλώσεων Τέμπο υπογραμμίζει πως η ελληνική Μακεδονία κατοικείται κατά 90% από Έλληνες. Τότε, ο Τίτο για δεύτερη φορά ξεκαθαρίζει ότι κανένας δεν έχει βάλει ζήτημα για την ελληνική Μακεδονία σχολιάζοντας ότι το μόνο που συζητείται είναι ένα ελεύθερο πέρασμα στο λιμάνι της Θεσσαλονίκης κατά τα πρότυπα της συμφωνίας Ελλάδας-Γιουγκοσλαβίας στο μεσοπόλεμο.

Πριν αποχωρήσει, η αντιπροσωπεία του ΚΚΕ καταθέτει για άλλη μια φορά τον προβληματισμό της για τους γιουγκοσλαβικούς χειρισμούς στο μακεδονικό και τις επιθέσεις προς την ελληνική κυβέρνηση στην οποία συμμετέχει και το ΚΚΕ. Η επιμονή στο μακεδονικό προκαλεί μια νέα, τρίτη τοποθέτηση του Τίτο επί του ζητήματος, αυτή τη φορά σε πιο αυστηρό τόνο αφού μέμφεται το ΚΚΕ ότι γίνεται “ουρά της μπουρζουαζίας”: “…Ως επικεφαλής της χώρας μας θα σας πω ότι ποτέ δεν έχω θέσει ζητήματα τα οποία να σας πονούν τόσο. Στην πρώτη δημόσια διακήρυξη στη Δαλματία μίλησα για την Ιταλία και την Αυστρία σε σχέση με τα σύνορα, αλλά το μακεδονικό ζήτημα δεν το ανέφερα. […] Τώρα σας μιλάω σαν κομμουνιστής. Αν σ’ εσάς επικρατήσει η αντίδραση, η Μακεδονία πρέπει να περιέλθει στα πλαίσια της Γιουγκοσλαβίας η οποία σήμερα αντιπροσωπεύει κάτι άλλο και όχι χώρα η οποία θέλει να επεκτείνει τα σύνορά της εις βάρος άλλων. Αλλά αν ακολουθήσετε σωστή πολιτική στο μακεδονικό ζήτημα και έχετε την εξουσία στα χέρια σας τότε αυτό είναι και για μας καλύτερο και οι Μακεδόνες δεν θα έχουν τίποτα ενάντια στο να βρίσκονται εκεί όπου έχουν την ελευθερία τους. Και αν πάμε ακόμα πιο μακριά σας το λέω ειλικρινά, η ενδεχόμενη ομοσπονδία των βαλκανικών χωρών, η οποία με τη σειρά της εξαρτάται από εμάς, θα καταστήσει το ίδιο σε όποιον και να περιέλθει η ελληνική Μακεδονία. Το βασικό είναι ένα: τα δυο μας Κόμματα να εργαστούν σε πλήρη συμφωνία και να έχουν ξεκάθαρα όλα τα ζητήματα.”

Εδώ γίνεται φανερή η βαλκανική διάσταση της ελληνικής υπόθεσης. Η σύγκρουση του Δεκέμβρη του ‘44 ξεσπά σε μια χρονική συγκυρία που το ζήτημα της ομοσπονδιοποίησης Βουλγαρίας και Γιουγκοσλαβίας, ως πρώτο βήμα για τη δημιουργία βαλκανικού μπλοκ, μπαίνει στην ημερήσια διάταξη. Η οδηγία του Δημητρόφ προς τον Κόστοφ την 1η του Δεκέμβρη είναι να επισπευστούν οι διαδικασίες: “γιατί μετά το τέλος του πολέμου θα μπουν πολλά εμπόδια. Πρέπει η συμφωνία να κλειστεί έτσι ώστε οι Άγγλοι κι όσοι αντιδρούν σ’ αυτή να βρεθούν προ τετελεσμένων”. Η επικράτηση των Άγγλων στην Αθήνα τους επιτρέπει να μπλοκάρουν και αυτή την εξέλιξη.

ΠΗΓΗ: Εφημερίδα ΠΡΙΝ, 11.12.1944

Advertisements
28
Δεκ.
16

Το ΚΚΕ: Επίσημα Κείμενα, 1945-49, τ. 6ος

Στον 6ο τόμο των Επίσημων Κειμένων περιλαμβάνονται τα κείμενα από 11η Ολομέλεια και μετά μέχρι και το τέλος του Εμφυλίου Πολέμου τον Αύγουστο του 1949.

Περιέχονται τα υλικά του 7ου συνεδρίου του ΚΚΕ (1-6.10.1945), του πρώτου μετά από 11 χρόνια δικτατορίας, πολέμου, κατοχής, του ηρωικού αγώνα της Εαμικής αντίστασης, αλλά και των Δεκεμβριανών και της Βάρκιζας. Στις αποφάσεις ενός ισχυρού και ριζωμένου στο λαό ΚΚΕ καταγράφεται η τακτική γύρω από το σύνθημα

Η περίοδος αυτή ουσιαστικά ξεκινά με την επιστροφή του Ν. Ζαχαριάδη από το στρατόπεδο συγκέντρωσης του Νταχάου όπου τον κρατούσαν οι ναζί. Ξεκινά με την έγκριση της πολιτικής της ηγεσίας του ΚΚΕ μέχρι και τη Βάρκιζα, αποκηρύσσεται ο Άρης Βελουχιώτης και η ανυπακοή του σε αυτή τη συμφωνία που ιστορικά δικαιώθηκε από τη λευκή τρομοκρατία που ακολούθησε την παράδοση των όπλων του ΕΛΑΣ.

Μέσα από τις αποφάσεις και τα κείμενα της περιόδου καταγράφεται η προσπάθεια της Εαμικής πλευράς και του ΚΚΕ να αντισταθούν στο κλίμα τρομοκρατίας που εξαπέλυσαν οι αστικές κυβέρνησεις μετά τη Βάρκιζα, σε συνεργασία με τη Βρετανία και αξιοποιώντας παραστρατιωτικές συμμορίες τις οποίες πλαισιώνουν και οι κάθε λογής συνεργάτες των κατοχικών φασιστικών δυνάμεων. Η εξέλιξη των πραγμάτων προς την έκρηξη του Εμφυλίου Πολέμου με σταθμούς τη συγκρότηση των αντάρτικων ομάδων, την απόφαση για αποχή από τις βουλευτικές εκλογές του Μάρτη του 1946, την επαναφορά με νόθο δημοψήφισμα του βασιλιά Γεωργίου Β’ σαν εγγυητή της βρετανικής παρέμβασης και το Γ’ ψήφισμα που βγάζει το ΚΚΕ και τη δράση της Αριστεράς στην παρανομία. Οι αντάρτες που τη μέρα των εκλογών στις 31.3.1946 καταλαμβάνουν αστυνομικό τμήμα στο Λιτόχωρο Πιερίας, συγκροτούνται σε Δημοκρατικό Στρατό Ελλάδας (ΔΣΕ), ενώ στη συνέχεια συγκροτείται και η Προσωρινή Δημοκρατική Κυβέρνηση. Ο ΔΣΕ δίνει μάχη σκληρή μάχη μέχρι τον Αύγουστο του 1949 ενάντια στο «Εθνικό Στρατό» που ανασυγκροτούν και ενισχύουν με κάθε μέσο οι ΗΠΑ. Μετά τη μάχη στο Βίτσι ο ΔΣΕ θα υποχωρήσει στην Αλβανία και ξεκινά μια δύσκολη περίοδος με το ΚΚΕ στην παρανομία, την πολιτική προσφυγιά, τις εξορίες και τις φυλακές. Ο λαός υποφέρει από το καθεστώς των διακρίσεων, της δράσης του παρακράτους και των πιστοποιητικών κοινωνικών φρονημάτων, αλλά και την ακραία φτώχεια, εκμετάλλευση και μετανάστευση που είναι συνέπεια της εξουσίας του αστικού κόσμου, δεξιού και κεντρώου, του Παλατιού, του Στρατού και του αμερικάνικου παράγοντα.

Περιέχεται ακόμα η «πλατφόρμα Βαφειάδη», με την οποία το Νοέμβρη του 1948 ο μέχρι τότε αρχηγός του ΔΣΕ διαφοροποιείται από την κυρίαρχη γραμμή του ΚΚΕ, διαφωνώντας σε κρίσιμα θέματα με την ηγεσία και το γραμματέα Ν. Ζαχαριάδη.

Στα κείμενα καταγράφονται οι θέσεις και η συζήτηση για όλα τα κρίσιμα θέματα που ανέδειξε στη συνέχεια η συζήτηση για τον Εμφύλιο Πόλεμο και την ήττα του ΔΣΕ: η στάση του ΚΚΕ μετά τη Βάρκιζα και αν υπήρχε προετοιμασία για σύγκρουση, η στάση της ΕΣΣΔ του Στάλιν και των λαϊκών δημοκρατιών που μόλις συγκροτήθηκαν, η επιλογή της αποχής από τις εκλογές του 1946, ο τρόπος συγκρότησης και ανάπτυξης του ΔΣΕ, η αντιμετώπιση του βορειοηπειρωτικού, του μακεδονικού με τη συγκρότηση του ΝΟΦ, η σύγκρουση με τη Γιουγκοσλαβία του Τίτο κ.ά.

19
Νοέ.
16

Το ΚΚΕ: Επίσημα Κείμενα, 1940-45, τ. 5ος

Ο πέμπτος τόμος από τα Επίσημα Κείμενα περιλαμβάνει τα ντοκουμέντα του ΚΚΕ από την επίθεση της φασιστικής Ιταλίας την 28η Οκτωβρίου 1940 μέχρι τον Απρίλη του 1945. Ξεκινάει με το ανοιχτό γράμμα του Ν. Ζαχαριάδη, γραμματέα του ΚΚΕ, αμέσως μετά την κήρυξη του πολέμου και κλείνει με τα υλικά της 11ης Ολομέλειας του ΚΚΕ, λίγο πριν επιστρέψει ο Ν. Ζαχαριάδης από την αιχμαλωσία στο στρατόπεδο συγκέντρωσης του Νταχάου το Μάη του 1945.

Περιλαμβάνει τα υλικά της Πανελλαδικής Συνδιάσκεψης του ΚΚΕ (Δεκέμβρης 1942), ανάμεσά τους και την Προγραμματική Διακήρυξη «Λαοκρατία και σοσιαλισμός». Ακόμα περιέχει τα ντοκουμένα των ολομελειών και συνεδριάσεων της ΚΕ, περιφερειακών οργάνων και διαδικασιών.

Μαζί με το ανοιχτό γράμμα προς το λαό της Ελλάδας του Ν. Ζαχαριάδη ενόψει της κήρυξης του πολέμου, σε παράρτημα υπάρχουν και τα άλλα γράμματα του γραμματέα του ΚΚΕ, το γράμμα των κρατουμένων κομμουνιστών της Ακροναυπλίας -όλα σχετικά με τη δράση των κομμουνιστών στις συνθήκες του πολέμου.

Περιλαμβάνονται επίσης οι συμφωνίες που υπέγραψαν οι δυνάμεις της εαμικής αντίστασης με τον αστικό κόσμο σε Λιβάνο, Καζέρτα και Βάρκιζα, καθώς και σχετικά κείμενα και ντοκουμέντα.

Τα υλικά αφορούν ουσιαστικά τη δράση του ΚΚΕ στη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Στην περίοδο αυτή είχε να αντιμετωπίσει τα απανωτά χτυπήματα των διώξεων και της παρανομίας από τη φασιστική δικτατορία της 4ης Αυγούστου των Μεταξά και Γεωργίου Β’. Το καθεστώς, έχοντας φυλακίσει πολλά μέλη, το γραμματέα Ν. Ζαχαριάδη και βασικά στελέχη του ΚΚΕ, είχε στήσει δικό του χαφιέδικο μηχανισμό που εμφανιζόταν ως «Προσωρινή Διοίκηση» του ΚΚΕ. Αξιοποιούσε πρώην στελέχη όπως ο Μ. Τυρίμος που προσχώρησε στην υπηρεσία του δικτατορικού καθεστώτος και έγινε χαφιές. Στόχος ήταν η σύλληψη των μελών της «Παλαιάς Κεντρικής Επιτροπής» που συγκροτήθηκε από στελέχη του ΚΚΕ για να αντιμετωπιστεί η κατάσταση και τελικά η διάλυση του ΚΚΕ.

Σταδιακά το ΚΚΕ θα ξεπεράσει αυτά τα εμπόδια, αποκαλύπτοντας το χαφιέδικο μηχανισμό και ανασυγκροτώντας την οργάνωσή του και την ΚΕ. Σταθμοί στην προσπάθεια η 6η Ολομέλεια της ΚΕ (Ιούλης 1941) και η Πανελλαδική Συνδιάσκεψη (Δεκέμβρης 1942). Με τη συμβολή του στη συγκρότηση του ΕΑΜ, τη διακήρυξη του οποίου «Τι είναι και τι θέλει το ΕΑΜ» έγραψε ο Δημήτρης Γληνός, με την οργάνωση του ΕΛΑΣ μέσα από την πρωτοπόρα δράση του πρωτοκαπετάνιου του αντάρτικου Άρη Βελουχιώτη, της ΕΠΟΝ, του Εργατικού ΕΑΜ (ΕΕΑΜ), της ΟΠΛΑ για την αυτοάμυνα των αγωνιστών και άλλων μετωπικών οργανώσεων, το ΚΚΕ έγινε η κεντρική δύναμη της Εθνικής Αντίστασης ενάντια στις δυνάμεις της τριπλής φασιστικής Κατοχής, από Γερμανούς, Ιταλούς και Βούλγαρους. Αν και υπάρχαν και άλλες αντιστασιακές δυνάμεις, από χώρους πέρα από την Αριστερά, στο ΕΑΜ-ΕΛΑΣ χρωστάμε κατά βάση την απελευθέρωση της χώρας από τις δυνάμεις της Κατοχής το φθινόπωρο του 1944. Καθώς ο Ν. Ζαχαριάδης παραδόθηκε από το δικτατορικό καθεστώς Μεταξά στους χιτλερικούς, όπως έκαναν γενικά με τους κρατούμενους κομμουνιστές και αγωνιστές, οι οποίοι τον φυλάκισαν στο στρατόπεδο συγκέντρωσης στο Νταχάου, γραμματέας του ΚΚΕ ανέλαβε ο Γιώργης Σιάντος, παλιό στέλεχος του ΚΚΕ.

Μετά την επίθεση της ναζιστικής Γερμανίας (Απρίλης 1941) και την υποχώρηση του ελληνικού στρατού, ξεκίνησε τριπλή Κατοχή της χώρας από τις δυνάμεις του φασιστικού άξονα, Γερμανία, Ιταλία, Βουλγαρία. Ηρωική ήταν η πάλη του λαού στη μάχη της Κρήτης ενάντια στα επίλεκτες δυνάμεις αλεξιπτωτιστών των χιτλερικών το Μάη του 1941, με αξεπέραστο κόστος για τη ναζιστική Γερμανία. Ο αστικός κόσμος είτε εγκατέλειψε τη χώρα στήνοντας «εξόριστες κυβερνήσεις» σε περιοχές που ελέγχονταν από τη Βρετανία, η οποία και τις χρηματοδοτούσε είτε συνεργάστηκαν ανοιχτά με τις δυνάμεις Κατοχής του Άξονα γύρω από τις δοσιλιγικές κυβερνήσεις τύπου Κουίσλινγκ των Τσολάκογλου, Λογοθετόπουλου, Ράλλη. Δικό τους έργο η αξιοποίηση της αντικομμουνιστικής Ειδικής Ασφάλειας, η συγκροτότηση των Ταγμάτων Ασφαλείας και άλλων αντίστοιχων παραστρατιωτικών οργανώσεων και συμμοριών από φασιστικά και εγκληματικά στοιχεία με στόχο την καταπολέμηση του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ και τη στήριξη των ναζιστικών δυνάμεων Κατοχής. Τα Τάγματα Ασφαλείας τρομοκρατούσαν το λαό, ενώ επιδίδονταν και σε πράξεις λεηλασίας και εγκληματική δράση γενικότερα. Μαζί με τους μαυραγορίτες αποτέλεσαν πραγματική μάστιγα για το λαό που υπέφερε από την πείνα αλλά και την καταπίεση. Μετά το τέλος του πολέμου αυτές τις αντιδραστικές και προδοτικές δυνάμεις προσεταιρίστηκε ο αστικός κόσμος μετά την επιστροφή του από τη Μ. Ανατολή προκειμένου να αντιμετωπίσει το ΕΑΜ και τη δυναμική του. Οι φασιστικές αντιλήψεις της δικτατορίας του Μεταξά είχαν καθορίσει αυτές τις επιλογές των αστικών δυνάμεων.

Γεγονός είναι ότι ΚΚΕ και το ΕΑΜ επέμειναν σε μια γραμμή εθνικής ενότητας, στα πλαίσια και της αντιφασιστικής συμμαχίας της ΕΣΣΔ με Βρετανία, ΗΠΑ και την εξόριστη κυβέρνηση της Γαλλίας, όταν ο αστικός κόσμος στόχευε να ανακαταλάβει την εξουσία στη χώρα που εγκατέλειψε το Μάη του 1941 ή ακόμα και να επαναφέρει το δικτατορικό καθεστώς του Μεταξά. Η σύγκρουση των Δεκεμβριανών και η Συμφωνία της Βάρκιζας με την παράδοση των όπλων και τη διάλυση του ΕΛΑΣ σφραγίστηκαν από αυτές τις επιλογές, που αποτυπώνονται στα ντοκουμέντα του τόμου.

24
Ιον.
15

ΚΚΕ: Νέου τύπου ανάπτυξη, Συνασπισμός, Σοβ. Ένωση, κομματική δουλειά

Μια έκδοση της Ιδεολογικής Επιτροπής της ΚΕ του ΚΚΕ με τέσσερις διαλέξεις και τη συζήτηση για: 1 τη «Νέου Τύπου Ανάπτυξη» που πρότεινε το ΚΚΕ με το 12ο συνέδριο (1987), 2. την πρόταση για το Συνασπισμό της Αριστεράς, 3. τις αλλαγές στην ΕΣΣΔ (Περεστρόικα) και 4. την κομματική δουλειά.
21
Ιον.
15

Από το 1ο στο 2ο συνέδριο της ΚΝΕ: Τo ΚΚΕ φωτίζει το δρόμο της νέας γενιάς για ένα καλύτερο μέλλον

Από το 1ο στο 2ο συνέδριο της ΚΝΕ: Τo ΚΚΕ φωτίζει το δρόμο της νέας γενιάς για ένα καλύτερο μέλλον

Υλικά του ΚΚΕ για τη νεολαία και την ΚΝΕ στην περίοδο από το 1ο στο 2ο συνέδριο της ΚΝΕ

18
Ιον.
15

ΚΝΕ: από το 1ο στο 2ο συνέδριο

Αποφάσεις Συνόδων και Συνεδριάσεων του ΚΣ της ΚΝΕ από το 1ο ως το 2ο συνέδριό της.

01
Μαρ.
15

ΝΑΡ: Οι Κοινωνικές, Πολιτικοϊδεολογικές, Οργανωτικές Αρχές (1991)

Οι Κοινωνικές, Πολιτικοϊδεολογικές, Οργανωτικές Αρχές του ΝΑΡ εγκρίθηκαν στην Πανελλαδική Σύσκεψη στις 10.11.1991.
Στο διάστημα που μεσολάβησε από την ιδρυτική συνδιάσκεψη του ΝΑΡ το Φλεβάρη του 1990 μεσολάβησαν οι βουλευτικές εκλογές στις 8.4.1990 και η κυβέρνηση Μητσοτάκη που άμεσα ξεκίνησε μια πολιτική νεοφιλελεύθερης λαίλαπας σε βάρος των εργαζομένων, σε πλήρη ευθυγράμμιση με τους ιμπεριαλιστές ΕΕ-ΗΠΑ-ΝΑΤΟ στην προσπάθειά τους να επιβάλλουν τη λεγόμενη «νέα τάξη πραγμάτων» υπό την ηγεμονία των ΗΠΑ (διάλυση και πόλεμος στη Γιουγκοσλαβία, καπιταλιστική παλινόρθωση και οπισθοδρόμηση στην Αν. Ευρώπη, πρώτος πόλεμος στον Κόλπο και εισβολή στο Ιράκ).
Το ΝΑΡ παρότι κλονίστηκε σοβαρά μετά το πενιχρό αποτέλεσμα της Λαϊκής Αντιπολίτευσης, του σχήματος που στήριξε στις εκλογές του 1990 (14.440 και 0,22%), προσανατολίστηκε στους σκληρούς κοινωνικούς αγώνες ενάντια στην πολιτική της ΝΔ του Μητσοτάκη. Η ΚΝΕ-ΝΑΡ πρωτοστάτησε στον ξεσηκωμό της νεολαίας ενάντια στο νομοσχέδιο Κοντογιαννόπουλου με τις καταλήψεις των φοιτητών και μαθητών το 1990-91.
Σε αυτή τη φάση πραγματοποιήθηκε και η 2η Συνδιάσκεψη του ΝΑΡ το Δεκέμβερη του 1990.
Η κατάρρευση του υπαρκτού σοσιαλισμού με την γκορπατσοφική Περεστρόικα και η νέα κρίση στην Αριστερά, καθώς τον Ιούνη του 1991 διασπώνται ΚΚΕ και Συνασπισμός, κάνουν αναγκαία βήματα σαν και αυτά που δοκίμασε το ΝΑΡ με την απόφασή του για τις κοινωνικές, πολιτικοϊδεολογικές και οργανωτικές αρχές του.

 

 

 

 




2ο συνέδριο ΚΝΕ 3η Διεθνής 3ο συνέδριο ΚΝΕ 5ο συνέδριο ΚΝΕ 9ο συνέδριο ΚΚΕ 10ο συνέδριο ΚΚΕ 12ο συνέδριο ΚΚΕ 15ο συνέδριο ΚΚΕ Άρης Βελουχιώτης Αλλαγή Αριστερό Ριζοσπαστικό Μέτωπο Β' Πανελλαδική Βαλκανική Κομμουνιστική Ομοσπονδία Γκορμπατσόφ Γράψας ΔΑΠ-ΟΝΝΕΔ Δεκεμβριανά ΕΑΜ ΕΑΡ ΕΔΑ ΕΕ ΕΚΟΝ ΡΦ ΕΛΑΣ ΕΟΚ ΕΣΣΔ Εθνική Αντίσταση Ενιαίο Μέτωπο Πάλης ΚΚΕ ΚΚΕ εσ.-ΑΑ ΚΚΕ εσωτ. ΚΝΕ ΚΝΕ-ΝΑΡ Κοινό Πόρισμα Κομμουνιστική Διεθνής Κύρκος Κώστας Κάππος Μικρασιατική Καταστροφή Ν. Ζαχαριάδης ΝΑΡ ΝΑΤΟ ΝΔ Νέα Δημοκρατία Οικουμενική Οκτωβριανή Επανάσταση ΠΑΣΟΚ Πανσπουδαστική σ.κ. Περεστρόικα Πολυτεχνείο Πραγματική Αλλαγή Πόλεμος στον Κόλπο Ρήγας Φεραίος Σπύρος Χαλβατζής Στόχοι του Έθνους Συνασπισμός Τζανετάκης Φαράκος Φλωράκης Χούντα αντιδικτατορικός αγώνας αντιπολεμικό κίνημα αντισυναίνεση αντιφασιστική πάλη διάσπαση '89 εξωκοινοβουλευτική αριστερά εργατικό κίνημα ευρωκομμουνισμός θεωρία των σταδίων ιμπεριαλισμός καταλήψεις '90-'91 μ-λ ρεύμα μορατόριουμ νεολαιίστικο κίνημα νεοφιλελευθερισμός συνέδρια ΚΚΕ φοιτητικό κίνημα

Blog Stats

  • 31,009 hits

Γράψτε το e-mail σας για παίρνετε μήνυμα για τα νέα κείμενα που αναρτηθούν στο 21aristera.

Μαζί με 16 ακόμα followers


Αρέσει σε %d bloggers: