Posts Tagged ‘ιμπεριαλισμός

10
Αυγ.
19

Η πλατφόρμα του Κώστα Καραγιώργη (6.6.1950)

Μετά την 6η Ολομέλεια της ΚΕ του ΚΚΕ το 1950 που καταδίκασε τις απόψεις του Μ. Παρτσαλίδη, ο Ν. Ζαχαριάδης και η ηγεσία του ΚΚΕ βρέθηκαν μπροστά στη συγκροτημένη κριτική για επιλογές της δεκαετίας του 1940 από ένα άλλο κορυφαίο στέλεχος, τον Κώστα Καραγιώργη. Ο Καραγιώργης ήταν μέλος της ΚΕ του ΚΚΕ, διευθυντής του Ριζοσπάστη παλιότερα, στρατηγός του ΔΣΕ και διοικητής του Κλιμακίου του Γενικού Αρχηγείου Νοτίου Ελλάδας, υπουργός Πολεμικού Εφοδιασμού της κυβέρνησης του βουνού του ΔΣΕ. Στο κείμενό του προς τα μέλη της ΚΕ και της ΚΕΕ του ΚΚΕ, ο Καραγιώργης δε μένει μόνο στις πολιτικές επιλογές, αλλά ασκεί και σκληρή στο εσωκομματικό καθεστώς, χρεώνοντας στον Ζαχαριάδη ένα ασφυκτικό γραφειοκρατικό και αντιδημοκρατικό καθεστώς που εμποδίζει την ουσιαστική αποτίμηση της δράσης του ΚΚΕ και την αναζήτηση των αιτιών για τη διπλή ήττα. Ο τρόπος αποπομπής του Βαφειάδη, η αντιμετώπιση του Παρτσαλίδη, η περιθωριοποίηση της Χρύσας Χατζηβασιλείου, είναι τα βασικά παραδείγματα που επικαλείται. Για τον Καραγιώργη κεντρική ήταν η ευθύνη του γενικού γραμματέα της ΚΕ του ΚΚΕ Ν. Ζαχαριάδη.

Το κείμενο χαρακτηρίστηκε από τον Ζαχαριάδη και το ΠΓ αντικομματική «πλατφόρμα» και καταδικάστηκε, αρχικά από το ΠΓ και μετά από την ΚΕ. Ο Καραγιώργης καθαιρέθηκε από την ΚΕ, ενώ συκοφαντήθηκε σαν ύποπτο στοιχείο και κατηγορήθηκε ότι ήθελε να «περάσει στον ταξικό εχθρό», δηλαδή να καταφύγει στη Γιουγκοσλαβία. Κατέληξε στα χέρια της ρουμανικής αστυνομίας και φυλακίστηκε σε άθλιες συνθήκες. Στις φυλακές πέθανε χωρίς ποτέ να γίνουν γνωστές οι συνθήκες, ενώ άγνωστος παραμένει ο χώρος ταφής του. Το 1958, δυο χρόνια μετά την αποπομπή του Ν. Ζαχαριάδη, η 9η Ολομέλεια της ΚΕ τον αποκατάστησε με μια δήλωση, μαζί με τον Σιάντο και τον Πλουμπίδη, χωρίς να αποδίδονται ευθύνες για τη μεταχείριση που είχε και τις συνθήκες που εξοντώθηκε. Ο Καραγιώργης μάλλον δεν είχε ενθάρρυνση και κάλυψη στην κριτική του στο Ζαχαριάδη και την ηγεσία του ΚΚΕ από σοβιετικούς παράγοντες, όπως οι Βαφειάδης και Παρτσαλίδης, με μοιραίες συνέπειες για τον ίδιο.

Το κείμενο του Κ. Καραγιώργη δημοσιεύτηκε και αυτό σαν αντικομματική πλατφόρμα ενόψει της 3ης Συνδιάσκεψης του ΚΚΕ στο περιοδικό Νέος Κόσμος (8/26, Αύγουστος 1950). Αναδημοσιεύτηκε στο βιβλίο των Π. Ροδάκη-Μπ. Γραμμένου, «Η τρίτη Συνδιάσκεψη του ΚΚΕ 10-14/10/1950. Τα άγνωστα πρακτικά μιας σκηνοθετημένης δίκης εναντίον των πρώτων κομμουνιστών της αμφισβήτησης» (εκδ. Γλάρος).

Το πλήρες κείμενο από την Πλατφόρμα Καραγιώργη είναι το εξής: Συνεχίστε την ανάγνωση ‘Η πλατφόρμα του Κώστα Καραγιώργη (6.6.1950)’

31
Ιολ.
19

Δευτερολογία Μ. Παρτσαλίδη στην 7η Ολομέλεια της ΚΕ του ΚΚΕ (14-18/5/1950)

Η ομιλία του Μ. Παρτσαλίδη στην 7η Ολομέλεια της ΚΕ του ΚΚΕ (14-18/5/1950) αντιμετωπίστηκε σαν πλατφόρμα που αμφισβητεί τη γραμμή και τις επιλογές της ηγεσίας του ΚΚΕ υπό το γενικό γραμματέα Ν. Ζαχαριάδη και προκάλεσε σφοδρή αντίδραση των ηγετικών στελεχών. Ουσιαστικά η τοποθέτηση του Παρτσαλίδη απηχούσε και το κλίμα αμφισβήτησης του Ζαχαριάδη στους κόλπους της σοβιετικής ηγεσίας, η οποία επικοινωνούσε με τις διαθέσεις μελών και στελεχών του ΚΚΕ που δεν αρκούνταν στην αποτίμηση της ηγεσίας του ΚΚΕ για τη διπλή ήττα της δεκαετίας του ’40.

Μπροστά στις αντιδράσεις, ο Παρτσαλίδης επιχείρησε με τη δευτερολογία του να τοποθετήσει τους προβληματισμούς του εντός του πλαισίου συζήτησης του ΚΚΕ, υποβαθμίζοντας τα στοιχεία της κριτικής του που έδιναν αντιηγετικό τόνο. Διαχώρισε επίσης σαφώς τη θέση από την απόλυτη κριτική του Βαφειάδη.

Η ηγεσία του ΚΚΕ θεώρησε τη δευτερολογία ως συμπλήρωμα του αναλυτικού σημειώματος και της ομιλίας του στην 7η ολομέλεια και την κοινοποίησε μαζί με τα άλλα υλικά που θεωρήθηκαν αντιπαραθετικές πλατφόρμες ενόψει της 3ης Συνδιάσκεψης του στο περιοδικό Νέος Κόσμος (8/26, Αύγουστος 1950). Αναδημοσιεύτηκε στο βιβλίο των Π. Ροδάκη-Μπ. Γραμμένου, «Η τρίτη Συνδιάσκεψη του ΚΚΕ 10-14/10/1950. Τα άγνωστα πρακτικά μιας σκηνοθετημένης δίκης εναντίον των πρώτων κομμουνιστών της αμφισβήτησης» (εκδ. Γλάρος).

Το κείμενο της δευτερολογίας του Παρτσαλίδη στην 7η Ολομέλεια της ΚΕ του ΚΚΕ (14-18/5/1950) είναι το εξής:

Ούτε στιγμή δεν πέρασε απτό μυαλό μου πως η αυστηρή κριτική που μου έγινε εδώ έχει σκοπό την εξόντωση μου. Με τους σ. του ΠΓ με το σ. Βλαντά, το σ. Γούσια, το σ. Ιωαννίδη, το σ. Ρούσο, το σ. Μπαρτζιώτα, το σ. Ζαχαριάδη σφυρηλατήθηκαν μέσα στην κοινή πάλη και τέτοιοι ψυχικοί δεσμοί που αποκλείεται οποιαδήποτε υποψία, πως η κριτική τους είναι προσωπική επίθεση εναντίον μου. Εδώ μου έκανε κριτική σκληρή η Αύρα η ίδια. Δηλ. θάταν ακατανόητο να παρεξηγήσω το χαραχτήρα της κριτικής. Ύστερα από τους πιο αυστηρότερους ήτανε ο σ. Κολιγιάννης, που έχει βαθύτατη την εκτίμηση ολονών μας, για την κομματικότητά του, και την ικανότητα του να συγκεντρώνει γύρω του και να διαπαιδαγωγεί στελέχη με μεγάλη κομματικότητα και με ανώτερο ή­θος. Δεν θέλω ν’ αναφέρω ένα-ένα όλους τους συντρόφους της ΚΕ. Ποτέ δεν είπα πως αδιαφορώ για τη γνώμη του ΠΓ και της ΚΕ. Προ­σπάθησα, προσπαθώ και θα προσπαθήσω να καταλάβω την κριτική που μου γίνεται. Να σας πω με ειλικρίνεια τι κατάλαβα για την ώρα και τι δε μπορώ να καταλάβω.

Αναγνωρίζω πως ήτανε λάθος όπως ενήργησα. Έπρεπε τις απόψεις μου να τις βάλω πρώτα στο ΠΓ και στην ΚΕ. Αν στο ΠΓ και στην ΚΕ δεν συμφωνούσα, μπορούσα να τις εκθέσω πιο πλατιά. Χαραχτηριστικό από την άποψη αυτή είναι: Πώς σ’ ένα τέτοιο θέμα ούτε γραφτή εισήγη­ση έγινε στην ΚΕ, ούτε σχέδιο απόφασης υπάρχει.

Δεν είναι όμως, κατά τη γνώμη μου, μόνο το δικό μου λάθος που δυσκόλεψε την κατάσταση. Θα μου επιτρέψετε να νομίζω πως εδώ δυ­σκόλεψε όχι λίγο μια κάποια απροθυμία του σ. Ζαχαριάδη για αυτοκρι­τική.

Γενικά από την άποψη της αυτοκριτικής σαν καθοδήγηση του Κόμματος βρισκόμαστε στο ύψος που χρειάζεται; Όχι σύντροφοι. Δεν μπορώ να το παραδεχτώ. Ύστερα, σύντροφοι, είναι γεγονός ή όχι, πως για το ΠΓ ήταν ξεκαθαρισμένο ότι ήταν λάθος η αποχή; Ήταν ή όχι ξεκαθαρισμένο, πως αίσχος αποτελεί η απόφαση του ΠΓ του Ιούνη 1945 για το Βορειοηπειρωτικό; Βλέπαμε ή όχι τη ζημιά που μας έφερε η αλλαγή της 5ης Ολομέλειας στο μακεδόνικο; Βγήκαμε ανοιχτά ν’ αναγνωρίσουμε στην 6η τουλάχιστο Ολομέλεια τα λάθη μας αυτά που τα βλέπαμε; (Μπορεί κανείς να πει πως προηγούμενα, όσο βαστούσε ο ένοπλος αγώ­νας, ίσως να μην ήτανε σκόπιμο να μιλήσουμε γι’ αυτά. Δεν δείχνει αυτό καθαρά πως δεν είμαστε εντελώς εν τάξει από την άποψη της αυτοκριτι­κής;) (Δεν θέλω να γίνει καμιά σύγχυση με την αντικομματική κατηγορία του Μάρκου, πως καμιά αυτοκριτική στο Κόμμα δεν γίνεται και πως τα στελέχη μας αναδείχνονται στην κομματική ιεραρχία με το λιβάνισμα. Τα στελέχη στο Κόμμα αναδείχτηκαν και αναδείχνονται με τη δουλειά τους και με τις ικανότητες τους, θεωρητικές, πολιτικές, οργανωτικές).

Έρχομαι στο σ. Ζαχαριάδη. Είναι σοβαρό να λέγεται πως ναι και καλά μόλις ήρθε στην Ελλάδα είδε τα βασικά λάθη μας της πρώτης κατοχής. Αν ήταν έτσι, δεν θα είχαμε τη λαθεμένη εκείνη ανάλυση για τη θέση μας απέναντι στην Αγγλία με τη θεωρία του σπόνδυλου και του ελληνικού άξονα με τους δυο πόλους. Ύστερα τι σημαίνει η επιμονή του σ. Ζαχαριάδη στο συλλογισμό: Αν ξέραμε την προδοσία του Τίτο στα 1946, δεν θα ξαναπαίρναμε τα όπλα, γιατί δεν μπορούσαμε να προχω­ρήσουμε χωρίς εξασφαλισμένα νώτα σε μια νέα ένοπλη αντιπαράθεση. Παίρνω και ένα άλλο παράδειγμα. Να επιμένεις ότι ήτανε σωστή η αλ­λαγή στο μακεδόνικο από την 5η Ολομέλεια, και εθνικισμός η αντίθετη άποψη, μόνο δυσκολία για αυτοκριτική δείχνει.

Ειπώθηκε εδώ, πως δεν συμφωνώ με τη γενική γραμμή του ΚΚΕ. Πού στηρίζεται ο ισχυρισμός αυτός; Στο ότι δεν είπα ότι είμαι σύμφωνος με τη γενική γραμμή του Κόμματος; Εγώ, σύντροφοι, αντί να περιοριστώ σε μια γενική έκφραση, μίλησα συγκεκριμένα για τα βασικά στοιχεία που συγκροτούν τη γενική αυτή γραμμή του Κόμματος. Είπα για τη γραμμή μας της πρώτης κατοχής. Για τη μεταβαρκιξιανή περίοδο της ανασύνταξης των λαϊκών δυνάμεων και την προετοιμασία της καινούρ­γιας ένοπλης πάλης ενάντια στην αγγλοκρατία, στην αμερικανοκρατία και το όργανο τους, το μοναρχοφασισμό. Μίλησα για τον τρίχρονο ένο­πλο αγώνα και ίσα-ίσα υπογράμμισα πως θάταν λάθος να λέμε πως δεν έπρεπε να πάρουμε τα όπλα. Είπα για την 6η Ολομέλεια. Και στο ση­μείο αυτό είπα να προσέξουμε να μη δημιουργηθεί σύγχυση με τη διατύ­πωση ότι υπάρχει επαναστατική κατάσταση τώρα στην Ελλάδα. Δεν είναι σωστό, σύντροφοι, να λέγεται πως δε συμφωνώ με τη γενική γραμ­μή του Κόμματος.

Όσο για το ρόλο του σ. Ζαχαριάδη, αν μίλησα για μερικές αδυναμίες του σ. Ζαχαριάδη, αν σας είπα πως πείστηκα, πως δε στεκότανε η προη­γούμενη αντίληψη μου, πως ο σ. Ζαχαριάδης δεν κάνει σοβαρά λάθη, αυτό δεν σημαίνει καθόλου πως αρνήθηκα τον εξαιρετικό ρόλο του σ. Ζαχαριάδη μέσα στο Κόμμα. Όλη η αναδημιουργία που έγινε στο Κόμ­μα από την έκκληση της ΚΔ και δώθε είναι συνδεμένη με το όνομα του σ. Ζαχαριάδη. Για το γράμμα του τον Οχτώβρη του 1940, έγραψα και μίλησα πολλές φορές. Αποτέλεσε σταθμό για τη μαζικοποίηση του Κόμ­ματος. Η εαμική δημιουργία, που παρ’ όλα μας τα λάθη δε σβήνει και δε θα σβήσει, στηρίζεται στην πολιτική του γράμματος αυτού. Τίποτα δεν παίρνω πίσω απτήν εχτίμηση αυτή του γράμματος. Στο γράμμα το μόνο που μπορεί να συζητηθεί είναι, αν χρειαζότανε η φράση «δίχως επιφύ­λαξη». Ο σ. Ζαχαριάδης ξεκαθάρισε πως η φράση αυτή μπήκε για να εξασφαλιστεί η δημοσίεψη του γράμματος. Και να υποτεθεί πως ήτανε λάθος, γεγονός είναι πως ο σ. Ζαχαριάδης γρήγορα εξήγησε σε άρθρο του την επιδίωξη του με τη φράση κείνη.

Δεν είναι σωστή και η άποψη, πως εγώ σιγόνταρα την κατηγορία του Μάρκου. Σύντροφοι, αν μου είχε δημιουργήσει αμφιβολίες η κατηγορία του Μάρκου, θα είχα το θάρρος να το πω. Στο κάτω-κάτω ακούσατε το σ. Ζαχαριάδη πώς βάζει το ζήτημα σε τέτοιες περιπτώσεις. Εδώ δε χω­ράει συναισθηματισμός. Όμως η αλήθεια είναι, πως ούτε καν χωρούσε για μένα συζήτηση για την κατηγορία του Μάρκου. Τότε θα μου πήτε πώς εξηγούνται όσα έγραψα για την Κέρκυρα, για την πρόταση του Νεφελούδη κτλ.;

Για μένα και ο άξονας και η απόφαση του ΠΓ για το Βορειοηπειρωτι­κό και η βιασύνη στο να προτείνουμε μοναχοί μας τη διάλυση των κομ­ματικών οργανώσειον στο χωριό, όταν βάναμε ζήτημα δημιουργίας Ε­νιαίου Αγροτικού Κόμματος, εξηγούνται με ένα κάποιο μειονέχτηκα με­ρικές φορές στο στυλ της δουλειάς του σ. Ζαχαριάδη. Κάπου-κάπου η τόλμη του ξεπερνάει τα όρια που επιτρέπονται. Για να ξεκαθαρίσω αυ­τό το μειονέχτημα του Ζαχαριάδη μίλησα για κείνα που εμένα με σοκάρανε κάπως.

Από τα προβλήματα που μπήκανε δω, μερικά ξεκαθαρίστηκαν από την εισήγηση του σ. Ζαχαριάδη. Αλλά στους λόγους των άλλων συ­ντρόφων. Όλοι οι σύντροφοι, νομίζω, καταδικάσανε τη γνώμη που διατύπωσα σε μερικά προβλήματα, όπως το ζήτημα της ταχτικής του ΔΣΕ, στο θέμα των αυταπατών για τον ειρηνικό εξελιχτικό δρόμο σε συνδυασμό με την παρασιώπηση από το προσχέδιο του προγράμματος του Κόμματος του ζητήματος της διχτατορίας του προλεταριάτου, στο θέμα του Ενιαίου Αγροτικού Κόμματος. Εγώ, σύντροφοι, δεν πείσθηκα.

Ένα τελευταίο θέμα: Από τη συζήτηση που έγινε εδώ κατάλαβα, πως είτανε λάθος η γνώμη μου για αποκατάσταση του Μάρκου στο Κόμμα. Είμαι σύμφωνος να πάω να δουλέψω στη βάση. Αυτό θα μου κάνει καλό.

30
Ιολ.
19

Ομιλία Μ. Παρτσαλίδη στην 7η Ολομέλεια της ΚΕ του ΚΚΕ (14-18/5/1950)

Ο Μ. Παρτσαλίδης είχε σε όλη τη συζήτηση του απολογισμού μετά τον Εμφύλιο σταθερά κριτική στάση απέναντι στις επιλογές του Ν. Ζαχαριάδη και της ηγετικής ομάδας του ΚΚΕ στη δεκαετία του 1940. Στην ομιλία του στην 7η ολομέλεια της ΚΕ του ΚΚΕ (14-18/5/1950) αναπτύσσει παραπέρα τις σκέψεις που είχε διατυπώσει στο Αναλυτικό σημείωμα προς την ηγεσία του ΚΚΕ (14.2.1950)

. Ο Ν. Ζαχαριάδης και η ηγεσία του ΚΚΕ από τη μία αντιμετώπισαν σωστά τις θέσεις του Παρτσαλίδη σαν μια διαφορετική άποψη που πρέπει να κατατεθεί. Από την άλλη την αντιμετώπισαν σαν εχθρική προς το κόμμα τοποθέτηση και έλαβαν μέτρα. Ο Παρτσαλίδης, λόγω της σχέσης του με παράγοντες της σοβιετικής ηγεσίας, παρά τη σφοδρή κριτική που θα δεχτεί -και στην 3η Συνδιάσκεψη του ΚΚΕ- δεν είχε την τύχη του Καραγιώργη που φυλακίστηκε και εξοντώθηκε, ούτε του Βαφειάδη που βρέθηκε καθαιρεμένος εκτός οργάνων. Αυτό θα γίνει στην επόμενη φάση με την καθαίρεσή του από τη 2η ολομέλεια της ΚΕ του ΚΚΕ το 1952.

Η ομιλία του Μ. Παρτσαλίδη στην 7η ολομέλεια δημοσιεύτηκε σαν υλικό μιας αντιπαραθετικής γραμμής (πλατφόρμα) στην ΚΕ στο θεωρητικό περιοδικό του ΚΚΕ Νέος Κόσμος (8/26, Αύγουστος 1950) με τα υλικά για την 3η Συνδιάσκεψης και αναδημοσιεύτηκε στο βιβλίο των Π. Ροδάκη-Μπ. Γραμμένου, «Η τρίτη Συνδιάσκεψη του ΚΚΕ 10-14/10/1950. Τα άγνωστα πρακτικά μιας σκηνοθετημένης δίκης εναντίον των πρώτων κομμουνιστών της αμφισβήτησης» (εκδ. Γλάρος).

Το κείμενο της ομιλίας του Μ. Παρτσαλίδη είναι το εξής:

Μπαίνω στο ζήτημα της δράσης του Κόμματος όπως τη βλέπω εγώ.

Μια προκαταρκτική παρατήρηση. Εδώ γίνεται προσπάθεια να εξετα­στεί με πνεύμα κριτικής και αυτοκριτικής η δράση του ΚΚΕ τα τελευ­ταία χρόνια. Δεν στεκόμαστε στη θετική πλευρά της δράσης αυτής. Θά-τανε φυσικά λάθος να την αρνηθούμε. Το ΚΚΕ και στην περίοδο της χιτλεροφασιστικής κατοχής και μετά ανάπτυξε σημαντική δραστηριότη­τα, που είχε σαν αποτέλεσμα το μεγάλωμα της επιρροής του. Πρέπει ως τόσο να σημειωθεί ό,τι η δραστηριότητα αυτή σε μεγάλο βαθμό στηρί­χθηκε σ’ ένα εξαιρετικά αυθόρμητο κίνημα.

Πρώτο θέμα, που είναι και ζήτημα της γενικής γραμμής του Κόμμα­τος. Στην Ελλάδα η αγγλοαμερικάνικη πίεση ήταν και είναι εξαιρετική. Η λαθεμένη γραμμή του ΚΚΕ στον καιρό του πολέμου, σχετικά με τις προοπτικές και τις δυνατότητες του εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα, φα­νερώνει επίδραση της πίεσης αυτής μέσα στις γραμμές μας. Διατυπώθη­κε η θεωρία πως δεν μπορεί να γίνει ούτε σκέψη για σύγκρουση με την Αγγλία που κυριαρχεί στη Μεσόγειο. Πως το ΕΑΜ, παρά το γεγονός ότι συγκέντρωνε κάτω από τη σημαία του την πλειοψηφία του Λαού, δεν μπορούσε να επικρατήσει ενάντια στη θέληση της Αγγλίας την ώρα της απελευθέρωσης. Σας θυμίζω ότι ο σ. Γιάννης μας έλεγε συχνά: «Τι να σου κάνει η καημένη η Ελλάδα, είναι μια φούχτα. Κιχ να κάμει επρόφτασε ο αγγλικός στόλος».

Πραχτικά η λαθεμένη αυτή θεωρία εκδηλώνεται στις συνεχείς υποχω­ρήσεις μπροστά στα πλουτοκρατικά κόμματα, μπροστά τους εγγλέζους της στρατιωτικής αποστολής και στους μισθωτούς των εγγλέζων και των γερμανών μαζί σαν το Ζέρβα, στις συμφωνίες του Λιβάνου και της Γκαζέρτας, στην απόσπαση της πάλης για την εθνική απολύτρωση από την πάλη για την κοινωνική απολύτρωση του ελληνικού λαού. Η άποψη ότι δεν υπάρχει προοπτική απολύτρωσης της Ελλάδας από το ζυγό της ντό­πιας πλουτοκρατίας και του αγγλικού ιμπεριαλισμού εξαιτίας της γεωγραφικής της θέσης στη Μεσόγειο όπου κυριαρχεί η Αγγλία, είναι ριζι­κά αντίθετη με τη λενινιστική-σταλινική θεωρία της προλεταριακής επα­νάστασης. Να, τι λέει ο σ. Πονομάριεφ: «Ο σ. Στάλιν έδειξε πως η νίκη της εργατικής τάξης σε παγκόσμια κλίμακα, η νίκη του σοσιαλισμού ενά­ντια στον καπιταλισμό θάρθει όχι σαν αποτέλεσμα της ταυτόχρονης α­νατίναξης του καπιταλιστικού συστήματος, αλλά σαν αποτέλεσμα του σπασίματος της αλυσίδας του ιμπεριαλιστικού μετώπου στους ξεχωρι­στούς του κρίκους, σαν αποτέλεσμα της νίκης του σοσιαλισμού πρωταρ­χικά σε μια χώρα και της παραπέρα απόσπασης από το καπιταλιστικό σύστημα ολοένα καινούργιων χωρών που θα συγκεντρώνονται γύρω α­πό το πρώτο κράτος του νικηφόρου σοσιαλισμού. Συνεχίστε την ανάγνωση ‘Ομιλία Μ. Παρτσαλίδη στην 7η Ολομέλεια της ΚΕ του ΚΚΕ (14-18/5/1950)’

03
Ιαν.
19

Ν. Ζαχαριάδης: Καινούρια Κατάσταση – Καινούρια καθήκοντα

Το άρθρο του γραμματέα του ΚΚΕ Ν. Ζαχαριάδη αμέσως μετά την ήττα του ΔΣΕ στον Εμφύλιο Πόλεμο, εκλαϊκεύει τη γραμμή της ηγεσίας του ΚΚΕ στην 6η Ολομέλεια της ΚΕ (9.10.1949) για τα αίτια της ήττας και επιχειρεί να χαράξει γραμμή για την επόμενη περίοδο. Η ήττα και η υποχώρηση του ΔΣΕ στις Λαϊκές Δημοκρατίες θεωρήθηκε αλλαγή τακτικής μπροστά σε νέα δεδομένα. Σαν νέα γραμμή προτείνεται η ανάπτυξη αγώνων με το μαζικό λαϊκό κίνημα, σε συνδυασμό όμως με τη δράση ανταρτομάδων, μέχρι οι συνθήκες να επιτρέψουν πάλι τον ένοπλο αγώνα.
Οι ευθύνες για την ήττα αποδίδονται στις επιλογές του Τίτο, αλλά και στην άρνηση του Άρη Βελουχιώτη να πειθαρχήσει στη συμφωνία της Βάρκιζας και να παραδώσει τα όπλα του ΕΛΑΣ το 1945. Παράλληλα υπάρχει η βασική εκτίμηση ότι υπήρξε μεγάλο πρόβλημα οργάνωσης του ανεφοδιασμού και των εφεδρειών του ΔΣΕ.
Στις δύσκολες συνθήκες που επικράτησαν μετά την ήττα του ΔΣΕ, ο Ν. Ζαχαριάδης και η ηγεσία του ΚΚΕ επιχειρούν να κρατήσουν το ΚΚΕ σε γραμμή σύγκρουσης με το καθεστώς των Αθηνών και τον ιμπεριαλισμό, προσπαθώντας να προλάβουν φαινόμενα ηττοπάθειας, συμβιβασμού και διάλυσης. Την ίδια στιγμή κλείνουν τη συζήτηση για την αποτίμηση της πάλης του ΔΣΕ, τα πραγματικά αίτια της ήττας και τις αντίστοιχες ευθύνες, για να προλάβουν την αμφισβήτηση της γραμμής και της ηγεσίας που έμοιαζε αναπόφευκτη. Παράλληλα προσπαθούν να διαχειριστούν τις σχέσεις με το ΚΚΣΕ. Εξάλλου σε εξέλιξη είναι μια μεταβατική κατάσταση στην ΕΣΣΔ που προσπαθεί να ανασυγκροτηθεί μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, να προσαρμοστεί στη νέα πραγματικότητα με τη δημιουργία των Λαϊκών Δημοκρατιών και τη νίκη της κινέζικης επανάστασης, αλλά και να προετοιμαστεί για τη μετασταλινική εποχή.
Παρά την άμεση πρωτοβουλία του Ζαχαριάδη και της ηγεσίας του ΚΚΕ, θα υπάρξουν αντιδράσεις και από ηγετικά στελέχη που θα ζητήσουν αυτοκριτική στάση. Η Πλατφόρμα Βαφειάδη ήταν απλά μια πρώτη πρωτοβουλία αυτού του είδους. Θα ακολουθήσουν οι παρεμβάσεις του Μ. Παρτσαλίδη, του Κ. Καραγιώργη. Στην ανάλογη γραμμή με το άρθρο η ηγεσία του ΚΚΕ θα οργανώσει περίπου ένα χρόνο αργότερα την 3η Συνδιάσκεψη, όπου θα καταδικαστούν οι αποκλίσεις και τα στελέχη που τις εκφράσανε. Οι διαφωνίες αυτές και οι πικρίες από την αντιμετώπιση που είχαν θα συνεχίσουν να είναι εκρηκτικό υλικό, όπως δείχνουν η ανοιχτή σύγκρουση και τα επεισόδια βίας ανάμεσα στα εξόριστα μέλη του ΚΚΕ στην Τασκένδη το 1955, αλλά και οι συνεχείς καθαιρέσεις στελεχών στις Ολομέλειες της ΚΕ του ΚΚΕ που ακολούθησαν, με αποκορύφωμα την 6η το 1956 και την 7η Ολομέλεια το 1957. Εκεί αυτή η κρίση κορυφώνεται μέσα στο πλαίσιο και των αλλαγών στην ΕΣΣΔ μετά το θάνατο του Στάλιν (1953) και το 20ο συνέδριο του ΚΚΣΕ (1956). Στα πλαίσια της αποσταλινοποίησης, όπως ονομάστηκε, με πρωτοβουλία του ΚΚΣΕ, το ΚΚΕ καθαιρεί τον Ζαχαριάδη στην 6η ολομέλεια και τον διαγράφει στην 7η.
Το άρθρο δημοσιεύτηκε στη μπροσούρα «Καινούργια κατάσταση – καινούργια καθήκοντα. Οι διαπιστώσεις, η γραμμή και οι αποφάσεις της 6ης Ολομέλειας της ΚΕ του ΚΚΕ (9-10-1949)», έκδοση της ΚΕ του ΚΚΕ και αναδημοσιευεται από το μπλογκ «Νίκος Ζαχαριάδης – αρχείο«.
Διαβάστε το άρθρο:
ΚΑΙΝΟΥΡΓΙΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ – ΚΑΙΝΟΥΡΓΙΑ ΚΑΘΗΚΟΝΤΑ

Οι διαπιστώσεις, η γραμμή και οι αποφάσεις της 6ης ολομέλειας της Κεντρικής Επιτροπής του ΚΚΕ (9 Οκτώβρη 1949)

Η εσωτερική κατάσταση στην Ελλάδα μπήκε σε καινούργια φάση ύστερα από τις μάχες στο Βίτσι – Γράμμο τον Αύγουστο τούτου του χρόνου. Χαρακτηριστικό γνώρισμα, στην καινούργια αυτή φάση, είναι , από τη μια μεριά το γεγονός ότι οι κύριες δυνάμεις του ΔΣΕ, με απόφαση του ΓΑ του, σταμάτησαν τον πόλεμο, διατηρώντας ακέραιη τη μαχητικότητά τους, ενώ σε όλη τη χώρα τα αντάρτικα τμήματά μας συνεχίζουν τη δράση τους ενάντια στο καθεστώς της εξόντωσης του λαού, που εφαρμόζουν οι ξένοι και ντόπιοι εχθροί του. Και, από την άλλη, το γεγονός ότι η στρατιωτική επιτυχία του μοναρχοφασισμού στο Βίτσι – Γράμμο, όχι μόνο δε λιγοστεύει τις δυσκολίες και τις αντιθέσεις του, μα τις οξύνει ακόμα πιο πολύ. Οι δυσκολίες, οι αντιθέσεις, η ολόπλευρη κρίση, που μέσα της παραδέρνει η ελληνική αστοτσιφλικάδικη μακρόχρονη πολιτική αποικιοποίησης της χώρας και εξανδραποδισμού του λαού, όχι μόνο δε λύνεται με τη νίκη της αντίδρασης στο Βίτσι – Γράμμο (όπως δε λύθηκε και με τη δικτατορία του Μεταξά ή ύστερα από το Δεκέμβρη του 1944) μα προβάλλει πιο έντονα ακριβώς σας αποτέλεσμα της νίκης αυτής, εμπλουτισμένο και με τα προβλήματα που συσσώρευσε στη χώρα ο εμφύλιος πόλεμος, που άρχισε πριν 3,5 χρόνια.

Η κατάσταση για το μοναρχοφασισμό και ύστερα από το Βίτσι – Γράμμο, παραμένει κρίσιμη και για τον πρόσθετο, μα σημαντικό και καθοριστικό λόγο, ότι ο πόλεμος, που έδινε στην πλουτοκρατική αντίδραση, όχι μόνο το πρόσχημα να «αγνοεί» τα φλέγοντα εσωτερικά ζητήματα, που σήμερα περισσότερο παρά πριν ζητούν επιταχτικά τη λύση τους, μα και τη δυνατότητα να τα φορτώνει σε αυτόν όλα τα κακά, κρύβοντας όλα τα βρώμικά της μέσα στους καπνούς του, ουσιαστικά σταμάτησε ύστερα από την ειρηνική προσφορά της ΠΔΚ και ύστερα από το γεγονός ότι οι κύριες δυνάμεις του ΔΣΕ βάλαν το όπλο παραπόδα. Τώρα ο μοναρχοφασισμός είναι υποχρεωμένος να ατενίσει κατά πρόσωπο τα προβλήματα αυτά και να αποκαλύψει όλη την ανικανότητά του να κάνει κάτι για το λαό και τον τόπο, να δείξει πιο έντονα ακόμα όλη την αντιδραστικότητά του, την προδοσία και την ξενοδουλεία του σε όλη τους τη γύμνια.

Να γιατί η ειρήνη είναι για το μοναρχοφασισμό πιο δύσκολη από τον πόλεμο. Να γιατί οι δυσκολίες και οι αντιθέσεις του αντί να μικραίνουν θα φουντώνουν. Να γιατί και ύστερα από τη μάχη στο Βίτσι – Γράμμο, το εσωτερικό μας πρόβλημα παραμένει άλυτο. Παραμένει άλυτο γιατί δεν υπάρχει για το πρόβλημα αυτό μοναρχοφασιστική λύση. Ο μοναρχοφασισμός μπορεί να σφάζει, να ρημάζει, να γκρεμνά και να καίει. Δε μπορεί ποτέ να δημιουργήσει. Και η λύση για το νεοελληνικό εσωτερικό πρόβλημα παραμένει πάντα μία : η λαϊκοδημοκρατική αναδημιουργία. Να γιατί ο αγώνας συνεχίζεται, παρά το ότι σήμερα αλλάζει μορφή και το κέντρο του βάρους μετατοπίζεται από την πολεμική – στρατιωτική δράση στους μαζικούς οικονομικούς και πολιτικούς αγώνες. Ο σκοπός παραμένει πάντα ο ίδιος: λεύτερη, ανεξάρτητη, δημοκρατική Ελλάδα. Ακριβώς γιατί νικήθηκε ο ΔΣΕ, ακριβώς γιατί νίκησε η μοναρχοφασιστική αντίδραση, η Ελλάδα ξαναμπαίνει σήμερα σε καινούργιο κύκλο από εσωτερικές ανωμαλίες, λαϊκούς αγώνες και ξεσηκώματα, εσω-αστικές φαγωμάρες, στρατιωτικοφασιστικά κινήματα και πραξικοπήματα Η αστοτσιφλικάδικη κακοδαιμονία, πλουτισμένη με την ξενική ιμπεριαλιστική επέμβαση και εξάρτηση, που καθορίζει 130 σχεδόν τώρα χρόνια την πορεία κατάπτωσης και εξαθλίωσης για τη χώρα και το λαό, εκκρίνει αναγκαστικά την ανωμαλία, το χάος, την αδιάκοπη λαϊκή τάση για καλύτερη ζωή και λευτεριά. Η πορεία αυτή δε μπορεί να τερματιστεί παρά μόνο με την επιβολή αυτής της ιστορικές επιδίωξης του λαού. Μπαίνουμε τώρα σε καινούργια περίοδο νέων αγώνων για τη λαϊκή επικράτηση.

***

Γιατί αναγκαζόμαστε σήμερα να αλλάξουμε την πολιτική μας γραμμή; Γιατί νικηθήκαμε στρατιωτικά στο Γράμμο και στο Βίτσι;

Συνεχίστε την ανάγνωση ‘Ν. Ζαχαριάδης: Καινούρια Κατάσταση – Καινούρια καθήκοντα’

29
Ιολ.
18

Προβλήματα του εμφυλίου πολέμου (εκδ. ΚΟΜΕΠ, 1947)

Τα πολιτικά, στρατιωτικά κ.ά. προβλήματα του Εμφυλίου Πολέμου, όπως τα αντιμετώπισε το ΚΚΕ στους πρώτους μήνες της σύγκρουσης εξετάζονται σε αυτή την έκδοση το Μάη του 1947.

Πρόκειται για άρθρο που υπογράφει στέλεχος του ΚΚΕ σαν «W.» και αναδημοσιεύεται από το θεωρητικό περιοδικό, την Κομμουνιστική Επιθεώρηση.  Στο κείμενο επιχειρείται μέσα από ανάλυση στοιχείων να τεκμηριωθεί ο ρεαλιστικός χαρακτήρας των στόχων του αγώνα που ανέλαβε ο ΔΣΕ.

27
Ιολ.
18

Ιδεολογική πάλη ανάμεσα στο ΚΚΕ και στις παραφυάδες του ελληνικού τροτσκισμού 1946-47

Στην πρώτη φάση της Απελευθέρωσης, με το ΕΑΜ και το ΚΚΕ να είναι μαζικές δυνάμεις με ακτινοβολία, υπήρχε κλίμα αισιοδοξίας και μαχητικότητας για ένα μέλλον στα χέρια του λαού. Σε μια όχι συνηθισμένη πρωτοβουλία από το ΚΚΕ και οργανώσεις του τροτσκιστικού χώρου, έχουμε την περίπτωση ενός ισότιμου και πλούσιου διαλόγου. Με οργανωμένες διαλέξεις και δημοκρατική συζήτηση αγωνιστές που είχαν προσκληθεί από τα κόμματα του εργατικού κινήματος παρακολούθησαν μια πολύ ενδιαφέρουσα και για σήμερα συζήτηση για τα μεγάλα στρατηγικά ερωτήματα που απασχολούσαν το εργατικό και κομμουνιστικό κίνημα στην περιόδο μετά την ήττα του φασισμού και το τέλος της Κατοχής: α) εσωτερική κατάσταση και τα καθήκοντα της εργατικής τάξης, β) Λαϊκή ή Σοσιαλιστική δημοκρατία, γ) ο χαρακτήρας του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και τα καθήκοντα των κομμουνιστών, δ) ελληνικός τροτσκισμός, ΚΚΕ και εργατική τάξη, ε) Αρχειομαρξισμός, ΚΚΕ και εργατική τάξη.

Συμμετείχαν το ΚΚΕ και από τον τροτσκιστικό χώρο το ΚΔΚΕ (Κομμουνιστικό Διεθνιστικό Κόμμα Ελλάδας), το ΚΑΚΕ (Κομμουνιστικό Αρχειομαρξιστικό Κόμμα Ελλάδας) και η ΔΕΠ (Διεθνής Επαναστατική Πρωτοπορία).

Η Κομμουνιστική Επιθεώρηση του ΚΚΕ προχώρησε σε έκδοση των πρακτικών των συζητήσεων αυτών με τον τίτλο «Ιδεολογική πάλη ανάμεσα στο ΚΚΕ και στις παραφυάδες του ελληνικού τροτσκισμού 1946-47». Αν και ο τίτλος είναι υποτιμητικός για τους συνομιλητές του ΚΚΕ και ίσως δείχνει την αλλαγή προς μια νέα εποχή αποξένωσης, το βιβλίο περιέχει τις απόψεις που κατατέθηκαν και είναι σημαντικό ντοκουμέντο. Στον πρόλογο του Λευτέρη Αποστόλου υπογραμμίζεται ότι λείπει το κείμενο της ΔΕΠ με ευθύνη δική τους, ενώ σημειώνεται πως οι αντίστοιχες εκδόσεις των ΚΔΚΕ («Διαλέξεις-συζητήσεις του ΚΚΕ και του ΚΔΚΕ», κυκλοφορεί από την Πρωτοποριακή Βιβλιοθήκη σε έκδοση του 1987) και ΚΑΚΕ δεν έχουν τα πρακτικά όλων των συζητήσεων, αλλά μόνο αυτών που οι συγκεκριμένες οργανώσεις εκπροσωπούσαν τον τροτσκστικό χώρο. Οπότε η έκδοση της ΚΟΜΕΠ είναι η πιο πλήρης.

Η συγκεκριμένη έκδοση είναι ανατύπωση από τις Εκδόσεις του Λαού στην περίοδο της Μεταπολίτευσης.

27
Ιολ.
17

ΕΑΜ: Οι ξένοι για το Δεκέμβρη

Έκδοση του Συνασπισμού Πολιτικών Κομμάτων του ΕΑΜ για το Δεκέμβρη του 1944 ένα χρόνο μετά τα γεγονότα με δηλώσεις και άρθρα από μέσα ενημέρωσης της Βρετανίας, της Γαλλίας και των ΗΠΑ, όπου φαίνεται ο ιμπεριαλιστικός χαρακτήρας της βρετανικής επέμβασης.

30
Ιαν.
17

Το εθνικό μας πρόβλημα και το Κομμουνιστικό Κόμμα της Ελλάδας (εκδ. Κομμουνιστικής Επιθεώρησης)

Η μπροσούρα «Το εθνικό μας πρόβλημα και το Κομμουνιστικό Κόμμα της Ελλάδας» εκδόθηκε το 1943, στη διάρκεια της τριπλής φασιστικής Κατοχής, σαν ειδική έκδοση (με τον αριθμό 4) της Κομμουνιστικής Επιθεώρησης (ΚΟΜΕΠ), του θεωρητικού περιοδικού του ΚΚΕ. Με την μπροσούρα επιχειρείται να δοθούν απαντήσεις στα σύνθετα θεωρητικά προβλήματα που ανέδειξε η μεγαλειώδης αγώνας του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ και της Εθνικής Αντίστασης και η ραγδαία μαζικοποίηση των οργανώσεων του εργατικού και λαϊκού κινήματος. Η συγκεκριμένη έκδοση είναι ανατύπωση του Λεύτερου Μωρηά, της εφημερίδας του ΚΚΕ για την Πελοπόννησο στην περίοδο εκείνη.
03
Ιαν.
17

Τα πρακτικά της συνάντησης ΚΚΕ-Τίτο πριν τον Δεκέμβρη του ’44

Τα πρακτικά της συνάντησης ΚΚΕ-Τίτο στις 15.11.1944, λίγο πριν τα Δεκεμβριανά έφερε στο φως η εφημερίδα ΠΡΙΝ σε άρθρο του ιστορικού Γιώργου Μιχαηλίδη. Διαβάστε το άρθρο και τα πρακτικά στο πρωτότυπο και σε μετάφραση.

Η συνάντηση ΚΚΕ-Τίτο πριν τον Δεκέμβρη του ’44Του Γιώργου Μιχαηλίδη 

Ένα σημαντικό -πλην παραγνωρισμένο- ντοκουμέντο που βρίσκεται στο προσωπικό αρχείο του Γιόζιπ Μπροζ Τίτο μας προσφέρει μία πολύτιμη πηγή κατανόησης των πολιτικών ερωτημάτων στα οποία καλούνταν να απαντήσει η πλευρά του ΚΚΕ λίγο πριν το ξέσπασμα των συγκρούσεων του Δεκέμβρη του ‘44. Πρόκειται για το εξασέλιδο πρακτικό της συνάντησης της τριμελούς αντιπροσωπείας του ΚΚΕ με τον Τίτο, το οποίο βεβαίως έχει συνταχθεί απ’ τη γιουγκοσλαβική πλευρά.

Η συνάντηση έλαβε χώρα στις 15 Νοέμβρη 1944, ένα μήνα δηλαδή μετά την απελευθέρωση της Αθήνας και ενώ το ΚΚΕ, μέσω του ΕΑΜ, συμμετείχε στην κυβέρνηση εθνικής ενότητας, τα κρισιακά σημάδια της οποίας ήταν πλέον έκδηλα. Διαβάζοντας τα πρακτικά της συνάντησης μπορούμε να διακρίνουμε την ανάπτυξη δύο διαφορετικών λογικών αντιμετώπισης της τότε κατάστασης. Από τη μία, η “λογική Τίτο” βλέπει την κατάσταση εντελώς ρευστή και τη χρονική συγκυρία κατάλληλη ώστε να κατοχυρώσει το κομμουνιστικό κίνημα τις καλύτερες δυνατές θέσεις για την επαύριο του πολέμου. Η προσέγγιση αυτή δίνει τον τόνο στο ρίσκο και την αποφασιστικότητα υποτιμώντας (ή τουλάχιστον μη υπερτιμώντας) τις βρετανικές δυνατότητες στρατιωτικής επέμβασης. Έτσι, αυτό που διαπνέει τις τοποθετήσεις του στη συνάντηση είναι η τόλμη απέναντι σε συμμάχους κι αντιπάλους κι η έμφαση στον στρατιωτικό συσχετισμό ως τον πιο καθοριστικό παράγοντα για τη διαμόρφωση του πολιτικού συσχετισμού.

Από τις τοποθετήσεις της ελληνικής αντιπροσωπείας είναι έκδηλη η έλλειψη αυτοπεποίθησης πως μπορεί δίχως έξωθεν βοήθεια να τα καταφέρει απέναντι στη βρετανική αυτοκρατορία. Παρ’ όλα αυτά είναι εξαιρετικής σημασίας το γεγονός ότι ήδη απ’ τις 15 Νοέμβρη γίνεται φανερό ότι η πλευρά του ΚΚΕ αξιολογεί την κλιμάκωση των πιέσεων απ’ τη βρετανική κι ελληνική-αστική πλευρά ως ιδιαίτερα ανησυχητική έχοντας καταλήξει πως μια ένοπλη σύγκρουση πάνω στο ζήτημα της σύστασης του νέου εθνικού στρατού είναι το πιο πιθανό σενάριο. Παρ’ όλα αυτά, στη συνάντηση δεν κατατίθεται κάποιο “σχέδιο ανταρσίας” ή μια λογική παρατεταμμένου αγώνα. Αυτό που μπορεί ενδεχομένως να συναχθεί απ’ τις τοποθετήσεις της αντιπροσωπείας του ΚΚΕ είναι μία λογική “ένοπλης διαπραγμάτευσης”. Το δεύτερο μεγάλο ζήτημα που θα συζητηθεί είναι αυτό της τύχης της Μακεδονίας. Και εδώ κατατίθενται δύο διαφορετικές λογικές. Ο Τίτο αν και διαβεβαιώνει πολλάκις πως δεν υπάρχουν γιουγκοσλαβικές βλέψεις στην ελληνική Μακεδονία αναπτύσσει εν τέλει μία συλλογιστική σύμφωνα με την οποία, η τύχη της ελληνικής Μακεδονίας θα πρέπει να συσχετιστεί με την έκβαση του αγώνα στην Ελλάδα και το γενικό συμφέρον του μεταπολεμικού συσχετισμού δυνάμεων ανάμεσα στο κομμουνιστικό και το αστικό μπλοκ, σκεπτικό το οποίο η πλευρά του ΚΚΕ δε φαίνεται να συμμερίζεται.

tito

«Καλύτερα να έχετε ένα σίγουρο τάγμα, παρά έξι υπουργούς στην κυβέρνηση»

Στη συνάντηση από την πλευρά του ΚΚΕ συμμετέχουν οι Ανδρέας Τζήμας (Σαμαρινιώτης), μέλος της Κεντρικής Επιτροπής του ΚΚΕ και της ΠΕΕΑ (Εθνοσύμβουλος του νομού Φλωρίνης) κι απεσταλμένος εκ μέρους του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ στο στρατηγείο του Τίτο, στο νησί Βις από τον Ιούνιο του ‘44. Επίσης, ο Στέργιος Αναστασιάδης, μέλος του Πολιτικού Γραφείου του ΚΚΕ και καθοδηγητής της αθηναϊκής ΟΠΛΑ απ’ τις αρχές του ‘44 καθώς και ο Λευτέρης Ματσούκας (Μπαρμπαλέξης), γραμματέας της νομαρχιακής επιτροπής Σερρών του ΚΚΕ.

Η συνάντηση των δύο πλευρών ξεκινάει με την παρουσίαση της στρατιωτικής κατάστασης στην Ελλάδα όπου παρουσιάζεται μία εικόνα στρατιωτικής υπεροχής του ΚΚΕ, τόσο κατά της αντίδρασης, όσο και στο εσωτερικό του νεοσχηματισμένου εθνικού στρατού, στον οποίο το ΚΚΕ εμφανίζεται να ελέγχει το 50% του δυναμικού του και το 75% των αξιωματικών. Ως βάση του ΕΑΜικού αγώνα παρουσιάζονται, η πάλη εναντίον του κατακτητή, η διατήρηση της ελευθερίας και της εδαφικής ακεραιότητας της Ελλάδας και ακολούθως η επίλυση των εσωτερικών ζητημάτων, “ιδιαίτερα όσον αφορά στη μοναρχία”. Στη συνέχεια η ελληνική αντιπροσωπεία παρουσιάζει το σκεπτικό γύρω από την κυβέρνηση εθνικής ενότητας με τον Γεώργιο Παπανδρέου: “Εμείς ήρθαμε σε συμφωνία με τον Παπανδρέου, πρώτον επειδή μπορούσαμε καθώς όλη η δύναμη είναι στα δικά μας χέρια. Δεύτερον, οι Άγγλοι ξεκίνησαν πάρα πολύ να ασκούν πίεση στην Ελλάδα … Μας απείλησαν ακόμη ότι αν δεν δημιουργήσουμε κυβέρνηση ενότητας θα μας επιτεθούν με στρατό. Εμείς συνεχίζουμε αυτή τη συνεργασία με τον αντιδραστικό Παπανδρέου καθότι είμαστε μόνοι, επειδή οι Άγγλοι στ’ αλήθεια θα μας επιτίθονταν.” ενώ παρακάτω προσθέτουν: “Οι Άγγλοι ήθελαν την Ελλάδα χωρίς τάξη και με αμοιβαίες συγκρούσεις για να μπορούν ευκολότερα να επέμβουν. Και έκαναν τα πάντα ώστε να σιγουρέψουν ότι η επέμβαση θα λάβει χώρα. / Γι’ αυτό πιστεύουμε ότι η συνεργασία μας με τον Παπανδρέου είναι σωστή”
Όταν η αντιπροσωπεία του ΚΚΕ υπογραμμίζει ότι οι Άγγλοι δεν επιτρέπουν τη σύλληψη των περισσοτέρων προδοτών, οι οποίοι ζουν οπλισμένοι γύρω απ’ την Αττική, ο Τίτο παρεμβαίνει:

– Γιατί ακούτε τους Άγγλους;

– Για να αποφευχθεί η επέμβασή τους εναντίον μας.

– Αυτή είναι η πιο συνηθισμένη τους απάτη και απειλή. Αυτοί δεν θα έρθουν αυτό είναι σίγουρο επειδή και να θέλουν δεν μπορούν. Κι εμάς μας απείλησαν παρομοίως, αλλά βλέπετε ότι δεν μπόρεσαν μες σ’ αυτή την κατάσταση να κάνουν κάτι με τη βία. Και τους συμμορίτες πρέπει να τους τιμωρήσετε κι ας απειλούν 100 αγγλικές αυτοκρατορίες με επέμβαση. Ποια είναι η δύναμή σας, αν δεν μπορείτε ούτε αυτό;

Τότε η αντιπροσωπεία του ΚΚΕ υποστηρίζει πως στερείται μέσων και δυνατοτήτων για να βγάλει προς τα έξω την πραγματικότητα που επικρατεί στην Ελλάδα, επισήμανση στην οποία ο Τίτο απαντάει με ένα νέο ερώτημα: “Και πώς θα φέρονται οι Άγγλοι όταν γίνουν ανεξέλεγκτοι μετά τον πόλεμο; Θέλετε να καταστείτε πλήρως αγγλική αποικία;”. Σε αυτό το σημείο, η συζήτηση γίνεται εξαιρετικά ενδιαφέρουσα καθώς αναδεικνύονται τα κεντρικά επίδικα για την πλευρά του ΚΚΕ τα οποία καθορίζουν την τακτική του στην περίοδο. Μπροστά στην αυξανόμενη επιθετικότητα του αστικού κόσμου και των Βρετανών, με τη συνεργασία της ακροδεξιάς/φασιστικής πτέρυγας, η ηγεσία του ΚΚΕ αντιλαμβάνεται ότι η κατάσταση οδηγείται στη σύγκρουση. Δύο είναι τα κυρίαρχα ζητήματα που την απασχολούν σε περίπτωση ένοπλης ρήξης με τους Βρετανούς: οι προθέσεις της Σοβιετικής Ένωσης και η επίλυση του επισιτιστικού ζητήματος για τα μεγάλα αστικά κέντρα.
–  Γι’ αυτό ήρθαμε σ’ εσάς. Αυτοί ενισχύουν όλο και περισσότερο τις προβοκάτσιές τους. Εμείς θα θέλαμε να γνωρίζουμε αν η πατρίδα μας έχει προδοθεί από την άλλη πλευρά.
– Πώς μπορείτε καν να το σκέφτεστε αυτό; Από σας εξαρτώνται τα πάντα. Εσείς νομίζετε ότι σ’ εμάς δεν έχουν επιχειρήσει προβοκάτσιες; Αλλά εμείς έχουμε θέσει τις προϋποθέσεις και αν δεν τηρούνταν εμείς θα απορρίπταμε τα πάντα από την πλευρά τους.
– Ναι αλλά μετά την απελευθέρωση σ’ εμάς οι Άγγλοι ενίσχυσαν ακόμα παραπάνω την πίεσή τους, ιδιαίτερα από οικονομική άποψη.

– Κι εμάς ήθελαν να μας εκβιάσουν με την πείνα. Όμως εμείς θα πεινάσουμε ακόμα τρία χρόνια και δεν θα δεχτούμε σ’ αυτό το θέμα οποιαδήποτε ανάμειξη στα δικά μας ζητήματα. Έχετε ακούσει για την απόρριψη εκ μέρους μας της βοήθειας της UNRRA. Αυτοί ήθελαν να μας κατακτήσουν με τους υπαλλήλους τους. Όμως εγώ πιστεύω ότι σ’ εσάς (η κατάσταση) είναι πιο βαριά, αλλά πρέπει παρ’ όλα αυτά να κρατήσετε γερά τα επιτεύγματά σας στα χέρια σας.

– Η δυσκολία βρίσκεται στο ότι είμαστε μακριά από την ΕΣΣΔ και δεν μπορούμε να υπολογίζουμε στη βοήθειά της.

– Αυτό μένει να το δούμε. Αλλά ένα είναι το κύριο. Πρέπει να έχετε στρατό. Πρέπει να εφαρμόσετε μέχρι το τέλος την πολιτική για την οποία αγωνίστηκε ο ελληνικός λαός και τρίτον, στην κυβέρνηση δεν πρέπει να επιτρέψετε να έχουν εκείνοι μεγαλύτερη επιρροή.
– Εμείς στο τέλος ακούσαμε και εσάς όσον αφορά στην κυβέρνηση, ακούσαμε και τη σοβιετική αποστολή στο Κάιρο η οποία συμβούλευσε να μπούμε στην κυβέρνηση μ’ αυτούς. Κατά τ’ άλλα ο στρατός είναι στα χέρια μας. Περαιτέρω, εμείς διοικούμε στην πραγματικότητα όλη την Ελλάδα εκτός απ’ τις περιοχές που είναι ο Ζέρβας και στη Βόρεια Μακεδονία.

Κατόπιν, η ελληνική πλευρά υπογραμμίζει στον Τίτο ότι οι δύο βασικές προτεραιότητες του ΚΚΕ στην περίοδο είναι να διαλυθούν οι δυνάμεις που συνεργάστηκαν με τους Γερμανούς (και πλέον με τους Άγγλους) και να συλληφθούν και να δικαστούν όλοι οι προδότες. Υπογραμμίζουν επίσης ότι “κόκκινη γραμμή” στις συνεννοήσεις τους με τον Παπανδρέου είναι η συμπερίληψη όλων των ΕΑΜικών αξιωματικών στο νέο εθνικό στρατό. Όπως χαρακτηριστικά λένε: “Αν αυτό δεν εκπληρωθεί, δεν θα παραδώσουμε τα όπλα […] εμείς δεν θα διαλύσουμε τις μονάδες μας. Εμείς θεωρούμε ότι αυτό θα μας φέρει σε διαφωνία με τους Άγγλους, όμως θα παρεκκλίνουμε τόσο ώστε και σε περίπτωση που δεν πάρουμε τις θέσεις που θέλουμε, να μην τις απωλέσουμε κιόλας. Αντιθέτως θα παλέψουμε μαζί τους”. Ο Τίτο τους επισημαίνει: “…ο Παπανδρέου θα προσπαθήσει, αν εσείς δεν προλάβετε, με τη βοήθεια των Άγγλων, οι οποίοι θα τον οργανώσουν, να δημιουργήσει τον δικό του στρατό” ενώ η ελληνική αντιπροσωπεία απαντά: “Όχι, εμείς θα εργαστούμε ώστε αυτό να είναι λαϊκή πολιτοφυλακή”. Στη συνέχεια ο Τίτο ενημερώνεται ότι η υποτιθέμενη αγγλική επισιτιστική βοήθεια είναι απλά ένα όπλο εκβιασμού: “Αυτά τα πλοία δεν έρχονται στα λιμάνια μας, αλλά κάθονται με το ψωμί στην ανοιχτή θάλασσα. Αυτοί λένε το εξής: όσο δε συμφωνείτε να έρθει ο βασιλιάς στην Ελλάδα, δεν θα έχετε ψωμί. Κι αυτό είναι το μεγαλύτερο ζήτημα απ’ όλα. Μόνο η Αθήνα κι ο Πειραιάς έχουν περίπου 1.200.000 κατοίκους. Πώς θα τους ταϊσουμε;”
Η αντιπροσωπεία του ΚΚΕ αναφέρεται στα επιτεύγματα του ΕΛΑΣ και τη δημοτικότητα που απολαμβάνει όμως για άλλη μια φορά περιγράφεται το βασικό εμπόδιο κατά την άποψη του ΚΚΕ, το οποίο είναι η απουσία πολιτικής, υλικής και διπλωματικής βοήθειας απ’ το εξωτερικό.

Τότε ο Τίτο υπόσχεται ότι σύντομα θα εκκαθαριστεί το γιουγκοσλαβικό τμήμα της Μακεδονίας από τους Γερμανούς και το ΕΑΜικό κίνημα θα μπορεί να υπολογίζει σε βοήθεια: “Εμείς θα σας βοηθήσουμε από κάθε άποψη επειδή αυτό θα είναι και για μας καλύτερο. Πρέπει να απομακρύνουμε το συντομότερο ο,τιδήποτε μπορεί να οδηγήσει σε συγκρούσεις στα Βαλκάνια. Εμάς είναι προς το συμφέρον μας το Κόμμα σας να κρατάει τα πάντα. Θα σας το ξαναπώ: Κρατήστε καλά τον στρατό στα χέρια σας. Όταν άκουσα για τη διάλυση των μονάδων σας θύμωσα. Ένα θα σας πω: καλύτερα να έχετε ένα σίγουρο τάγμα, παρά έξι υπουργούς στην κυβέρνηση. Οι στρατιώτες εύκολα θα διώξουν κάποιον που σας ενοχλεί απ’ την κυβέρνηση. Ενώ άμα δεν έχετε στρατό δεν θα κάνετε τίποτα.”

22

Η Μακεδονία η στάση του Τίτο και η προοπτική της Βαλκανικής Ομοσπονδίας

Το δεύτερο ζήτημα που θα συζητηθεί στη συνάντηση είναι το μακεδονικό. Έχουν προηγηθεί λίγες ημέρες πριν, οι δηλώσεις του υπεύθυνου του γιουγκοσλαβικού ΚΚ για τη Μακεδονία, Σβέτοζαρ Βουκμάνοβιτς “Τέμπο”, περί ανάγκης προσάρτησης της ελληνικής και βουλγαρικής Μακεδονίας και η οργισμένη αντίδραση των Βουλγάρων όπως καταδεικνύεται γλαφυρά απ’ το τηλεγράφημα του Κόστοφ προς τον Δημητρόφ όπου ο πρώτος αναφέρει για τους Μακεδόνες της Γιουγκοσλαβίας: “Τους φαίνεται ότι το μακεδονικό ζήτημα είναι το κέντρο του κόσμου. Εκτός απ’ την Μακεδονία και την ένωσή της γι’ αυτούς δεν υπάρχει ούτε Βουλγαρία, ούτε Ελλάδα, ούτε Αγγλία, ούτε ΕΣΣΔ.” Τα μέλη της αντιπροσωπείας του ΚΚΕ ενημερώνουν τον Τίτο για την προπαγάνδα της αντίδρασης περί τιτοϊκών βλέψεων στο ελληνικό τμήμα της Μακεδονίας ρωτώντας τον Γιουγκοσλάβο ηγέτη ευθέως: “Ζητάτε την ανεξαρτησία όλης της Μακεδονίας;”.

Τίτο: “Πουθενά δεν έχω θέσει ζήτημα να αλλάξουν τα σύνορα της Ελλάδας προς όφελος της Γιουγκοσλαβίας. Αλλά δε συμφωνώ μαζί σας στο ότι δεν έχετε δώσει στους Μακεδόνες τα εθνικά τους δικαιώματα, να μιλούν στη γλώσσα τους, να έχουν πλήρη αυτονομία να να αισθάνονται ελεύθεροι. Από δικές σας παρανοήσεις στο μακεδονικό ζήτημα φτάσαμε σε όλα αυτά, και δεν αποκλείεται κι οι Άγγλοι να ‘χουν βάλει το χεράκι τους σ’ αυτό το ζήτημα. Αυτοί θέλουν να ενισχύσουν αυτό το γεγονός για να διαλύσουν τις σωστές σχέσεις μας και να σας απομονώσουν απ’ τον λαό σας. Εσείς έπρεπε να κρατήσετε γερά μία σωστή γραμμή σε αυτό το ζήτημα και να πάτε ως το τέλος.”

Η ελληνική αντιπροσωπεία αφού αναφέρεται στον βλαπτικό αντίκτυπο των δηλώσεων Τέμπο υπογραμμίζει πως η ελληνική Μακεδονία κατοικείται κατά 90% από Έλληνες. Τότε, ο Τίτο για δεύτερη φορά ξεκαθαρίζει ότι κανένας δεν έχει βάλει ζήτημα για την ελληνική Μακεδονία σχολιάζοντας ότι το μόνο που συζητείται είναι ένα ελεύθερο πέρασμα στο λιμάνι της Θεσσαλονίκης κατά τα πρότυπα της συμφωνίας Ελλάδας-Γιουγκοσλαβίας στο μεσοπόλεμο.

Πριν αποχωρήσει, η αντιπροσωπεία του ΚΚΕ καταθέτει για άλλη μια φορά τον προβληματισμό της για τους γιουγκοσλαβικούς χειρισμούς στο μακεδονικό και τις επιθέσεις προς την ελληνική κυβέρνηση στην οποία συμμετέχει και το ΚΚΕ. Η επιμονή στο μακεδονικό προκαλεί μια νέα, τρίτη τοποθέτηση του Τίτο επί του ζητήματος, αυτή τη φορά σε πιο αυστηρό τόνο αφού μέμφεται το ΚΚΕ ότι γίνεται “ουρά της μπουρζουαζίας”: “…Ως επικεφαλής της χώρας μας θα σας πω ότι ποτέ δεν έχω θέσει ζητήματα τα οποία να σας πονούν τόσο. Στην πρώτη δημόσια διακήρυξη στη Δαλματία μίλησα για την Ιταλία και την Αυστρία σε σχέση με τα σύνορα, αλλά το μακεδονικό ζήτημα δεν το ανέφερα. […] Τώρα σας μιλάω σαν κομμουνιστής. Αν σ’ εσάς επικρατήσει η αντίδραση, η Μακεδονία πρέπει να περιέλθει στα πλαίσια της Γιουγκοσλαβίας η οποία σήμερα αντιπροσωπεύει κάτι άλλο και όχι χώρα η οποία θέλει να επεκτείνει τα σύνορά της εις βάρος άλλων. Αλλά αν ακολουθήσετε σωστή πολιτική στο μακεδονικό ζήτημα και έχετε την εξουσία στα χέρια σας τότε αυτό είναι και για μας καλύτερο και οι Μακεδόνες δεν θα έχουν τίποτα ενάντια στο να βρίσκονται εκεί όπου έχουν την ελευθερία τους. Και αν πάμε ακόμα πιο μακριά σας το λέω ειλικρινά, η ενδεχόμενη ομοσπονδία των βαλκανικών χωρών, η οποία με τη σειρά της εξαρτάται από εμάς, θα καταστήσει το ίδιο σε όποιον και να περιέλθει η ελληνική Μακεδονία. Το βασικό είναι ένα: τα δυο μας Κόμματα να εργαστούν σε πλήρη συμφωνία και να έχουν ξεκάθαρα όλα τα ζητήματα.”

Εδώ γίνεται φανερή η βαλκανική διάσταση της ελληνικής υπόθεσης. Η σύγκρουση του Δεκέμβρη του ‘44 ξεσπά σε μια χρονική συγκυρία που το ζήτημα της ομοσπονδιοποίησης Βουλγαρίας και Γιουγκοσλαβίας, ως πρώτο βήμα για τη δημιουργία βαλκανικού μπλοκ, μπαίνει στην ημερήσια διάταξη. Η οδηγία του Δημητρόφ προς τον Κόστοφ την 1η του Δεκέμβρη είναι να επισπευστούν οι διαδικασίες: “γιατί μετά το τέλος του πολέμου θα μπουν πολλά εμπόδια. Πρέπει η συμφωνία να κλειστεί έτσι ώστε οι Άγγλοι κι όσοι αντιδρούν σ’ αυτή να βρεθούν προ τετελεσμένων”. Η επικράτηση των Άγγλων στην Αθήνα τους επιτρέπει να μπλοκάρουν και αυτή την εξέλιξη.

ΠΗΓΗ: Εφημερίδα ΠΡΙΝ, 11.12.1944

27
Σεπτ.
15

Το Πρώτο Συνέδριο του ΣΕΚΕ

Το Νοέμβρη του 1918 ιδρύθηκε στον απόηχο της Οκτωβριανής Επανάστασης το Σοσιαλιστικό Εργατικό Κόμμα Ελλάδας που μετεξελίχτηκε στο σημερινό ΚΚΕ. Παράλληλα ιδρύθηκε και η ΓΣΕΕ. Το εργατικό κίνημα έμπαινε στη δύσκολη περίοδο του μεσοπολέμου με αισιοδοξία και νέα μαχητικότητα που έφεραν τα οργανωτικά βήματα. Στη συνένωση των πρωτοπόρων σοσιαλιστικών και εργατικών τάσεων, πρωταγωνιστικό ρόλο είχε η Φεντερασιόν, η Σοσιαλιστική Εργατική Οργάνωση της Θεσσαλονίκης που είχε ιδρυθεί το 1909.

Η έκδοση περιέχει τα πρακτικά του Πρώτου Συνεδρίου.




2ο συνέδριο ΚΝΕ 3η Συνδιάσκεψη ΚΚΕ 5ο συνέδριο ΚΝΕ 7η Ολομέλεια (1950) 9ο συνέδριο ΚΚΕ 10ο συνέδριο ΚΚΕ 12ο συνέδριο ΚΚΕ 15ο συνέδριο ΚΚΕ Άρης Βελουχιώτης Αλλαγή Αριστερό Ριζοσπαστικό Μέτωπο Β' Πανελλαδική Γκορμπατσόφ Γράψας ΔΑΠ-ΟΝΝΕΔ ΔΣΕ Δεκεμβριανά ΕΑΜ ΕΑΡ ΕΔΑ ΕΕ ΕΚΟΝ ΡΦ ΕΛΑΣ ΕΟΚ ΕΣΣΔ Εθνική Αντίσταση Εμφύλιος Πόλεμος Ενιαίο Μέτωπο Πάλης Κ. Καραγιώργης ΚΓΑΝΕ ΚΚΕ ΚΚΕ εσ.-ΑΑ ΚΚΕ εσωτ. ΚΝΕ ΚΝΕ-ΝΑΡ Κοινό Πόρισμα Κύρκος Μ. Βαφειάδης Μακεδονικό Ν. Ζαχαριάδης ΝΑΡ Νέα Δημοκρατία ΟΚΝΕ Οικουμενική Οκτωβριανή Επανάσταση ΠΑΣΟΚ Πανσπουδαστική σ.κ. Περεστρόικα Πολυτεχνείο Πραγματική Αλλαγή Ρήγας Φεραίος Στάλιν Στόχοι του Έθνους Συμφωνία της Βάρκιζας Συνασπισμός Τίτο Τζανετάκης Φαράκος Φλωράκης Χούντα αντιπολεμικό κίνημα αντιφασιστική πάλη εκλογές 1946 εξωκοινοβουλευτική αριστερά εργατικό κίνημα εσωκομματική δημοκρατία ευρωκομμουνισμός θεωρία των σταδίων ιμπεριαλισμός μ-λ ρεύμα μορατόριουμ νεολαιίστικο κίνημα συνέδρια ΚΚΕ τροτσκιστές φοιτητικό κίνημα

Blog Stats

  • 40.711 hits

Γράψτε το e-mail σας για παίρνετε μήνυμα για τα νέα κείμενα που αναρτηθούν στο 21aristera.

Μαζί με 17 ακόμα followers


Αρέσει σε %d bloggers: